16-09-2019 | 10:19

Πώς δημιουργείται το χαλάζι και σε τι μέγεθος μπορεί να φτάσει – Το meteo λύνει τις απορίες σας με 10 ερωταπαντήσεις

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που αναρωτήθηκαν γιατί σημειώθηκε χαλαζόπτωση εν μέσω άνοιξης, με αφορμή το χαλάζι που έπεσε στην Αθήνα τη Δευτέρα.

Απαντήσεις στις απορίες των πολιτών έρχεται να δώσει η μετεωρολογική υπηρεσία meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Όπως σημειώνει η υπηρεσία, το μεγαλύτερο χαλάζι που έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια, είχε διάμετρο έως 8 εκατοστών και έπεσε στις 10 Ιουνίου 2013, όταν πολύ ισχυρές καταιγίδες έπληξαν περιοχές της Ημαθίας και της Πιερίας. Διεθνώς έχει παρατηρηθεί χαλάζι που φθάνει και τα 23 εκατοστά.

1. Ποια νέφη δημιουργούν το χαλάζι;

Μόνο οι σωρειτομελανίες/cumulonimbus (νέφη που προκαλούν καταιγίδες) είναι ικανοί να δημιουργήσουν χαλάζι. Σχεδόν όλες οι καταιγίδες παράγουν χαλάζι σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξής τους, αλλά λίγες φορές οι χαλαζόκοκκοι καταφέρνουν να φτάσουν στο έδαφος και να εκδηλωθεί το φαινόμενο της χαλαζόπτωσης.

2. Πώς δημιουργείται το χαλάζι;

Η δημιουργία και ανάπτυξη των χαλαζόκοκκων σε έναν σωρειτομελανία εξαρτάται από μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ της κατακόρυφης ροής θερμού και υγρού αέρα με μικροσωματίδια (που ονομάζονται πυρήνες συμπύκνωσης) πάνω στα οποία προσκολλώνται αρχικά μικροσκοπικοί παγοκρύσταλλοι. Οι παγοκρύσταλλοι μεγαλώνουν σε μέγεθος συλλέγοντας νερό από τις γειτονικές σταγόνες ή από το νερό σε υπέρτηξη, δηλαδή το νερό που βρίσκεται σε αρνητική θερμοκρασία ακόμη και στους μείον 40 βαθμούς Κελσίου, το οποίο παγώνει ακαριαία πάνω στην επιφάνεια του πάγου. Σε αυτή τη φάση έχουμε τη δημιουργία των χαλαζόκοκκων που λόγω του βάρους τους πέφτουν προς τη βάση του νέφους μεγαλώνοντας συνεχώς σε μέγεθος με σφαιρικό σχήμα.

Αριστερά: σφαιρικό χαλάζι διαμέτρου 8 εκ που καταγράφηκε κοντά στο Μακροχώρι Ημαθίας στις 10 Ιουνίου 2013. Δεξιά: μεγάλο χαλάζι διαμέτρου 23 εκ με μυτερές προεξοχές στην Αργεντινή στις 8 Φεβρουαρίου 2018.

3. Σε τι διαφέρει το μικρό από το μεγάλο χαλάζι;

Για τη δημιουργία μεγάλου χαλαζιού (πάνω από 2 εκατοστά διάμετρο), εκτός από την έντονη αστάθεια στην ατμόσφαιρα, χρειάζεται επιπλέον μεγάλη διαφορά ταχύτητας του ανέμου καθ’ ύψος, έτσι ώστε ο στροβιλισμός των αέριων μαζών εντός του νέφους να οδηγήσει τον χαλαζόκοκκο σε πολλαπλές διαδρομές οριζόντια και κατακόρυφα, συλλέγοντας περισσότερο νερό και αυξάνοντάς το σε μέγεθος. Με αυτόν τον τρόπο πολλές φορές το χαλάζι χάνει το σφαιρικό του σχήμα και αποκτά μυτερές προεξοχές. Ανάλογα με το μέγεθος, τα «δαχτυλίδια πάγου» και τις προεξοχές ενός χαλαζόκοκκου, μπορούμε να εκτιμήσουμε πόση ώρα ταξίδεψε μέσα σε ένα καταιγιδοφόρο νέφος. Το μικρού μεγέθους χαλάζι, όπως αυτό που έπληξε αρκετές περιοχές της Αττικής τη Δευτέρα 15 Απριλίου, δημιουργείται επίσης σε περιοχές με έντονη αστάθεια, αλλά όταν οι άνεμοι καθ’ ύψος είναι ασθενείς και υπάρχουν ξηρές και ψυχρές αέριες μάζες σε χαμηλά στρώματα της τροπόσφαιρας (περίπου σε δύο χιλιόμετρα ύψος).

