29-01-2020
Αρχική ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ποιους απειλεί με ανεργία η ψηφιοποίηση

Ποιους απειλεί με ανεργία η ψηφιοποίηση

Πιο «ριγμένοι» εργαζόμενοι με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο

Στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην αγορά εργασίας και στις επιπτώσεις που θα επιφέρει εστιάζει μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων.

«Το κύριο πρόβλημα από τη δυνητική εισαγωγή νέων τεχνολογιών δεν είναι ο κίνδυνος φαινομένων υψηλής και μαζικής ανεργίας, πέραν αυτής που προκάλεσε η διαχείριση της ελληνικής κρίσης, αλλά οι μεταβολές οι οποίες θα επέλθουν στον τεχνικό και τον κοινωνικό καταμερισμό εργασίας και η προετοιμασία και η θεσμική θωράκιση σχετικά με την επίδραση την οποία αυτές θα επιφέρουν στους όρους εργασίας, αναπαραγωγής και ζωής των εργαζομένων» αναφέρει, μεταξύ άλλων, η μελέτη που παρουσιάστηκε από το Ινστιτούτο Εργασίας της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και φέρει τον τίτλο «Οι επιπτώσεις της ψηφιοποίησης στην αγορά εργασίας».

Η μελέτη, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων καλύπτοντας ένα κενό της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, παρουσιάζει τα αποτελέσματα μίας πρώτης ποσοτικής εκτίμησης των δυνητικών επιπτώσεων στην ελληνική αγορά εργασίας. Η μελέτη επικεντρώνεται στην εξέταση του ερωτήματος του βαθμού διακινδύνευσης θέσεων εργασίας από τη δυνητική εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων (ψηφιοποίηση) στις διαδικασίες παραγωγής. Η εισαγωγή αυτομάτων σε μία διαδικασία εργασίας έχει δύο κύριες επιπτώσεις: α) την υποκατάσταση θέσεων εργασίας από αυτόματα και β) την αλλαγή της σύνθεσης των καθηκόντων που απαιτεί μία θέση εργασίας, για παράδειγμα να απαιτείται πλέον ο εργαζόμενος να λειτουργεί συμπληρωματικά με αυτόματα. Επομένως, η «ψηφιοποίηση» επηρεάζει δυνητικά τόσο τον όγκο της απασχόλησης, όσο και τα διάφορα χαρακτηριστικά της σύνθεσής της (επαγγέλματα και ειδικότητες, αλλαγή της σύνθεσης των εισοδημάτων από εργασία, διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων, κλπ).

Για την απάντηση του ερωτήματος αναπτύχθηκε μία σειρά δεικτών, οι οποίοι δίνουν τη δυνατότητα εντοπισμού κατηγοριών εργατικού δυναμικού για τις οποίες ενέχεται δυνητική διακινδύνευση από τις τάσεις «ψηφιοποίησης» και, γενικότερα, τη δυνατότητα εξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων. Το πλήθος των δεικτών, που αναπτύχθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν, απαιτείται αφενός μεν, για να αντισταθμιστούν περιορισμοί της βάσης δεδομένων αφετέρου δε, για να διακριθούν διαφορετικές όψεις των δυνητικών επιπτώσεων της «ψηφιοποίησης» στην απασχόληση. Στη μελέτη παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας σε σχέση με το σύνολο του εργατικού δυναμικού, με τα επαγγέλματα που το απαρτίζουν (μονοψήφιες κατηγορίες επαγγελμάτων κατά ISCO08) και με την κατηγοριοποίησή του ανά μισθολογικό κλιμάκιο. Στη μελέτη τονίζεται ότι οι εκτιμήσεις που προκύπτουν από τη χρήση των δεικτών, αφορούν δυνητική διακινδύνευση των καθηκόντων εργασίας, λόγω των τεχνολογικών δυνατοτήτων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η έκταση ή ο ρυθμός της πραγματικής διάχυσης και υιοθέτησης των νέων αυτοματοποιημένων μεθόδων στις διαδικασίες παραγωγής.

