16-09-2019 | 10:15

Ο «Ζορμπάς» ήταν ο «Ξενοφώντας»: Ας μάθουμε πώς και γιατί ονοματίζουμε τα ακραία καιρικά φαινόμενα

Οι κυκλώνες, τυφώνες και όλα τα συναφή φαινόμενα που μας κάνουν να υποκλινόμαστε στη Φύση, ήμασταν συνηθισμένοι να τα ακούμε και να τα βλέπουμε εκστασιασμένοι από την τηλεόραση. Ήταν κάτι που αφορούσε άλλες ηπείρους, τουλάχιστον ένα ωκεανό μακριά μας.

Τελικά, έπρεπε να φτάσει το 2017 με την Αριάδνη και φέτος με τον «Ξενοφώντα/Ζορμπά» για να λέμε μεταξύ μας αν θα τη γλυτώσουμε από τον μεσογειακό κυκλώνα, που «Κατρίνα» μπορεί να μην ήταν αλλά τον καταλάβαμε και κάποιοι δυστυχώς πολύ έντονα.

Το θέμα των ονομάτων δηλαδή με ποια λογική και γιατί ονοματίζουμε αυτά τα ακραία φυσικά φαινόμενα έχει απασχολήσει αρκετά τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, προφανώς λόγω της έντασης και της συχνότητας των φαινομένων.

Πόσα όμως τελικά γνωρίζουμε για τους κυκλώνες;

Κυκλώνας λοιπόν ή τυφώνας (στην Αμερική το ονομάζουν hurricane) , ή τροπική καταιγίδα ονομάζεται ένα σύστημα θύελλας με κλειστή περιστροφική (κυκλωνική) κυκλοφορία γύρω από ένα ήρεμο κέντρο χαμηλής βαρομετρικής πίεσης, γνωστό ως «μάτι του κυκλώνα». Αυτοί δημιουργούνται αυστηρά πάνω από θερμούς ωκεανούς ή μεγάλες θάλασσες και παράγουν σφοδρές καταιγίδες με ανέμους και καταστροφικές βροχές.

Γιατί τους ονομάζουμε;

Οι κυκλώνες συμβαίνουν κάθε χρόνο και μπορεί την ίδια χρονική περίοδο να είναι ενεργοί περισσότεροι από έναν. Ο λόγος που τους ονοματίζουμε είναι γιατί διευκολύνεται η επικοινωνία και αντιμετώπιση του φαινομένου μεταξύ μετεωρολόγων, ερευνητών, υπαλλήλων πολιτικής προστασίας, ναυτικών αλλά και πολιτών.

Γι ‘αυτόν τον λόγο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός χρησιμοποιεί έναν κατάλογο με ονόματα που έχουν ταξινομηθεί αλφαβητικά και τα οποία μπορούν να επαναληφθούν μετά από ένα διάστημα έξι ετών.

Στη δική μας περίπτωση ισχύει η ίδια λογική σύμφωνα με τη Δρ. Βάσω Κοτρώνη, Διευθύντρια Ερευνών, Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που είπε χαρακτηριστικά στο altsantiri.gr ότι μετά τις επιπτώσεις που είχε η Αριάδνη πέρσι, κρίθηκε σκόπιμο και στη χώρα μας να ονοματίζονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έχουν οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Ακολουθώντας την πρακτική Ευρωπαϊκών Μετεωρολογικών Υπηρεσιών (όπως της Αγγλίας και της Ιρλανδίας) η ονοματοδοσία διευκολύνει την επικοινωνία και την ροή της πληροφορίας ώστε να μπορούν όλες οι ομάδες ενδιαφέροντος να αντιδράσουν στο σωστό χρόνο προς αποφυγήν δυσάρεστων που αφορούν σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες.

Πώς επιλέγονται τα ονόματα;

Οι τυφώνες παίρνουν το όνομά τους από την τροπική καταιγίδα που προηγήθηκε ως φαινόμενο, πριν δηλαδή εξελιχθεί σε τυφώνα. Έτσι βλέπουμε την Τροπική «Καταιγίδα Ίρμα» να εξελίσσεται σε «Τυφώνα Ίρμα».

Το φαινόμενο να ονοματίζεται ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο όμως δεν είναι κάτι νέο αλλά μια τακτική που τη συναντάμε εκατοντάδες χρόνια πριν. Οι άνθρωποι των εξωτικών- πλην πολύπαθων- νησιών της Καραϊβικής ονόμαζαν τις καταιγίδες από τον Άγιο της ημέρας που λάμβανε χώρα ο τυφώνας, όπως παραδείγματος χάριν «Τυφώνας Άγιος Δομίνικος». Αν τις επόμενες χρονιές τύχαινε πάλι ένας τυφώνας την ίδια μέρα, τότε θα πήγαινε αριθμητικά ως «Τυφώνας Άγιος Δομήνικος ο 2ος» κλπ.