Μεγάλες ποσότητες μικρών χαλαζόκοκκων παρατηρήθηκαν σε πολλές περιοχές της Αττικής τη Δευτέρα 15 Απριλίου 2019. Φωτογραφία του Γιώργου Παπούλια στους Στύλους του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα.

4. Σε τι μέγεθος μπορεί να φτάσει το χαλάζι;

Συνήθως το χαλάζι που φτάνει στο έδαφος, δεν ξεπερνά σε διάμετρο το ένα εκατοστό, αλλά μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 23 εκατοστά. Πολύ μεγάλο χαλάζι παρατηρείται κάθε χρόνο σε περιοχές της ΒΑ Ινδίας και του Μπαγκλαντές, στη Νότια Κίνα, στις ΗΠΑ και στη Λατινική Αμερική.

5. Πότε έχουμε χαλαζοπτώσεις στην Ελλάδα;

Στη ηπειρωτική Ελλάδα οι χαλαζοπτώσεις με μικρό μέγεθος χαλαζόκοκκων (κάτω των δύο εκατοστών), αλλά σε μεγάλες ποσότητες, παρατηρούνται κυρίως τον Απρίλιο και το πρώτο μισό του Μαΐου, όταν η αστάθεια στην ατμόσφαιρα είναι ισχυρή, αλλά πολλές φορές ψυχρές αέριες μάζες παραμένουν κοντά στο έδαφος. Ενώ το μεγάλο χαλάζι (άνω των δύο εκατοστών) παρατηρείται την περίοδο μεταξύ Μαΐου και στο πρώτο μισό του Ιουνίου. Αντίθετα στα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου οι χαλαζοπτώσεις είναι πιο συχνές το φθινόπωρο και λιγότερο τους χειμερινούς μήνες, όταν η αστάθεια περιορίζεται πάνω από τη θάλασσα.

6. Πού έχει παρατηρηθεί το μεγαλύτερο χαλάζι στην Ελλάδα;

Σχεδόν κάθε χρόνο παρατηρούμε στη χώρα μας χαλάζι διαμέτρου δύο έως τριών εκατοστών, όμως στις 10 Ιουνίου 2013 πολύ ισχυρές καταιγίδες έπληξαν περιοχές της Ημαθίας και της Πιερίας με χαλάζι διαμέτρου έως και οκτώ εκατοστών. Είναι το μεγαλύτερο χαλάζι που γνωρίζουμε να έχει παρατηρηθεί στη χώρα μας τουλάχιστον τα τελευταία 30 χρόνια. Από αναφορά του Τύπου γνωρίζουμε ότι στις 15 Ιουνίου 1956 στο χωριό Λοξάδα Καρδίτσας 46 κάτοικοι τραυματίστηκαν και δεκάδες οικόσιτα ζώα σκοτώθηκαν από πρωτοφανή χαλαζόπτωση.

