17-04-2021

Κορονοϊός: 66 περιπτώσεις αναφυλαξίας σε 17,5 εκατ. δόσεις των mRNA εμβολίων – Τι λέει ο Ηλίας Μόσιαλος

«H πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει αναφυλαξία στα εμβόλια mRNA είναι μόλις 0,000377%»

Μετά την έναρξη του μαζικού εμβολιασμού με τα εμβόλια των «Pfizer/BioNTech» και «Moderna» (τεχνολογία mRNA), εναντίον του ιού SARS-CoV-2, άρχισαν να αναφέρονται περιστατικά αναφυλακτικών αντιδράσεων. «H πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει αναφυλαξία στα εμβόλια mRNA είναι μόλις 0,000377%», υπογραμμίζει ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας Ηλίας Μόσιαλος της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE).

Σε ένα πρόσφατο άρθρο, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «JAMA» περιγράφονται τα περιστατικά αυτά και οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Γιάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα δεδομένα.

Η αναφυλαξία είναι μια σοβαρή και δυνητικά επικίνδυνη για τη ζωή αλλεργική αντίδραση, που μπορεί να εμφανιστεί από λεπτά έως και ώρες μετά τον εμβολιασμό. Ο αρχικός υπολογισμός των περιπτώσεων αναφυλαξίας ήταν 11,1 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο εμβολιασμών για το εμβόλιο της «Pfizer» στο διάστημα 14-23 Δεκεμβρίου 2020 και 2,5 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο αντίστοιχα για το εμβόλιο της Moderna για το διάστημα 21 Δεκεμβρίου 2020 έως 10 Ιανουαρίου 2021.

Από τις 14 Δεκεμβρίου 2020 έως και τις 18 Ιανουαρίου 2021 έγιναν συνολικά 9.943.247 δόσεις του εμβολίου της «Pfizer» και 7.581.429 δόσεις του εμβολίου της «Moderna» στις ΗΠΑ και αναφέρθηκαν 66 περιστατικά αναφυλαξίας, 47 με το εμβόλιο της «Pfizer» (4,7 περιπτώσεις/εκατομμύριο) και 19 με το εμβόλιο της «Moderna» (2,5 περιπτώσεις/εκατομμύριο). Δηλαδή 66 περιστατικά σε 17,5 εκατομμύρια δόσεις των mRNA εμβολίων.

Η μέση ηλικία των ατόμων που έκαναν αναφυλακτική αντίδραση στον εμβολιασμό ήταν τα 39 έτη για το εμβόλιο της «Pfizer» (εύρος 27-63) και τα 41 έτη για το εμβόλιο της Moderna (εύρος 24-63), με το 94% να είναι γυναίκες στην πρώτη κατηγορία και το 100% γυναίκες στη δεύτερη. Το 89% εμφάνισε και στα δύο εμβόλια τα συμπτώματα εντός 30 λεπτών (εντός 15 λεπτών το 76% και 84% αντίστοιχα). Μόνο 5 άτομα έκαναν αναφυλακτική αντίδραση στη δεύτερη δόση του εμβολίου. Το 77% των ατόμων που εμφάνισαν αναφυλακτική αντίδραση μετά τη χορήγηση του εμβολίου της «Pfizer», είχαν ιστορικό αλλεργιών και το 34% προηγούμενο επεισόδιο αναφυλαξίας. Aντίστοιχα τα ποσοστά ήταν 84% και 26% για το εμβόλιο της «Moderna».

Τα συμπτώματα ήταν τα ίδια περίπου για όλους τους ασθενείς, δηλαδή γενικευμένο εξάνθημα, αγγειοοίδημα, συμπτώματα απόφραξης του αεραγωγού και ναυτία.

Η σύσταση είναι η παραμονή για 15 λεπτά μετά τον εμβολιασμό για παρακολούθηση για όλους, ενώ για άτομα με ιστορικό αλλεργιών ο χρόνος αυτός αυξάνεται σε 30 λεπτά. Το 92% (61 άτομα) έλαβαν επινεφρίνη σαν επείγουσα θεραπεία της αναφυλαξίας.

Όλοι αντιμετωπίστηκαν σε μονάδες υγείας, το 52% σε τμήμα επειγόντων περιστατικών και το 48% (32 άτομα) νοσηλεύτηκε, συμπεριλαμβανομένων 18 σε μονάδα αυξημένης φροντίδας, εκ των οποίων 7 διασωληνώθηκαν, χωρίς να έχουν αναφερθεί θάνατοι, λόγω αναφυλακτικής αντίδρασης από το εμβόλιο. Ο μέσος χρόνος για την εμφάνιση των συμπτωμάτων για αυτούς τους 7 ασθενείς που χρειάστηκε να διασωληνωθούν, ήταν τα 6 λεπτά, και 6 από τους 7 εμφάνισαν τα συμπτώματα σε λιγότερο από 11 λεπτά.

