17-09-2019 | 18:59

Ευρωεκλογές 2019: Η μάχη με την αποχή – H Ελλάδα στις πέντε χώρες που εφαρμόζουν την υποχρεωτική ψήφο

  • Αυξητικά ποσοστά της αποχής στις τελευταίες εκλογικές διαδικασίες
  • Οι χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ «πρωταγωνιστές» της αποχής
  • Ποιες πέντε χώρες της ΕΕ εφαρμόζουν την υποχρεωτική ψήφο

Με τη μια ψηφοφορία μετά την άλλη, οι ευρωεκλογές κινητοποιούν όλο και λιγότερο: κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότεροι από έναν ψηφοφόρο στους δυο προσπερνούν το εκλογικό τμήμα, μια αποχή ιδιαίτερα μεγάλη κυρίως στις ανατολικές χώρες, η οποία επηρεάζει επίσης τις ιδρύτριες χώρες.

Συνεχιζόμενη αύξηση

Το 1979, στις πρώτες ευρωεκλογές, το 38% των ψηφοφόρων δεν είχε προσέλθει στις κάλπες. Έκτοτε η αποχή αυξανόταν για να κλιμακωθεί στο 57,4% στις τελευταίες ευρωεκλογές το 2014.

Παραδόξως, η αποχή αυξήθηκε ταυτόχρονα με τις εξουσίες του Κοινοβουλίου. Το σώμα αυτό, του οποίου οι εξουσίες ήταν πολύ περιορισμένες το 1979, είναι στο εξής συννομοθέτης σε ορισμένο αριθμό θεμάτων και ισότιμο με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια μακρινή Ευρώπη

Σχεδόν στο σύνολο των χωρών, η αποχή είναι υψηλότερη στις ευρωπαϊκές παρά στις βουλευτικές εκλογές.

“Η διαφορά είναι κατά μέσο όρο 25 μονάδες και παρατηρείται στις δυτικές χώρες όπως και στις ανατολικές”, σημειώνει ο Ολιβιέ Ρόζενμπεργκ καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι.

Είναι ένα “φυσιολογικό φαινόμενο για εκλογές που διεξάγονται σε ‘ομοσπονδιακό’ επίπεδο, δηλαδή λιγότερο κοντά στους πολίτες σε σχέση με το εθνικό και το τοπικό επίπεδο“, εκτιμά το Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ, κέντρο έρευνας που ίδρυσε ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γάλλος Ζακ Ντελόρ, σε ένα υπόμνημα που δημοσιεύτηκε το 2014.

Τον Σεπτέμβριο του 2018, μόνο το 48% των Ευρωπαίων είχε την αίσθηση ότι η φωνή του “μετρά” στους κόλπους της ΕΕ, έναντι 62% στη χώρα του, σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Περιορισμός της υποχρεωτικής ψήφου

Το 1979, η ψηφοφορία ήταν υποχρεωτική σε τρεις από τις εννέα χώρες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) -Ιταλία, Βέλγιο-Λουξεμβούργο- που συγκέντρωναν το ένα τέταρτο (26%) του εκλογικού σώματος.

Η αναλογία αυτή έπεσε περίπου στο 5% από τότε που για την Ιταλία η ψήφος έπαψε να είναι υποχρεωτική τη δεκαετία του 1990, κάτι που “πιθανόν έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μείωση του ποσοστού της συνολικής συμμετοχής” στις ευρωεκλογές, ανέφερε η ανάλυση του Ινστιτούτου Ντελόρ το 2014.

Εντούτοις, η υποχρεωτική ψήφος δεν εγγυάται πάντα μια ισχυρή συμμετοχή, καθώς ψηφοφόροι δεν διστάζουν να παραβιάσουν τον νόμο.

Αν η αποχή παραμένει πολύ χαμηλή στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο (μεταξύ 10% και 15%), έφθασε το 2014 στην Ελλάδα το 40% και στην Κύπρο το 56%.

Για τις εκλογές του Μαΐου, πέντε χώρες εφαρμόζουν την υποχρεωτική ψήφο: το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Κύπρος και το Λουξεμβούργο.

Ποσοστό ρεκόρ στις ανατολικές χώρες

Το 2014 η Σλοβακία έκανε ρεκόρ αποχής με 87%.

Πέρα από αυτή την ιδιαίτερη περίπτωση, υπήρχαν ανάμεσα στις 12 χώρες που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αποχή, δέκα χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Είναι οι νέες δημοκρατίες που εντάχθηκαν πρόσφατα στην ΕΕ κατά τις διευρύνσεις του 2004, του 2007 και του 2013, χώρες που ήταν παλαιότερα κομμουνιστικές.

Η πράξη της ψηφοφορίας είναι σε αυτές “λίγο λιγότερο ιερή” από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τον Ολιβιέ Ρόζενμπεργκ. “Για εμάς, η ψήφος είναι συνώνυμο της δημοκρατίας, ενώ αυτή η σχέση είναι λιγότερο προφανής στις ανατολικές χώρες όπου παραμένει η μνήμη των μη πλουραλιστικών ψηφοφοριών” της κομμουνιστικής εποχής.

