16-10-2019 | 21:11

To τηλεσκόπιο Hubble αποκαλύπτει τα μυστικά του Ουρανού και του Ποσειδώνα

Τα μυστικά του διαστήματος είναι χωρίς τέλος, ή μάλλον φαίνονται έτσι αφού η αποκάλυψη τους μόλις ξεκίνησε.

Σε αυτή την αναζήτηση, η έρευνα για πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος, στο πλαίσιο της αγωνιώδους προσπάθειας εντοπισμού μίας νέας Γης, ή ακόμα πιο μακριά, στην ανακάλυψη εξωγήινης ζωής και πολιτισμού, έχει ανέλθει στην κορυφή των προτεραιοτήτων του διαστημικού προγράμματος, την ίδια στιγμή που έχει ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου μετοίκησης αρχικά της Σελήνης και ακολούθως του Άρη.

Οι εξωπλανήτες και οι βάσεις στο Φεγγάρι και στον «κόκκινο πλανήτη», δεν είναι οι μοναδικές μελέτες που «τρέχουν». Νέες φωτογραφίες από τη NASA από το τηλεσκόπιο Hubble, βασική αποστολή του οποίου είναι η εξερεύνηση εξωπλανητών, αποκαλύπτουν τα μυστικά της… διαστημικής γειτονιάς μας και πιο συγκεκριμένα του Ουρανού και του Ποσειδώνα, των δύο μπλε πλανητών του ηλιακού μας συστήματος.

Όπως η Γη, έτσι και ο Ουρανός, όπως και Ποσειδώνας έχουν εποχές, οι οποίες πιθανώς καθορίζουν τα χαρακτηριστικά στην ατμόσφαιρά τους. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι οι εποχές στους δύο γαλάζιους πλανήτες, είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με τις εποχές της Γης. Πιο συγκεκριμένα, η διάρκειά τους είναι ορισμένες δεκαετίες (γήινων χρόνων) και όχι μηνών, όπως τις ξέρουμε στον πλανήτη μας.

Η νέα φωτογραφία που τράβηξε το Hubble από τον Ποσειδώνα, φανερώνει μία σκοτεινή καταιγίδα, που βρίσκεται στο πάνω πόλο. Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη. Είναι η τέταρτη και τελευταία μυστηριώδης σκούρα δίνη που συλλαμβάνεται από το Hubble, από το 1993. Δύο άλλες σκοτεινές καταιγίδες ανακαλύφθηκαν από το διαστημόπλοιο Voyager 2 το 1989, καθώς πετούσε κοντά στον μακρινό πλανήτη. Από τότε, μόνο το Hubble είχε την ευαισθησία στο μπλε φως για να εντοπίσει αυτά τα αόριστα χαρακτηριστικά.

Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Berkeley, και συντονιστή τον φοιτητή Andrew Hsu εκτιμά ότι τα σκοτεινά σημεία εμφανίζονται κάθε τέσσερα έως έξι χρόνια σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη και εξαφανίζονται μετά από περίπου δύο χρόνια.

Στα δεξιά του σκοτεινού χαρακτηριστικού είναι τα φωτεινά λευκά «σύννεφα συντροφιάς». Το Hubble έχει παρατηρήσει παρόμοια σύννεφα που συνοδεύουν προηγούμενες δίνες. Τα φωτεινά σύννεφα σχηματίζονται όταν η ροή του ατμοσφαιρικού αέρα διαταράσσεται και εκτρέπεται προς τα πάνω πάνω από τον σκοτεινό στρόβιλο, προκαλώντας την κατάψυξη αερίων σε κρυστάλλους πάγου από μεθάνιο. Αυτά τα σύννεφα είναι παρόμοια με τα σύννεφα που εμφανίζονται ως χαρακτηριστικά σε σχήμα κρέμας, όταν ο αέρας ωθείται πάνω από τα βουνά στη Γη (αν και ο Ποσειδώνας δεν έχει στερεά επιφάνεια).

Δεν είναι σαφές πώς σχηματίζονται αυτές οι καταιγίδες. Αλλά όπως το Μεγάλο Κόκκινο Σημείο του Δία, οι σκοτεινές δίνες στροβιλίζονται σε μια αντικυκλωνική κατεύθυνση και φαίνεται να εκτοξεύουν υλικό από βαθύτερα επίπεδα στην παγωμένη ατμόσφαιρα.

Οι παρατηρήσεις του Hubble δείχνουν ότι ήδη από το 2016, η αυξημένη δραστηριότητα νεφών στην περιοχή προηγήθηκε της εμφάνισης του στροβίλου. Οι εικόνες υποδεικνύουν ότι οι δίνες πιθανότατα αναπτύσσονται βαθύτερα στην ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα και γίνονται ορατές μόνο όταν η κορυφή της καταιγίδας φτάνει σε υψηλότερα υψόμετρα.

