15-10-2019 | 20:30

Πέθανε ο νομπελίστας φυσικός Μάρεϊ Γκελ-Μαν

Απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών ο Αμερικανός φυσικός Μάρεϊ Γκελ-Μαν, ένας από τους μεγάλους επιστήμονες του 20ού αιώνα, ο οποίος είχε τιμηθεί με το Νόμπελ Φυσικής του 1969 για τη σημαντική συμβολή του στη θεωρία των στοιχειωδών σωματιδίων.

Ο θάνατος του επήλθε στο σπίτι του στη Σάντα Φε του Νέου Μεξικού, όπου ήταν συνιδρυτής και διακεκριμένος καθηγητής του Ινστιτούτου της πόλης. Υπήρξε επίσης ομότιμος καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνια (Caltech) και είχε εργαστεί για αρκετά χρόνια στο CERN.

Ο Γκελ-Μαν ήταν αυτός που πρότεινε ότι τα πρωτόνια και τα νετρόνια δεν αποτελούν τους στοιχειώδεις δομικούς λίθους της ύλης, αλλά αποτελούνται από άλλα μικρότερα θεμελιώδη σωματίδια, τα οποία ονόμασε κουάρκ. Η ονομασία αυτή προέρχεται από την πρόταση «Three quarks for Muster Mark» στο μυθιστόρημα Finnegans Wake του Ιρλανδού Τζέιμς Τζόις. Αρκετά αργότερα αποδείχθηκε και πειραματικά η ύπαρξη των κουάρκ.

Ο Γκελ-Μαν μεταμόρφωσε σε καθοριστικό βαθμό τη σωματιδιακή φυσική των δεκαετιών του 1950 και 1960, σύμφωνα με τους «New York Times», με την εντυπωσιακή ικανότητα του να ανακαλύπτει απόκρυφα πρότυπα και σχέσεις ανάμεσα στα στοιχειώδη σωματίδια του σύμπαντος. Μεταξύ άλλων, επινόησε τον όρο κβαντική χρωματοδυναμική (QCD), προώθησε τη θεωρία των υπερχορδών και εμβάθυνε στη μελέτη της πολυπλοκότητας (ιδίως στο Sante Fe Institute). Έγραψε κι ένα εκλαϊκευτικό βιβλίο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «The Quark and the Jaguar: Adventures in the Simple and the Complex» («Το κουάρκ και ο ιαγουάρος: Περιπέτειες στο απλό και στο πολύπλοκο»).

Πολύγλωσσος, κοσμοπολίτης και με πολλαπλά ενδιαφέροντα από την αρχαιολογία και τη γλωσσολογία ως την ορνιθολογία, είχε κάτι από αναγεννησιακή φιγούρα. Είχε γεννηθεί το 1929 στο Μανχάταν από μετανάστες Εβραίους γονείς της Ανατολικής Ευρώπης. Σπούδασε με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο Γιέηλ, πήρε το διδακτορικό του από το ΜΙΤ το 1951 και ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ («πατέρας» της ατομικής βόμβας) τον έφερε στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Πανεπιστημίου Πρίνστον, από όπου αργότερα πήγε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και εργάσθηκε υπό την καθοδήγηση του διάσημου φυσικού Ενρίκο Φέρμι, προτού καταλήξει στο Caltech, όπου βρήκε το άλλο «ιερό τέρας» της Φυσικής, τον Ρίτσαρντ Φάινμαν.

Είχε παντρευτεί δύο φορές, ενώ δήλωνε ανθρωπιστής και αγνωστικιστής.

{{-PCOUNT-}}7{{-PCOUNT-}}

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Πρέσβης της Ρωσίας στην ΕΕ: Οι ΗΠΑ θα εγκαταλείψουν τους Έλληνες όπως τους Κούρδους

Προειδοποίηση «βόμβα» από τον Πρέσβη της Ρωσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Vladimir Chizhov , ο οποίος από τη Ρόδο υπογραμμίζει πως οι Αμερικανοί μπορεί να...

«Όταν τελείωνε η εκπομπή έφευγε από τη μια πόρτα η Χρηστίδου από την άλλη...

Μία αποκάλυψε έκανε πρώην στέλεχος του ΑΝΤ1 για τη συνεργασία της Σίσσυς Χρηστίδου με τον Χρήστο Φερεντίνο. Όπως θα θυμάστε έκαναν πρωινό μαγκαζίνο στον ΑΝΤ1...

Προκλήσεων συνέχεια: 44 νεες παραβιάσεις του εθνικού μας εναερίου χώρου από την Άγκυρα

Σε 44 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου προχώρησαν τουρκικά αεροσκάφη την Τρίτη σε Βορειοανατολικό, Κεντρικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο, ενώ σημειώθηκε και μία εικονική αερομαχία μεταξύ ελληνικών...

«Όχι» σε Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση – Βέτο από...