Το μέγεθος του χαλαζιού μπορεί να καταγραφεί μόνο με χαλαζόμετρα, απλές κατασκευές από πορώδη υλικά, πάνω στα οποία οι χαλαζόκοκκοι αφήνουν το αποτύπωμά τους. Επίσης μέσω ανάλυσης δεδομένων από ραντάρ καιρού μπορούμε να εκτιμήσουμε το μέγεθος του χαλαζιού, αλλά με μικρή ακρίβεια. Στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών πρόσφατα ξεκινήσαμε τη χρήση τεχνικών τηλεπισκόπησης από δορυφόρους για να εκτιμήσουμε ποιες καταιγίδες είναι ικανές να παράγουν χαλαζοπτώσεις με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

8. Γίνεται πρόγνωση χαλαζοπτώσεων;

Η πρόγνωση της χαλαζόπτωσης αποτελεί ακόμη μεγάλη πρόκληση για την Μετεωρολογία, καθώς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς τις συνθήκες που το δημιουργούν σε κάθε σημείο της ατμόσφαιρας. Στο meteo.gr χρησιμοποιούμε αλγόριθμους που εκτιμούν την εκδήλωση χαλαζόπτωσης και το μέγεθος του χαλαζιού από προγνωστικά δεδομένα αριθμητικών μοντέλων.

9. Τι προβλήματα προκαλεί το χαλάζι;

Το προφανές πρόβλημα μιας χαλαζόπτωσης είναι η οικονομική ζημία της αγροτικής παραγωγής λόγω καταστροφής καλλιεργειών. Το χαλάζι αποτελεί ίσως τον χειρότερο εχθρό των αγροτών ειδικά γιατί εκδηλώνεται την άνοιξη που οι καλλιέργειες βρίσκονται σε ώριμο στάδιο. ‘Αλλα προβλήματα που προκαλούν, είναι οι υλικές ζημιές σε οικίες και οχήματα, με τις αποζημιώσεις ασφαλιστικών εταιρειών να αυξάνονται κάθε χρόνο. Επιπροσθέτως, το μικρού μεγέθους χαλάζι προκαλεί μεγαλύτερη ολισθηρότητα στο οδόστρωμα από το χιόνι, γι’ αυτό και είναι συχνά τα τροχαία ατυχήματα, ιδιαίτερα στην Εγνατία Οδό όπου οι οδηγοί που εξέρχονται από τις σήραγγες δεν προλαβαίνουν να αντιδράσουν στο οδόστρωμα καλυμμένο με χαλάζι.

10. Γίνεται αποτροπή χαλαζοπτώσεων;

Ο Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ) εφαρμόζει από το 1981 το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας. Το Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών (ΚΕΜΕ) στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» αναλαμβάνει την επιχειρησιακή λειτουργία του προγράμματος που αποτελείται από δίκτυο χαλαζόμετρων στη Μακεδονία, την επιτήρηση των καιρικών συνθηκών στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα με ραντάρ καιρού και αεροσκάφη για τη σπορά των καταιγιδοφόρων νεφών με ιωδιούχο άργυρο. Η σπορά των νεφών επιδιώκει τη μείωση του μεγέθους των χαλαζόκοκκων, καθώς περισσότεροι τεχνητοί πυρήνες συμπύκνωσης λειτουργούν ανταγωνιστικά προς τους φυσικούς, κάτι που σημαίνει ότι το διαθέσιμο νερό κατανέμεται σε περισσότερους χαλαζόκοκκους.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς στη Ζάκυνθο, δεν απειλούνται σπίτια – Προς ύφεση στο Λουτράκι

Καλύτερη εικόνα παρουσιάζει η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο Δεν απειλούνται πλέον σπίτια Στο Λουτράκι δεν υπάρχει επί της ουσίας φλόγαΚαλύτερη εικόνα παρουσιάζει η μεγάλη...

Εποχικό επίδομα 2019: Ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα – Όσα πρέπει να γνωρίζετε

«Ανοίγει» σήμερα η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων για το εποχικό επίδομα έτους 2019.Σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, οι ηλεκτρονικές αιτήσεις για το εποχικό επίδομα θα...