Το εντυπωσιακό φαινόμενο στον Ουρανό

Το στιγμιότυπο του Ουρανού, όπως και η εικόνα του Ποσειδώνα, αποκαλύπτει ένα κυρίαρχο χαρακτηριστικό: ένα τεράστιο φωτεινό καταιγισμό καμπύλο σύννεφο στον βόρειο πόλο.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το νέο χαρακτηριστικό είναι αποτέλεσμα της μοναδικής περιστροφής του Ουρανού. Σε αντίθεση με κάθε άλλο πλανήτη στο ηλιακό σύστημα, ο Ουρανός είναι σχεδόν αναποδογυρισμένος. Εξαιτίας αυτής της ακραίας κλίσης που παρουσιάζει, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του πλανήτη ο ήλιος λάμπει σχεδόν απευθείας στον βόρειο πόλο. Ο ουρανός πλησιάζει πλέον στη μέση της καλοκαιρινής του περιόδου και η περιοχή των πόλων γίνεται όλο και πιο εμφανής. Αυτή η πολική «κουκούλα» μπορεί να έχει σχηματιστεί από εποχιακές μεταβολές στην ατμοσφαιρική ροή.

Κοντά στην άκρη της πολικής καταιγίδας υπάρχει ένα μεγάλο, συμπαγές σύννεφο μεθανίου-πάγου, το οποίο μερικές φορές είναι αρκετά φωτεινό ώστε να φωτογραφηθεί από ερασιτέχνες αστρονόμους. Μια στενή δέσμη νεφών περιβάλλει τον πλανήτη βόρεια του ισημερινού. Είναι ένα μυστήριο πως συγκροτήματα όπως αυτά είναι περιορισμένα σε τέτοια στενά πλάτη, επειδή ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας έχουν πολύ ευρείες αεριωθούμενες επιφάνειες δυτικά.

Και οι δύο πλανήτες ταξινομούνται ως πλανήτες γιγαντιαίων πάγων. Δεν έχουν στερεά επιφάνεια αλλά μανδύα υδρογόνου και ηλίου που περιβάλλουν ένα πλούσιο σε νερό εσωτερικό, ίσως τυλιγμένο γύρω από έναν βραχώδη πυρήνα, ο οποίος ωστόσε δεν έχει εξακριβωθεί με στοιχεία. Το ατμοσφαιρικό μεθάνιο απορροφά το κόκκινο φως, αλλά επιτρέπει στο μπλε-πράσινο φως να διασκορπιστεί ξανά στο διάστημα, δίνοντας σε κάθε πλανήτη μια κυανή απόχρωση.

Αυτές οι εικόνες αποτελούν μέρος ενός λευκώματος των στιγμιότυπων Hubble του Ποσειδώνα και του Ουρανού που παρακολουθούν τα καιρικά πρότυπα με την πάροδο του χρόνου σε αυτούς τους μακρινούς, ψυχρούς πλανήτες. Ακριβώς όπως οι μετεωρολόγοι δεν μπορούν να προβλέψουν τον καιρό στη Γη μελετώντας λίγα στιγμιότυπα, οι αστρονόμοι δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τις τάσεις της ατμόσφαιρας σε πλανήτες ηλιακού συστήματος χωρίς τακτικές επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις.

Η ανάλυση του καιρού σε αυτούς τους κόσμους θα βοηθήσει επίσης τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την ποικιλομορφία και τις ομοιότητες των ατμοσφαιρών των πλανητών του ηλιακού συστήματος, προσφέροντας πολύτιμες «απαντήσεις» και για τα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στη Γη.

(protothema.gr)

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ξέσπασε ο Αιμίλιος Χειλάκης: Είμαστε βαθιά αμόρφωτοι… (video)

Ο Αιμίλιος Χειλάκης και η Αθηνά Μαξίμου έδωσαν συνέντευξη στην εκπομπή «Το πρωινό» και κλήθηκαν να σχολιάσουν πώς βλέπουν τους παίκτες ριάλιτι που ασχολούνται ...

Η Γαλλία ζητεί άμεση απελευθέρωση των δύο πανεπιστημιακών της που κρατούνται στο Ιράν

Η Γαλλία απαίτησε την Τετάρτη (16/10) από το Ιράν να αφήσει αμέσως ελεύθερους δύο πολίτες της που κρατούνται στη φυλακή από τον Ιούνιο, μια...

Προτομή του Νεϊμάρ κοσμεί έκθεση γλυπτικής στο Παρίσι

Μπορεί το περασμένο καλοκαίρι να εξέφρασε χωρίς δισταγμό την επιθυμία να φύγει από την Παρί Σεν Ζερμέν, αλλά ο Νεϊμάρ έμεινε στους πρωταθλητές Γαλλίας...