Όταν τα χρόνια πέρασαν και συγκεκριμένα τον πρώτο καιρό της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι καταιγίδες ονοματίζονταν βάσει του γεωγραφικού πλάτους & μήκους που προήλθε η καταιγίδα. Αυτό βέβαια γέννησε πολλά προβλήματα στην επικοινωνία γεγονός που οδήγησε και σε λάθη.

Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι μετεωρολόγοι του στρατού -που εργάζονταν στον Ειρηνικό- άρχισαν να χρησιμοποιούν γυναικεία ονόματα για τις τροπικές καταιγίδες. Αυτή η μέθοδος έκανε την επικοινωνία τόσο εύκολη που το 1953 υιοθετήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Τυφώνων για χρήση σε καταιγίδες που προέρχονται από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Μόλις ξεκίνησε αυτή η πρακτική, τα ονόματα των τυφώνων έγιναν γρήγορα μέρος της κοινής γλώσσας ενώ η ευαισθητοποίηση του κοινού για τους τυφώνες αυξήθηκε δραματικά.

Πέρασαν αρκετά χρόνια για να φτάσουμε στο 1978-’79, όπου οι μετεωρολόγοι που παρακολουθούσαν καταιγίδες στον Βορειο-ανατολικό Ειρηνικό αλλά και στον Ατλαντικό άρχισαν να χρησιμοποιούν και ονόματα ανδρών (για τις μισές από τις καταιγίδες).

Συνεχίζοντας με την ονοματοδοσία, η λογική επίσης αναφέρει ότι κάθε χρόνο η πρώτη τροπική καταιγίδα θα λάβει το όνομα που αρχίζει με το γράμμα “Α”, η δεύτερη με το γράμμα “Β” και ούτω καθεξής. Εξαιρούνται μόνο τα γράμματα Q, U, X, Υ και Ζ που δεν χρησιμοποιούνται. Τέλος, στα ζυγά έτη οι καταιγίδες που είναι μονές παίρνουν ανδρικά ονόματα (η 1η, 3η κλπ), ενώ αυτές που είναι ζυγός αριθμός (πχ η 8η καταιγίδα του χρόνου) παίρνουν γυναικεία ονόματα.

Όπως είπαμε και παραπάνω τα ονόματα μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν μετά από 6 χρόνια εκτός και αν αποσυρθούν για πάντα, όπως είναι η περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρών καταιγίδων που στοίχισαν σε ανθρώπινες ζωές, τα οποία και απομακρύνονται από την χρήση.

Ένα τέτοιο παράδειγμα που θυμόμαστε όλοι είναι αυτό του Κατρίνα. Ο λόγος ασφαλώς είναι καθαρά ανθρώπινος διότι οι καταστροφές ήταν τόσο μεγάλες και το κόστος σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές τεράστιο, που οι αναμνήσεις που θα ξυπνούσε μια τέτοια χρήση θα ήταν εξίσου τραγικές.

Στη δική μας περίπτωση, όπως μας ενημέρωσε η Δρ. Βάσω Κοτρώνη, η επιλογή γίνεται βάσει ελληνικών και ρωμαϊκών ονομάτων, με αλφαβητική συνέχεια. Βέβαια, επειδή στον δικό μας χώρο δεν παρατηρούνται τόσο συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα, δεν ισχύει η λογική της αλφάβητου κάθε επόμενο/νέο χρόνο.

Όσο για τον «Ζορμπά» απλώς δεν υφίσταται αλλά είναι ο «Ξενοφώντας» που έγινε Ζορμπάς κάπου στην Ευρώπη που ήθελε ένα πιο εύκολο όνομα για τον μεσογειακό κυκλώνα που έπληξε με θυελλώδεις ανέμους και ισχυρές καταιγίδες νοτιοδυτικά τη χώρα μας.