Το συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ δεν άναψε την Τρίτη (15/10) «πράσινο φως» για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και...

«40 νοματαίοι καπνίζουμε σε μια στρούγκα»- Λάβρος ο Πολάκης για τα αντικαπνιστικά μέτρα...

Οξεία επίθεση κατά της Ν.Δ. εξαπέλυσε στη Βουλή ο Παύλος Πολάκης, για ένα θέμα που πολλές φορές χρησιμοποιήθηκε εναντίον του και αυτό δεν είναι...

Στα «χαρακώματα» κυβέρνηση – αξιωματική αντιπολίτευση για τη σημαία

Πριν καλά – καλά στεγνώσει το μελάνι από την επιστολή της υπουργού Παιδείας προς τα κόμματα για διάλογο, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευσης βρίσκονται στα...

Φονικές πυρκαγιές σε Λίβανο και Συρία – Έστειλαν βοήθεια Ελλάδα και Κύπρος (video)

Kύμα φονικών πυρκαγιών σαρώνει από τη Δευτέρα (14/10), περιοχές του Λιβάνου και της Συρίας έχοντας προκαλέσει τον θάνατο δύο ανθρώπων. Οι Αρχές ζήτησαν βοήθεια...

Δούκισσα Νομικού: Η φωτό της χωρίς μακιγιάζ και το μήνυμα όλο νόημα

Η Δούκισσα Νομικού πόσταρε στο instagram μια φωτογραφία της χωρίς ίχνος μακιγιάζ να ποζάρει με φόντο το ηλιοβασίλεμα δίπλα στη θάλασσα και έγραψε ένα...

Απαραίτητη η θωράκιση στη γρίπη, αλλά μόλις τρεις στους 10 εργαζόμενους στο ΕΣΥ κάνουν...

Την ώρα που ο Ιατρικός Σύλλογος της Αθήνας επισημαίνει την ανάγκη θωράκισης του πληθυσμού απέναντι στην επικείμενη επιδημία της γρίπης, παρατηρείται το οξύμωρο φαινόμενο...

Αστυνομικοί «ελέγχουν» πάρτι μεγιστάνα, κάνοντας «παρέα» στα μοντέλα

Πολύ ακριβά φαίνεται πως θα πληρώσουν τη συμμετοχή τους σε πάρτι δύο αστυνομικοί στην Κύπρο, καθώς θύελλα προκάλεσε το δημοσίευμα της εφημερίδας “Ταχυδρόμος της...

Εξιχνιάστηκε «χρυσή» κλοπή στη Ζάκυνθο, βρήκαν και παράνομα όπλα

Η Αστυνομική Διεύθυνση Ζακύνθου έκανε γνωστό πως εξιχνιάστηκε υπόθεση κλοπής και σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος τριών ημεδαπών 24, 25 και 36 ετών για το...

Αυτές οι «νίκες» στον αθλητισμό έχουν μεγαλύτερη αξία: Μοναδικές στιγμές με παίκτες που δίνουν...

Υπάρχουν στιγμές στον αθλητισμό και στο ποδόσφαιρο που δεν χρειάζεται να πεις πολλά. Ειδικά για παίκτες που έχουν δώσει μάχη με τον καρκίνο. Οι...

Στη δικαιοσύνη το σκάνδαλο με πλαστά πρωταθλήματα και πλαστές βεβαιώσεις επιτυχιών στο κρίκετ

Αναλαμβάνει δράση η δικαιοσύνη σχετικά με το μεγάλο σκάνδαλο με το κύκλωμα που είχε στηθεί σε αθλητική ομοσπονδία κρίκετ που πουλούσε πλαστές βεβαιώσεις επιτυχιών...

Δεν έχασε τη ζωή του από πνιγμό το τρίχρονο αγοράκι, λέει η δικηγόρος του...

«Το παιδί πέθανε μετά από νοσηλεία μια εβδομάδας στο νοσοκομείο Παίδων,  δεν πνίγηκε τρώγοντας» δηλώνει στο newsit η συνήγορος της πλευράς των υπευθύνων του...

Η Γαλλία απαιτεί την τιμωρία της Τουρκίας για τον στρατιωτικό χαιρετισμό των παικτών (video)

Οι αντιδράσεις για τον νέο χαιρετισμό των παικτών – αλλά και των φιλάθλων – της Εθνικής ομάδας της Τουρκίας μετά το γκολ της ισοφάρισης...

Ο Βελόπουλος κατά του αντικαπνιστικού- Συνέκρινε το κάπνισμα με τα… παϊδάκια

Κατά του αντικαπνιστικού νόμου δήλωσε από το βήμα της Βουλής ο πρόεδρος της "Ελληνικής Λύσης" Κυριάκος Βελόπουλος, αναφέροντας ότι δεν είναι δημοκρατικό να επιβάλλουμε...