Συνοψίζοντας, αναφέρουν οι καθηγητές του ΕΚΠΑ, τα οφέλη του εμβολιασμού υπερτερούν των πιθανών κινδύνων, καθώς η αναφυλαξία είναι μία σπάνια επιπλοκή των mRNA εμβολίων, που μπορεί να αντιμετωπιστεί, πόσο μάλλον αν συλλογιστεί κανείς τη νοσηρότητα και τη θνητότητα της λοίμωξης COVID-19. Λόγω της οξείας έναρξης και της επικίνδυνης για τη ζωή φύση της αναφυλαξίας, είναι απαραίτητη η άμεση χορήγηση επινεφρίνης, ενώ όλες οι μονάδες υγείας που λειτουργούν ως κέντρα εμβολιασμού πρέπει να έχουν τις υποδομές και εκπαιδευμένο προσωπικό να διαχειριστεί μία αναφυλακτική αντίδραση.

Μόσιαλος: H πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει αναφυλαξία στα εμβόλια mRNA είναι μόλις 0,000377%

«Μετά από περίπου 17,5 εκατομμύρια εμβολιασμούς στις ΗΠΑ, γνωρίζουμε πλέον πως η πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει αναφυλαξία στα εμβόλια mRNA είναι μόνο 0,000377%, δεν υπήρξαν καθόλου θάνατοι, ενώ σχεδόν όλα τα επεισόδια αναφυλαξίας – υπήρξαν 66 περιπτώσεις συνολικά, οι περισσότερες σε γυναίκες – συνέβησαν στα πρώτα 11 λεπτά μετά τον εμβολιασμό».

Αυτό αναφέρει σε ανάρτηση του στο Facebook και ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας Ηλίας Μόσιαλος της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), που αναφέρει και αυτός στα παραπάνω στοιχεία και υπογραμμίζει:

«Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από έκθεση που δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό JAMA (Journal of American Medical Association) και η οποία αφορά στα περιστατικά αναφυλαξίας που καταγράφηκαν στην Αμερική. Η έκθεση αναφέρεται στην περίοδο από τις 14 Δεκεμβρίου έως τις 18 Ιανουαρίου και στη χορήγηση συνολικά 9.943.247 δόσεων του εμβολίου της Pfizer/BioNTech και 7.581.429 δόσεων του εμβολίου της Moderna.

Πρόκειται για συνολικά 66 περιπτώσεις αναφυλαξίας: 4,5 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο δόσεις του εμβολίου της Pfizer και 2,5 ανά εκατομμύριο δόσεις του εμβολίου της Moderna. Η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων αναφέρθηκε μετά την πρώτη δόση του εμβολίου: 54 μετά την πρώτη δόση, πέντε μετά τη δεύτερη δόση και δεν υπήρχε ακριβής καταγραφή για επτά περιστατικά.

Οι 44 από τις 47 περιπτώσεις που καταγράφηκαν για το εμβόλιο της Pfizer, συνέβησαν σε γυναίκες, όπως και όλες οι περιπτώσεις της Moderna. Εκ των 66 περιπτώσεων, οι 21 παρατηρήθηκαν σε ανθρώπους που είχαν ιστορικό προηγούμενης αναφυλαξίας και το 89% σημειώθηκε σε λιγότερο από 30 λεπτά.

Στις οδηγίες χορήγησης των εμβολίων των αμερικανικών κέντρων ελέγχου λοιμώξεων (CDC) περιλαμβάνεται η παρακολούθηση για 15 ή 30 λεπτά για ανθρώπους χωρίς ή με ιστορικό αναφυλαξίας αντίστοιχα. Εκ του αποτελέσματος φαίνεται πως το διάστημα αυτό είναι συνήθως αρκετό: οι 32 από τις 66 περιπτώσεις χρειάστηκαν νοσηλεία και οι επτά διασωληνώθηκαν. Στους έξι από τους επτά που διασωληνώθηκαν – που ανήκαν στην ομάδα με το ιστορικό αναφυλαξίας- το διάστημα από τον εμβολιασμό έως την αντίδραση ήταν μικρότερο από 11 λεπτά. Η δε διάρκεια νοσηλείας για όσους χρειάστηκε να νοσηλευτούν, ήταν μία έως τρεις ημέρες.

Ο κ. Μόσιαλος επισημαίνει ακόμα: «Τι μαθαίνουμε λοιπόν από αυτή την έκθεση;

Μετά από περίπου 18 εκατομμύρια εμβολιασμούς γνωρίζουμε πως η πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει αναφυλαξία στο εμβόλιο είναι 0.000377%, δεν υπήρξαν θάνατοι και σχεδόν όλα τα επεισόδια αναφυλαξίας συνέβησαν στα πρώτα 11 λεπτά μετά τον εμβολιασμό.

Να σημειώσω πως παρά τα πάρα πολύ χαμηλά ποσοστά εμφάνισης αναφυλαξίας είναι πολύ σημαντικό τα κέντρα εμβολιασμού να έχουν πάντα επάρκεια αδρεναλίνης, κορτικοστεροειδών και αντιισταμινικών, για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.

Τέλος σύμφωνα με την έκθεση, το χρονικό διάστημα που συνέβησαν οι αναφυλαξίες που απαίτησαν διασωλήνωση ήταν 1-45’ μετά τον εμβολιασμό, παρότι 6 στις 7 συνέβησαν στα πρώτα 11 λεπτά. Υπό αυτό το πρίσμα, θα ήταν σκόπιμο οι άνθρωποι που έχουν ιστορικό αναφυλαξίας να μένουν στο χώρο ή κοντά στο χώρο που γίνονται οι εμβολιασμοί, με κάποιο συγγενικό τους άτομο, έως και 45’ λεπτά».

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