Αίθριος καιρός σήμερα: Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά και 8 μποφόρ

Αίθριος θα είναι ο καιρός στη χώρα σήμερα, Δευτέρα, σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΕΜΥ. Θα υπάρξουν πρόσκαιρες νεφώσεις στα ανατολικά και τα βόρεια,...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ποινή φυλάκισης 35 ετών και πρόστιμο 680.000 ευρώ από την εφορία στον Βασίλη Παϊτέρη

Ο Βασίλης Παϊτέρης εξομολογήθηκε τις δύσκολες στιγμές που περνάει μετά από πρόστιμο που του επέβαλε η εφορία.Πώς είναι η ζωή σου αυτόν τον καιρό;Είμαι...

Ο ανάγωγος της Κυριακής: Η κόρη μου η ΚΙΝΑΛίστρια!!!

Α! το κοριτσάκι το ‘χασε. Η Φωφώκα. Το υπηρετικό προσωπικό του Κυριάκου. Η κόρη μου η ΚΙΝΑΛίστρια!!!Της έδειξαν αυτή την αφίσα για το ΚΙΝΑΛ...

Ο Τσίπρας σήκωσε στο πόδι το «Βελλίδειο» για τη «Συμφωνία των Πρεσπών» (video)

Ο Αλέξης Τσίπρας λίγο πριν το τέλος της ομιλίας του στο Βελλίδειο αναφέρθηκε και στη «Συμφωνία των Πρεσπών». Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αφού επιτέθηκε...

Η ατάκα του Τσίπρα για το μέλλον του Σκουρλέτη – «Κάτι ήξερε το μικρόφωνο» (video)

Ανανεωμένος και με διάθεση για χιούμορ εμφανίστηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξη Τύπου για την 84η ΔΕΘ, κάτι που άλλωστε φάνηκε...

Έρευνα «ενοχοποιεί» για πρώτη φορά το κοτόπουλο – Το συνδέει με τον καρκίνο

Σοκ και έκπληξη προκαλεί μια νέα μελέτη του πανεπιστημίου της Οξφόρδης για τη σύνδεση της κατανάλωσης πουλερικών και ανάπτυξης καρκίνου.Και ενώ τόσα χρόνια οι...

«Εμένα με λένε Τσίπρα, δεν με λένε Μητσοτάκη» (video)

Τους λόγους για τους οποίους ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητούσε εκλογές από την επόμενη μέρα της εκλογής του στην προεδρία της ΝΔ εξήγησε ο Αλέξης...

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς στη Ζάκυνθο, δεν απειλούνται σπίτια – Προς ύφεση στο...

Καλύτερη εικόνα παρουσιάζει η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο Δεν απειλούνται πλέον σπίτια Στο Λουτράκι δεν υπάρχει επί της ουσίας φλόγαΚαλύτερη εικόνα παρουσιάζει η μεγάλη...

Εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου μετά την επίθεση στη Σαουδική Αραβία.

Εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου,που ξεπερνούν 10% προκάλεσαν οι επιθέσεις του Σαββάτου  στις εγκαταστάσεις της εταιρείας  Aramco, στη Σαουδική Αραβία. Το αργό WTI,...

Ο γραμματέας των νοσοκομειακών γιατρών «αδειάζει» τον Κικίλια: «Υπουργέ, άσε τα επικοινωνιακά»

Άγνοια και επικοινωνιακά παιχνίδια καταλογίζει στον υπουργό Υγείας, Βασίλη Κικίλια, ο νευροχειρουργός Πάνος Παπανικολάου, Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος  και γιατρός...

Αυξημένη κίνηση στους δρόμους της Αθήνας – Πού υπάρχει μποτιλιάρισμα

Αυξημένη είναι η κίνηση το πρωί της Δευτέρας, σε κεντρικού δρόμους της Αθήνας.Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση από την Τροχαία, αυξημένη κίνηση παρουσιάζουν αυτή...

Ξεκινούν από σήμερα οι αιτήσεις για το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον»

Από σήμερα Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου ξεκινά τμηματικά, ανά ομάδα Περιφερειών, η υποβολή αιτήσεων για τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ΄οίκον», το οποίο παρέχει...