Για το σύνολο του εργατικού δυναμικού, το ποσοστό καθηκόντων που απαιτούν οι θέσεις εργασίας το οποίο εμφανίζει υψηλό βαθμό διακινδύνευσης κυμαίνεται από 1,4% έως 14,4%. Οι δείκτες συνδυαστικών καθηκόντων εργασίας παρουσιάζουν χαμηλότερη διακινδύνευση, γεγονός το οποίο αποτελεί ένδειξη ότι ο βαθμός διακινδύνευσης υποκατάστασης θέσεων εργασίας είναι σχετικά χαμηλός σε σχέση με υψηλά ποσοστά που ανακοινώνονται. Ωστόσο, δεν αποτελεί συμπέρασμα εφησυχασμού. Πρώτον, ένα ποσοστό δυνητικής διακινδύνευσης για το σύνολο του εργατικού δυναμικού της τάξης του 6-9% δεν είναι μικρό. Δεύτερον, λαμβάνοντας μεν υπόψη ότι κάθε δείκτης εντοπίζει βαθμούς διακινδύνευσης για καθήκοντα που απαιτούν οι θέσεις εργασίας, αναγνωρίζοντας δε ότι διακύβευμα δεν είναι μόνο η δυνητική υποκατάσταση, αλλά, επίσης, η δυνητική συμπληρωματικότητα στις θέσεις εργασίας, ο εντοπισμός των κινδύνων για τις διάφορες κατηγορίες του εργατικού δυναμικού και η κατάλληλη θεσμική θωράκιση απέναντι σε αυτούς τους κινδύνους, αποτελούν αναγκαίους όρους, ούτως ώστε η τεχνολογική μεταβολή που λαμβάνει χώρα να μην αποβεί σε βάρος των εργαζόμενων τάξεων.

Για τα επαγγέλματα που απαρτίζουν το εργατικό δυναμικό (μονοψήφιες κατηγορίες επαγγελμάτων κατά ISCO08), οι υψηλοί βαθμοί διακινδύνευσης καθηκόντων εργασίας από τη δυνητική εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων στη διαδικασία παραγωγής διαχέονται με διαφορετικούς τρόπους σε όλες τις μονοψήφιες κατηγορίες επαγγελμάτων. Σε όλες τις κατηγορίες διαπιστώνονται σε διαφορετικά τμήματα των δεικτών ποσοστά διακινδύνευσης άνω του 10%, ενώ τα υψηλότερα ποσοστά διακινδύνευσης από τη δυνητική εισαγωγή εντοπίζονται στις κατηγορίες «χειριστές βιομηχανικών εγκαταστάσεων, μηχανημάτων και εξοπλισμού και συναρμολογητές (μονταδόροι)» και «ανειδίκευτοι εργάτες, χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες». Το φαινόμενο χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, με ανάλυση η οποία θα προχωρήσει σε μεγαλύτερο βάθος (τριψήφιων κωδικών) και η οποία θα στηρίζεται είτε στην ανάπτυξη επαρκών βάσεων δεδομένων είτε σε ειδικά εντοπισμένες μελέτες περιπτώσεων/ποιοτική έρευνα στη βάση των αποτελεσμάτων της παρούσας έρευνας, ώστε να είναι πιο συγκεκριμένη η σύνδεση των καθηκόντων εργασίας με κατηγορίες επαγγελμάτων (θέσεων εργασίας).

Σε σχέση με το ύψος των μηνιαίων μισθών, υψηλοί βαθμοί δυνητικής διακινδύνευσης διαχέονται, επίσης, σχεδόν σε όλες τις μισθολογικές κατηγορίες ανά δεκατημόριο της μισθολογικής κλίμακας.

Εμφανίζεται να σχηματίζονται τρεις ομάδες εισοδηματικών κατηγοριών, «χαμηλή», «μεσαία» και «ανώτερη», που εμφανίζουν υψηλό βαθμό διακινδύνευσης σε διαφορετικές κατηγορίες απλών ή συνδυαστικών καθηκόντων εργασίας. Ειδικά, η ταυτόχρονη διακινδύνευση τόσο του «χαμηλού», όσο και του «μεσαίου» εισοδηματικού στρώματος (σε υψηλότερο βαθμό του «ανώτερου»), φαίνεται να ενισχύει μία θέση ταυτόχρονης πίεσης και των δύο ομάδων. Αυτό το αποτέλεσμα ανοίγει το δρόμο για μελλοντική έρευνα που μπορεί να εμπλουτίσει τη διεθνή συζήτηση περί μισθολογικής πόλωσης, η οποία, κυρίως, επικεντρώνεται στο δίλημμα του κατά πόσο το βάρος της διακινδύνευσης το φέρουν ή τα «χαμηλά» ή τα «μεσαία» στρώματα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το κύριο πρόβλημα από τη δυνητική εισαγωγή νέων τεχνολογιών δεν είναι ο κίνδυνος φαινομένων υψηλής και μαζικής ανεργίας, πέραν αυτής που προκάλεσε η διαχείριση της ελληνικής κρίσης, αλλά οι μεταβολές οι οποίες θα επέλθουν στον τεχνικό και τον κοινωνικό καταμερισμό εργασίας και η προετοιμασία και η θεσμική θωράκιση σχετικά με την επίδραση την οποία αυτές θα επιφέρουν στους όρους εργασίας, αναπαραγωγής και ζωής των εργαζομένων.