Μένοντας στα δικά μας, παρακάτω ακολουθεί η λίστα με τα ονόματα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προηγήθηκαν του «Ξενοφώντα» για να τα θυμηθούμε…

«Αριάδνη» (05-11/01/2017)
«Βίκτωρ» (16-19/01/2017)
«Γαλάτεια» (07-12/03/2017)
«Δαίδαλος» (23-26/10/2017)
«Ευρυδίκη» (13-17/11/2017)
«Ζήνων» (18-19/11/2017)
«Ηλέκτρα» (28-29/12/2017)
«Θησέας» (12-13/01/2018)
«Ιοκάστη» (10-11/02/2018)
«Κρέοντας» (15-16/02/2018)
«Λητώ» (25-27/02/2018)
«Μίνωας» (15-19/06/2018)
«Νεφέλη» (24 – 29/06/2018)

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς στη Ζάκυνθο, δεν απειλούνται σπίτια – Προς ύφεση στο Λουτράκι

Καλύτερη εικόνα παρουσιάζει η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο Δεν απειλούνται πλέον σπίτια Στο Λουτράκι δεν υπάρχει επί της ουσίας φλόγαΚαλύτερη εικόνα παρουσιάζει η μεγάλη...

Εποχικό επίδομα 2019: Ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα – Όσα πρέπει να γνωρίζετε

«Ανοίγει» σήμερα η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων για το εποχικό επίδομα έτους 2019.Σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, οι ηλεκτρονικές αιτήσεις για το εποχικό επίδομα θα...

Αίθριος καιρός σήμερα: Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά και 8 μποφόρ

Αίθριος θα είναι ο καιρός στη χώρα σήμερα, Δευτέρα, σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΕΜΥ. Θα υπάρξουν πρόσκαιρες νεφώσεις στα ανατολικά και τα βόρεια,...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ποινή φυλάκισης 35 ετών και πρόστιμο 680.000 ευρώ από την εφορία στον Βασίλη Παϊτέρη

Ο Βασίλης Παϊτέρης εξομολογήθηκε τις δύσκολες στιγμές που περνάει μετά από πρόστιμο που του επέβαλε η εφορία.Πώς είναι η ζωή σου αυτόν τον καιρό;Είμαι...

Ο ανάγωγος της Κυριακής: Η κόρη μου η ΚΙΝΑΛίστρια!!!

Α! το κοριτσάκι το ‘χασε. Η Φωφώκα. Το υπηρετικό προσωπικό του Κυριάκου. Η κόρη μου η ΚΙΝΑΛίστρια!!!Της έδειξαν αυτή την αφίσα για το ΚΙΝΑΛ...

Ο Τσίπρας σήκωσε στο πόδι το «Βελλίδειο» για τη «Συμφωνία των Πρεσπών» (video)

Ο Αλέξης Τσίπρας λίγο πριν το τέλος της ομιλίας του στο Βελλίδειο αναφέρθηκε και στη «Συμφωνία των Πρεσπών». Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αφού επιτέθηκε...

Η ατάκα του Τσίπρα για το μέλλον του Σκουρλέτη – «Κάτι ήξερε το μικρόφωνο» (video)

Ανανεωμένος και με διάθεση για χιούμορ εμφανίστηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξη Τύπου για την 84η ΔΕΘ, κάτι που άλλωστε φάνηκε...

Έρευνα «ενοχοποιεί» για πρώτη φορά το κοτόπουλο – Το συνδέει με τον καρκίνο

Σοκ και έκπληξη προκαλεί μια νέα μελέτη του πανεπιστημίου της Οξφόρδης για τη σύνδεση της κατανάλωσης πουλερικών και ανάπτυξης καρκίνου.Και ενώ τόσα χρόνια οι...

«Εμένα με λένε Τσίπρα, δεν με λένε Μητσοτάκη» (video)

Τους λόγους για τους οποίους ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητούσε εκλογές από την επόμενη μέρα της εκλογής του στην προεδρία της ΝΔ εξήγησε ο Αλέξης...

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς στη Ζάκυνθο, δεν απειλούνται σπίτια – Προς ύφεση στο...

Καλύτερη εικόνα παρουσιάζει η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο Δεν απειλούνται πλέον σπίτια Στο Λουτράκι δεν υπάρχει επί της ουσίας φλόγαΚαλύτερη εικόνα παρουσιάζει η μεγάλη...

Εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου μετά την επίθεση στη Σαουδική Αραβία.

Εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου,που ξεπερνούν 10% προκάλεσαν οι επιθέσεις του Σαββάτου  στις εγκαταστάσεις της εταιρείας  Aramco, στη Σαουδική Αραβία. Το αργό WTI,...

Ο γραμματέας των νοσοκομειακών γιατρών «αδειάζει» τον Κικίλια: «Υπουργέ, άσε τα επικοινωνιακά»

Άγνοια και επικοινωνιακά παιχνίδια καταλογίζει στον υπουργό Υγείας, Βασίλη Κικίλια, ο νευροχειρουργός Πάνος Παπανικολάου, Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος  και γιατρός...

