Το Facebook στα δικαστήρια γιατί δεν ξεχωρίζει την… πορνογραφία από την τέχνη

Tο Facebook βρίσκεται αντιμέτωπο με τη γαλλική δικαιοσύνη με την κατηγορία της λογοκρισίας, καθώς φαίνεται να μπερδεύει την τέχνη με την πορνογραφία.

Αιτία είναι η απενεργοποίηση λογαριασμού ιδιώτη που είχε αναρτήσει φωτογραφία του πίνακα του Γκυστάβ Κουρμπέ «Η προέλευση του κόσμου» (Gustave Courbet, L’ Origine du monde), που παριστάνει ένα αιδοίο.

Η υπόθεση ξεκίνησε με την κατάθεση αγωγής από γάλλο εκπαιδευτικό που κατηγορεί το Facebook ότι απενεργοποίησε τον προσωπικό του λογαριασμό «χωρίς προειδοποίηση και αιτιολογία», στις 27 Φεβρουαρίου 2011.

Το κλείσιμο του λογαριασμού έγινε μετά την ανάρτηση στον τοίχο του του περίφημου πίνακα του Κουρμπέ, υπό μορφήν φωτογραφίας που παρέπεμπε σε link με την ιστορία του έργου.

Ο πίνακας

Ο εκπαιδευτικός δημοσίευσε την φωτογραφία λίγες ημέρες μετά την ίδια περιπέτεια που συνέβη στον δανό καλλιτέχνη Φρόντε Στάινικε (Frode Steinicke). Τότε το Facebook είχε εξηγήσει ότι οι κανόνες λειτουργίας του απαγορεύουν το γυμνό, αλλά, τελικά, προχώρησε στην επανενεργοποίηση του λογαριασμού του δανού καλλιτέχνη, χωρίς όμως τη φωτογραφία του πίνακα του Κουρμπέ.

Στις 4 Οκτωβρίου 2011, ο γάλλος εκπαιδευτικός προσέφυγε στη δικαιοσύνη απαιτώντας από το Facebook την επανενεργοποίηση του λογαριασμού του, στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επί πέντε χρόνια, το Facebook αγωνίστηκε για να αποφύγει τη γαλλική δικαιοσύνη, με βασικό επιχείρημα ότι μπορεί να δικαστεί μόνο στις ΗΠΑ, επειδή η έδρα της εταιρείας είναι στην Καλιφόρνια.

Τον Φεβρουάριο 2016, το εφετείο του Παρισιού έδωσε τέλος στη διαμάχη επιβεβαιώνοντας τη δικαιοδοσία της γαλλικής δικαιοσύνης για να εκδικάσει την προσφυγή κατά του Facebook.

Το εφετείο επικύρωσε προηγούμενη δικαστική απόφαση που είχε κρίνει «καταχρηστική» την ρήτρα αποκλειστικής δικαιοδοσίας που υπογράφεται από όλους τους χρήστες του Facebook και προβλέπει ως μόνο αρμόδιο για την εκδίκαση διαφορών πολιτειακό δικαστήριο της Καλιφόρνιας.

Η ιστορία του πίνακα

Ο πίνακας που δημιουργήθηκε το 1866 είχε σοκάρει την αστική κοινωνία της εποχής. Η παραγγελία του αποδίδεται σε τούρκο διπλωμάτη εγκατεστημένο στο Παρίσι, ο οποίος, βουτηγμένος στα χρέη, αναγκάσθηκε να τον πουλήσει. Το έργο σπάνια εκτίθεται δημόσια εκείνη την εποχή, αλλάζει πολλά χέρια και ο τελευταίος του ιδιοκτήτης ήταν ο ψυχαναλυτής Ζακ Λακάν.

«Και οφείλεται στην μεγάλη δεξιοτεχνία του Κουρμπέ, στο ραφινάρισμα μίας γκάμας χρωμάτων και σκιών το γεγονός ότι «Η προέλευση του κόσμου» εξαιρείται του χαρακτηρισμού της πορνογραφικής εικόνας», αναφέρεται στο σημείωμα που συνοδεύει τον πίνακα στο Musee d’Orsay.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