Μέγα διατροφικό σκάνδαλο στη Γερμανία – Θανατηφόρα λουκάνικα Φρανκφούρτης

Ευρύτερες διαστάσεις φαίνεται να λαμβάνει το διατροφικό σκάνδαλο με προϊόντα της αλλαντοποιίας «Wilke» που, σύμφωνα με τους ειδικούς, προκάλεσαν τον θάνατο τριών ανθρώπων και...

Χρυσοχοΐδης: Δεν θα κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα όσοι έκαψαν στο Βαθύ (video)

Αυστηρό μήνυμα στέλνει ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης , σε όσους ενεπλάκησαν στα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν το βράδυ της Δευτέρας στη...

Γωγώ Μπρέμπου: Πρεμιέρα με τον σύντροφό της, Χρήστο Χωμενίδη στο πλευρό της

Η Γωγώ Μπρέμπου έχει βρει στο πρόσωπο του Χρήστου Χωμενίδη το άλλο της μισό.Η ηθοποιός είναι ζευγάρι τα τελευταία χρόνια με τον δημοσιογράφο και...

Συριακό Παρατηρητήριο: Στο Κομπάνι οι ρωσικές δυνάμεις (video)

Στις περιοχές έξω από την πόλη Κομπάνι, έχουν φτάσει οι ρωσικές δυνάμεις, μετέδωσε το Συριακό Παρατηρητήριο ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Διέσχισαν τον Ευφράτη ποταμό στη βόρειο...

Ο κόσμος… απένειμε το χρυσό μετάλλιο στον Πετρούνια – Το φιλί και η αγκαλιά...

Το είπε και ο ίδιος ο Λευτέρης Πετρούνιας… «Ο κόσμος μου έδωσε το χρυσό μετάλλιο». Ο σπουδαίος έλληνας γυμναστής για πρώτη φορά μετά το...

Τραμπ εκτός λογικής – Φιλικός για τους Ρώσους και «οι Κούρδοι δεν είναι άγγελοι»...

Εκτός κάθε λογικής και στρατηγικού σχεδιασμού ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αυτή τη φορά επανέρχεται με δηλώσεις του, με τις οποίες αποφαίνεται ότι οι...

Μαρία Μπακοδήμου: Βραδινή έξοδο για φαγητό με γοητευτικό κύριο (video)

Η Μαρία Μπακοδήμου δήλωνε ελεύθερη κι ωραία αλλά φαίνεται πως δεν είναι μόνη της πλέον.Η παρουσιάστρια βγήκε για φαγητό με γοητευτικό κύριο σε εστιατόριο...

«The 2Night Show»: Οι καλεσμένοι της αποψινής εκπομπής

Ο Γρηγόρης Αρναούτογλου υποδέχεται απόψε  στο «The 2Night Show»  ενδιαφέροντες καλεσμένους.Υποδέχετι τον δάσκαλο από την επιτυχημένη σειρά του ΑΝΤ1 «Άγριες Μέλισσες», Δημήτρη Γκοτσόπουλο. Ο...

«Θρίλερ» στον Βόλο: Άνδρας 71 ετών βρέθηκε νεκρός μέσα στο αυτοκίνητό του

Σε συναγερμό έχει τεθεί η Αστυνομική Διεύθυνση Μαγνησίας, καθώς ένας άνδρας 71ετών βρέθηκε νεκρός το απόγευμα της Τρίτης (15/10) μέσα στο όχημά του, στην...

Ο Κιμ Γιονγκ Ουν πάνω σε λευκό άλογο σε ιερό βουνό – Τι ετοιμάζει...

Όλα τα μεγάλα δίκτυα ασχολήθηκαν με τον Κιμ Γιονγκ Ουν και τη συμβολική επίσκεψη του ηγέτη της Βορείου Κορέας σε ιερό βουνό της χώρας...

Το προσφυγικό στήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ για να πάρει το Νόμπελ, υποστηρίζει η Λιάνα...

Η γραμμή του ΚΚΕ για μετωπική με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι γνωστή και εμφανής όλους τους τελευταίους μήνες, σε όλα τα μέτωπα.Κανείς όμως μέχρι τώρα,...

Πιο γρήγορο «Golden Visa» υπόσχεται ο Γεωργιάδης – Καθυστερήσεις ετών καταγράφει η αγορά

Αλλαγές στο πρόγραμμα «Golden Visa» με γνώμονα την παροχή επιπλέον κινήτρων στους υποψήφιους επενδυτές ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια των επαφών του στην Κίνα ο...

Απίστευτο περιστατικό στο Βέλγιο: Παιδιά ομάδας τούρκων μεταναστών χαιρετούν στρατιωτικά (video)

Τεράστιες διαστάσεις έχει πάρει, πλέον, το φαινόμενο του στρατιωτικού χαιρετισμού από τούρκους αθλητές σε μια προσπάθεια στήριξης των επιθέσεων στη Συρία και στο Βέλγιο...