Η προετοιμασία απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα επιβάλλει: α) συγκρότηση ειδικών βάσεων δεδομένων, έτσι ώστε η αναγκαία έρευνα που χρειάζεται επί του θέματος να μπορεί να εντοπίσει ακριβέστερα τα σημεία των δυνητικών αλλαγών, β) εντοπισμένη στήριξη με προγράμματα εκπαίδευσης για τις ομάδες των εργαζομένων με τον υψηλότερο βαθμό διακινδύνευσης, καθώς και για τους ανέργους.

Τα προγράμματα εκπαίδευσης θα πρέπει να είναι προσανατολισμένα στις νέες τεχνολογίες και αναγκαίο όρο αποτελεί η εκπαίδευση στις τεχνολογίες ανοιχτού κώδικα, εν αντιθέσει με την παράδοση της κυριαρχίας στο ελληνικό σύστημα εκπαίδευσης/μετεκπαίδευσης των τεχνολογιών κλειστού κώδικα, γ) καθώς η εκπαίδευση αποτελεί ατελές μέσο για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ειδικά στο «βραχύ» χρόνο και επειδή δεν μπορεί να αγγίξει το σύνολο του εργατικού δυναμικού, χρειάζονται επιπρόσθετοι μηχανισμοί ενίσχυσης των εργαζομένων που πλήττονται, για παράδειγμα δημόσια προγράμματα απασχόλησης και μακροχρόνια προγράμματα επιδομάτων ανεργίας, δ) κεντρικό ζήτημα αποτελεί η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου προστασίας των εργαζομένων ως προς τους όρους εργασίας, τα δικαιώματα οργάνωσης και απαραβίαστου της προσωπικής ζωής.

Οι νέες τεχνολογίες αυτοματοποίησης, με τις δυνατότητες συνεχούς παρακολούθησης, απομακρυσμένης πρόσβασης και άμεσης επικοινωνίας που διαθέτουν, διαρρηγνύουν τα όρια μεταξύ προσωπικού και εργάσιμου χρόνου, όπως είχαν καθιερωθεί, διαρρηγνύουν τα όρια μεταξύ προσωπικής ζωής των εργαζομένων και εργασίας, ε) απαιτούμενη, επίσης, είναι η ενίσχυση των θεσμών διανομής (μισθών και όρων εργασίας) και αναδιανομής (φορολογίας και κοινωνικών δαπανών) προς όφελος της εργασίας. Με βάση τα ευρήματα της μελέτης, «μία περαιτέρω υποβάθμιση της εργασίας και διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, σε σχέση με αυτήν που έχει πραγματοποιηθεί στη χώρα τα τελευταία χρόνια, σε περιβάλλον “ψηφιακού μετασχηματισμού”, αποτελεί μία κατεύθυνση που ανοίγεται προς την κοινωνική δυστοπία».

Στο σύντομο χαιρετισμό του, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος, δήλωσε- μεταξύ άλλων -ότι το Ινστιτούτο Εργασίας της Συνομοσπονδίας είναι ένας σοβαρός παράγοντας που θέτει πολλά ζητήματα με επιστημονική επάρκεια στο δημόσιο διάλογο.

(Mε πληροφορίες από ΑΠΕ/ΜΠΕ)

{{-PCOUNT-}}15{{-PCOUNT-}}

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Δύο πρωθυπουργοί «Ενώπιος Ενωπίω»

Θα το πω χωρίς καμία υπόνοια ύβρεως, συγκρίνοντας απλώς την ταχύτητα των δύο συμπαθών ζώων. Θα πρέπει να έχεις φάει πολύ ψέμα, πολλή προπαγάνδα,...