Αυξημένη κίνηση στους δρόμους της Αθήνας – Πού υπάρχει μποτιλιάρισμα

Αυξημένη είναι η κίνηση το πρωί της Δευτέρας, σε κεντρικού δρόμους της Αθήνας.Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση από την Τροχαία, αυξημένη κίνηση παρουσιάζουν αυτή...

Ξεκινούν από σήμερα οι αιτήσεις για το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον»

Από σήμερα Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου ξεκινά τμηματικά, ανά ομάδα Περιφερειών, η υποβολή αιτήσεων για τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ΄οίκον», το οποίο παρέχει...

Κτηματολόγιο: Τελευταία ευκαιρία για τις δηλώσεις – Μετά «έρχονται» τσουχτερά πρόστιμα

Με πρόστιμα που φτάνουν ακόμη και τα 1.500 ευρώ ανάλογα με τον χρόνο καθυστέρησης υποβολής της δήλωσης στο Κτηματολόγιο, θα έρθουν αντιμέτωποι οι ασυνεπείς...

Βαγγέλης Περρής: Το συγκινητικό αντίο στον Τάκη Σπυριδάκη

Ο Βαγγέλης Περρής αποχαιρέτησε τον Τάκη Σπυριδάκη με ένα συγκινητικό μήνυμα στο instagram.«Υπήρχαν μέρες που ακούγαμε ιστορίες, γνωρίζαμε ανθρώπους, γελούσαμε. Σιγά σιγά αυτές οι...

Ξεκινά η τέταρτη αξιολόγηση – Πώς θα αποπληρωθούν τα δάνεια του ΔΝΤ

Ξεκινά σήμερα η τέταρτη μεταμνημονιακή αξιολόγηση σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, ενώ την ερχόμενη εβδομάδα επιστρέφουν στην Αθήνα και οι επικεφαλής των θεσμών.Στο επίκεντρο βρίσκονται...

Μπαράζ επιθέσεων τα ξημερώματα σε τράπεζες και σε γραφεία της ΝΔ.

Διαδοχικές επιθέσεις σημειώθηκαν τα ξημερώματα σε υποκαταστήματα τραπεζών και σε γραφεία της ΝΔ. Σύμφωνα με την Αστυνομία λίγο πριν τις 2 τα ξημερώματα επίθεση...

Σήμερα η κηδεία του Αντώνη Λιβάνη

Σήμερα, Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου θα τελεστεί στις 13:00 στην Ιερά Μητρόπολη Αθηνών η εξόδιος ακολουθία του Αντώνη Λιβάνη και εν συνεχεία θα ακολουθήσει η...

Εποχικό επίδομα 2019: Ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα – Όσα πρέπει να γνωρίζετε

«Ανοίγει» σήμερα η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων για το εποχικό επίδομα έτους 2019.Σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, οι ηλεκτρονικές αιτήσεις για το εποχικό επίδομα θα...

Ολονύχτια μάχη με τις φλόγες σε Ζάκυνθο και Λουτράκι – Μαίνονται τα πύρινα μέτωπα

Δύσκολη ήταν η νύχτα για το χωριό Κερί στη Ζάκυνθο, όπου η πύρινη λαίλαπα συνεχίζει να καίει απο τις 11 το πρωί της Κυριακής...

Αίθριος καιρός σήμερα: Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά και 8 μποφόρ

Αίθριος θα είναι ο καιρός στη χώρα σήμερα, Δευτέρα, σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΕΜΥ. Θα υπάρξουν πρόσκαιρες νεφώσεις στα ανατολικά και τα βόρεια,...

Οι αστρολογικές προβλέψεις της ημέρας για τη Δευτέρα 16/9

Καλημέρα και καλή εβδομάδα! Πώς ξεκινάει η εβδομάδα; Τι λένε τα άστρα για τη σημερινή ημέρα; Δείτε τις αναλυτικές προβλέψεις που ακολουθούν:ΚριόςΑγαπητέ, Κριέ πολλές...

Ο Παναθηναϊκός ΟΠΑΠ κατέκτησε το «Orange Trophy 2019»: Με σούπερ Τόμας και Ράις 71-69...

Ο Παναθηναϊκός ΟΠΑΠ κατέκτησε το «Orange Trophy» στο «Δημήτρης Τόφαλος» της Πάτρας, αφού στον τελικό επικράτησε του Προμηθέα με 71-69 με κορυφαίους τυς Ντεσόν...