Εξάλλου, “υπάρχει, στις χώρες αυτές, μεγάλη αστάθεια του κομματικού συστήματος με κόμματα που αλλάζουν όνομα, συμμαχίες κ.λπ. Αυτό δεν ευνοεί την ταύτιση με κάποιο κόμματα και συνεπώς ούτε και τη συμμετοχή στην ψηφοφορία”.

Οι ιδρυτικές χώρες δεν είναι απρόσβλητες

Εκτός από το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, οι ιδρυτικές χώρες της Ένωσης βλέπουν επίσης τα ποσοστά αποχής τους να αυξάνονται. Στη Γαλλία και την Ολλανδία, το ποσοστό πέρασε από περίπου 40% το 1979 σε περίπου 60% το 2014. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε από 14% σε 43% στην Ιταλία, από 34% σε 50% στη Γερμανία.

Η διάβρωση της συμμετοχής δεν αφορά μόνο τις ευρωεκλογές, αλλά και τις εθνικές εκλογές.

Ωστόσο, η αποχή έχει σταθεροποιηθεί από το 2004 στη Γαλλία και τη Γερμανία. “Έγινε ένα βήμα”, λέει ο Ρόζενμπεργκ. Αυτό εξηγείται κυρίως, κατά τη γνώμη του, από “τη συνειδητοποίηση των πολιτών, ειδικά με την κρίση, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μέρος του προβλήματος και ίσως της λύσης”.

(ΑΠΕ/ΜΠΕ)

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΥΡΙΖΑ για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής: Διπλά δειλός ο Μητσοτάκης

Διπλά δειλό, χαρακτηρίζουν πηγές του ΣΥΡΙΖΑ τον Κυριάκο Μητσοτάκη μετά την πληροφορία που διέρρευσε ότι η κυβέρνηση έχει αποφασίσει τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για...

Νέα πυρκαγιά ξέσπασε στην περιοχή Μαριές της Ζακύνθου

Το μεσημέρι της Τρίτης 17 Σεπτεμβρίου φωτιά ξέσπασε ξανά στη Ζάκυνθο. Η φωτιά καίει δασική περιοχή στο χωριό Μαριές στη θέση Τριλαγκάδα όπου συνολικά επιχειρούν,...

«Σαφάρι» ελέγχων για την τιμή των καυσίμων – Ενδεχόμενο αύξησης στο επίδομα θέρμανσης

Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο της αύξησης του επιδόματος θέρμανσης δήλωσε ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός Εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Έξαλλος με τον Κυριάκο ο Αναστασιάδης

Μπορεί μπροστά στις κάμερες, στην πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Αναστασιάδη, να φαίνονταν όλα καλά και όλα ωραία, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες μας, μόνο έτσι...

«Τριπλό χτύπημα» του γερμανού ΥΠΕΞ κατά Ελλάδας και Κύπρου

Δυσάρεστες εκπλήξεις τόσο για την Ελλάδα, όσο και για την Κύπρο έκρυβαν οι απαντήσεις που έδωσε ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας, μετά την...

«Λύγισε» η Κατερίνα Γερονικολού on air (video)

Η Κατερίνα Γερονικολού ήταν καλεσμένη της εκπομπής «Το πρωινό» τη Δευτέρα. Η ηθοποιός αφού μίλησε για τα επαγγελματικά της σχέδια μία ερώτηση της Φαίης Σκορδά...

Ποινή φυλάκισης 35 ετών και πρόστιμο 680.000 ευρώ από την εφορία στον Βασίλη Παϊτέρη

Ο Βασίλης Παϊτέρης εξομολογήθηκε τις δύσκολες στιγμές που περνάει μετά από πρόστιμο που του επέβαλε η εφορία. Πώς είναι η ζωή σου αυτόν τον καιρό; Είμαι...

«Ο Νίκος Φώσκολος δεν τήρησε καμία από τις υποσχέσεις. Στη Λάμψη σιχάθηκα τα πάντα»

Ποιος γνωστός ηθοποιός έκανε αυτές τις αποκαλύψεις σχετικά με τη συνεργασία του με τον Νίκο Φώσκολο από την οποία έμεινε δυσαρεστημένος. «Κατέβασα ρολά γιατί από...

Σταματίνα Τσιμτσιλή: Η εντυπωσιακή εμφάνιση στην πρεμιέρα της και ο νέος συνεργάτης (video)

Η Σταματίνα Τσιμτσιλή έκανε πρεμιέρα με την εκπομπή «Happy Day» το πρωί της Δευτέρας για μία ακόμα σεζόν. Η παρουσιάστρια καλημέρισε τους τηλεθεατές της ενώ...

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ρώσος κοσμοναύτης: Είναι καλό να οπλοφορούμε επιστρέφοντας στη Γη

Η επιστροφή στη Γη για τους κοσμοναύτες κρύβει και κινδύνους και γι' αυτό τον λόγο Ρώσος που αποτελεί μέλος πληρώματος σε διαστημικό σταθμό τόνισε...