Εύη Βατίδου: Η σέξι φωτό στο σαλόνι της αναστάτωσε τους followers της

Η Εύη Βατίδου πόζαρε στο σαλόνι του σπιτιού της σέξι φορώντας ένα μαύρο κορμάκι. Στη συνέχεια πόσταρε τη φωτογραφία στη σελίδα της στο instagram για...

«Έφυγε» ο σπουδαίος ηθοποιός, Γιώργος Κοτανίδης (video)

Θλίψη σκόρπισε στον καλλιτεχνικό κόσμο της χώρας η είδηση του θανάτου του Γιώργου Κοτανίδη. Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης «έφυγε» στα 74 του χρόνια μετά...

Η Μενεγάκη για την περιπέτεια του γιου της: Άφησε τα σημάδια της στο κορμί του Άγγελου (video)

Η Ελένη Μενεγάκη κατά τη διάρκεια της εκπομπής της έκανε μια αποκάλυψη με ένα περιστατικό που συνέβη στον γιο της, Άγγελο. «Το ξύδι είναι πάρα...

«Η Μενεγάκη φεύγει και αφήνει πίσω της τον Πούμπουρα, αυτή είναι η τηλεόραση που αγαπάμε» (video)

Ποιος γνωστός παρουσιαστής όταν διάβασε τα δημοσιεύματα περί αποχώρησης της Ελένης Μενεγάκη από τον Alpha και αποχής της από την τηλεόραση για ένα διάστημα...

Μαθήματα… ανάγνωσης από τον Κύρτσο στον Ζαγοράκη

Για μαθήματα... ανάγνωσης έστειλε ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Γιώργος Κύρτσος τον ανεξάρτητο -πλέον- συνάδελφό του Θόδωρη Ζαγοράκη, μετά τη διαγραφή του, λόγω των χθεσινών...

Ο Πάνος Καμμένος έκανε τα εγκαίνια της αντιπροσωπείας αυτοκινήτων με Σταμάτη Κόκοτα

Όπως είχε γίνει γνωστό εδώ και καιρό, ο Πάνος Καμμένος μετά τις εκλογές, έβαλε πλώρη για δραστηριότητες εκτός πολιτικής, στρεφόμενος σε επιχειρηματική δραστηριότητα που...

«Masterchef 4»: «Ράγισε» καρδιές μαγειρεύοντας στη μνήμη του αδικοχαμένου γιου του (video)

«Ράγισε» καρδιές ο Διονύσης Πρόιος με την ιστορία ζωής του μιλώντας στο «Masterchef 4». «Θα σας φτιάξω το αγαπημένο φαγητό του γιου μου, λαζάνια με...

Ο Μητσοτάκης διέγραψε τον Ζαγοράκη από ευρωβουλευτή της ΝΔ (video)

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διέγραψε τον Θοδωρή Ζαγοράκη από την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ στο Ευρωκοινοβούλιο, μια ημέρα μετά την εισήγηση - βόμβα της ΕΕΑ...

Κόμπι Μπράιντ: Σάλος με τη δημοσιογράφο της Washington Post και το δημοσίευμα για την υπόθεση βιασμού

Παγκόσμια θλίψη έχει προκαλέσει ο θάνατος του θρύλου του ΝΒΑ, Κόμπι Μπράιαντ, ο οποίος έχασε τη ζωή του μαζί με άλλα εννέα άτομα -μεταξύ...

Ο Κώστας Καραμανλής παλεύει να θυμηθεί πώς γράφεται ο «Αχελώος» και στο τέλος κάνει λάθος (video)

O υπουργός Μεταφορών Κώστας Καραμανλής είναι βέβαιο ότι θέλει να βρει λύση στο αδιέξοδο με τον Αχελώο, αλλά το αδιέξοδο μάλλον δεν βρίσκεται στο...

Όταν ο Κόμπι Μπράιντ έκανε διακοπές με την οικογένειά του στη Μύκονο (video)

Ο χαμός του Κόμπι Μπράιαντ και της 13χρονης κόρης του μετά από συντριβή ελικοπτέρου που επέβαιναν σκόρπισε θλίψη παγκοσμίως. Ο θρύλος του NBA είχε ιδιαίτερη...

ΣΧΟΛΙΑ

Tο altsantiri.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.