Κτηματολόγιο: Τελευταία ευκαιρία για τις δηλώσεις – Μετά «έρχονται» τσουχτερά πρόστιμα

Με πρόστιμα που φτάνουν ακόμη και τα 1.500 ευρώ ανάλογα με τον χρόνο καθυστέρησης υποβολής της δήλωσης στο Κτηματολόγιο, θα έρθουν αντιμέτωποι οι ασυνεπείς...

Βαγγέλης Περρής: Το συγκινητικό αντίο στον Τάκη Σπυριδάκη

Ο Βαγγέλης Περρής αποχαιρέτησε τον Τάκη Σπυριδάκη με ένα συγκινητικό μήνυμα στο instagram.«Υπήρχαν μέρες που ακούγαμε ιστορίες, γνωρίζαμε ανθρώπους, γελούσαμε. Σιγά σιγά αυτές οι...

Ξεκινά η τέταρτη αξιολόγηση – Πώς θα αποπληρωθούν τα δάνεια του ΔΝΤ

Ξεκινά σήμερα η τέταρτη μεταμνημονιακή αξιολόγηση σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, ενώ την ερχόμενη εβδομάδα επιστρέφουν στην Αθήνα και οι επικεφαλής των θεσμών.Στο επίκεντρο βρίσκονται...

Μπαράζ επιθέσεων τα ξημερώματα σε τράπεζες και σε γραφεία της ΝΔ.

Διαδοχικές επιθέσεις σημειώθηκαν τα ξημερώματα σε υποκαταστήματα τραπεζών και σε γραφεία της ΝΔ. Σύμφωνα με την Αστυνομία λίγο πριν τις 2 τα ξημερώματα επίθεση...

Σήμερα η κηδεία του Αντώνη Λιβάνη

Σήμερα, Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου θα τελεστεί στις 13:00 στην Ιερά Μητρόπολη Αθηνών η εξόδιος ακολουθία του Αντώνη Λιβάνη και εν συνεχεία θα ακολουθήσει η...

Εποχικό επίδομα 2019: Ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα – Όσα πρέπει να γνωρίζετε

«Ανοίγει» σήμερα η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων για το εποχικό επίδομα έτους 2019.Σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, οι ηλεκτρονικές αιτήσεις για το εποχικό επίδομα θα...

Ολονύχτια μάχη με τις φλόγες σε Ζάκυνθο και Λουτράκι – Μαίνονται τα πύρινα μέτωπα

Δύσκολη ήταν η νύχτα για το χωριό Κερί στη Ζάκυνθο, όπου η πύρινη λαίλαπα συνεχίζει να καίει απο τις 11 το πρωί της Κυριακής...

Αίθριος καιρός σήμερα: Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά και 8 μποφόρ

Αίθριος θα είναι ο καιρός στη χώρα σήμερα, Δευτέρα, σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΕΜΥ. Θα υπάρξουν πρόσκαιρες νεφώσεις στα ανατολικά και τα βόρεια,...

Οι αστρολογικές προβλέψεις της ημέρας για τη Δευτέρα 16/9

Καλημέρα και καλή εβδομάδα! Πώς ξεκινάει η εβδομάδα; Τι λένε τα άστρα για τη σημερινή ημέρα; Δείτε τις αναλυτικές προβλέψεις που ακολουθούν:ΚριόςΑγαπητέ, Κριέ πολλές...

Ο Παναθηναϊκός ΟΠΑΠ κατέκτησε το «Orange Trophy 2019»: Με σούπερ Τόμας και Ράις 71-69...

Ο Παναθηναϊκός ΟΠΑΠ κατέκτησε το «Orange Trophy» στο «Δημήτρης Τόφαλος» της Πάτρας, αφού στον τελικό επικράτησε του Προμηθέα με 71-69 με κορυφαίους τυς Ντεσόν...