Συναγερμός στην Πυροσβεστική – Στις φλόγες η Θεσπρωτία

Φωτιά ξέσπασε το απόγευμα της Τρίτης 17 Σεπτεμβρίου στη Θεσπρωτία. Σύμφωνα με την πυροσβεστική, η φωτιά καίει σε δασική έκταση στην περιοχή Τσαγγάρι Σουλίου Θεσπρωτίας. Άμεσα...

Τουλουπάκη για Novartis – «Συνεχείς παρεμβάσεις Αγγελή»

Η εισαγγελέας Εγκλημάτων Διαφθοράς Ελενη Τουλουπάκη, όταν ήρθε η ώρα της δικής της κατάθεση για την πολύκροτη υπόθεση της Novartis επιτέθηκε με σφοδρότητα στον...

Επικοινωνία Μητσοτάκη με Κούρτς για το προσφυγικό

Ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επικοινώνησε την Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου με τον Σεμπάστιαν Κούρτς, κατόπιν αιτήματος του Καγκελαρίου της Αυστρίας, ο οποίος ήθελε να...

Οι εντολές αποκοπής ρεύματος εκτελούνται επιτυχώς, ανακοίνωσε ο ΔΕΔΔΗΕ

Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ) έδωσε απάντηση σε δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για αναποτελεσματικότητα στην εκτέλεση εντολών αποκοπής ρεύματος λόγω ληξιπρόθεσμων...

ΣΥΡΙΖΑ για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής: Διπλά δειλός ο Μητσοτάκης

Διπλά δειλό, χαρακτηρίζουν πηγές του ΣΥΡΙΖΑ τον Κυριάκο Μητσοτάκη μετά την πληροφορία που διέρρευσε ότι η κυβέρνηση έχει αποφασίσει τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για...

Άναψε η Φλόγα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Νέων (video)

Η Ελλάδα για ακόμα μία φορά προσφέρει τη φλόγα του Αθλητισμού εν όψει μια μεγάλης διοργάνωσης υπό τη σκέπη της ΔΟΕ. Την Τρίτη (17/09)...

Ο Γιάννης Τσιμιτσέλης αποκαλύπτει πώς είναι οι σχέσεις του με τη μητέρα της Γερονικολού...

Ο Γιάννης Τσιμιτσέλης αναφέρθηκε στη μητέρα της Κατερίνας Γερονικολού και στις σχέσεις που έχουν. Ο ηθοποιός μίλησε στην κάμερα της εκπομπής «Το πρωινό» με...

Υπόθεση Novartis – Προανακριτική για τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο θα ζητήσει η ΝΔ

Τη συγκρότηση Επιτροπής Προκαταρκτικής Εξέτασης με αντικείμενο την αναζήτηση ευθυνών του πρώην αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης, Δημήτρη Παπαγγελόπουλου, στην υπόθεση Novartis θα ζητήσει η ΝΔ....

Τηλέφωνο Ακάρ στον έλληνα υπουργό Άμυνα – Τι συζήτησαν

Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος πολλές φορές έχει κάνει προκλητικές δηλώσεις για την Ελλάδα, επικοινώνησε, όπως έγινε γνωστό την Τρίτη...

Νεκρός στο σπίτι του βρέθηκε γνωστός επιχειρηματίας στην Πάτρα

Χωρίς τις αισθήσεις του βρέθηκε μέσα στο σπίτι του, το πρωί της Τρίτης (17/09), γνωστός επιχειρηματίας της Πάτρας. Πρόκειται για τον Νίκο Λάγιο και σύμφωνα...

Ο Γ. Κύρτσος θεωρεί… ακροδεξιούς όσους δεν ψήφισαν Λαγκάρντ

Την μεγάλη αγάπη του για την μέχρι πρότινος διευθύντρια του ΔΝΤ και προτεινόμενη πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας επαναβεβαίωσε ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Γιώργος...

Νέα τροπή στην υπόθεση με το απανθρακωμένο πτώμα στη Μαγνησία

Το νέα στοιχεία που ήρθαν στο «φως» από τις έρευνες των Αρχών για την υπόθεση του απανθρακωμένου πτώματος, που βρέθηκε την Κυριακή (15/09) σε...

Έκοψαν το ρεύμα σε 94χρονη στην Καλαμαριά χωρίς να υπάρχουν οφειλές

Σε γυναίκα που είναι 94 ετών, ζει μόνη της στην Καλαμαριά και αντιμετωπίζει προβλήματα υγεία, υπάλληλοι της ΔΕΗ έκοψαν το ρεύμα την Τρίτη (17/09)...

«Έρωτας μετά»: Η έρευνα γύρω από το ατύχημα και οι αποκαλύψεις

Πολλές οι εξελίξεις στο αποψινό επεισόδιο της σειράς «Έρωτας μετά». Η αποκάλυψη της  σχέσης του Κωνσταντίνου και της Άννας εξοργίζει το σύζυγο της Άννας,  Χρήστο,...