13-07-2020

Πλαστικά μιας χρήσης: Ποια προϊόντα καταργούνται σε έναν χρόνο – Τσουχτερά πρόστιμα

Σύμφωνα με τις βασικές απαιτήσεις της Οδηγίας 2019/904/ΕΕ για τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον

Μαχαιροπίρουνα, πιάτα, καλαμάκια, περιέκτες και κυπελάκια ποτών από φελιζόλ, περιέκτες τροφίμων από φελιζόλ, αναδευτήρες ποτών, μπατονέτες, στηρίγματα για μπαλόνια, καθώς και πάσης φύσεως προϊόντα που διασπώνται σε μικροπλαστικά (οξοδιασπώμενα πλαστικά), είναι τα 10 προϊόντα που πρόκειται να απαγορευθεί η διάθεσή τους στην αγορά από τον Ιούλιο του 2021, όπως προβλέπουν οι βασικές απαιτήσεις της Οδηγίας 2019/904/ΕΕ για τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας, είπε ότι το νομοσχέδιο αυτό έρχεται ένα χρόνο νωρίτερα από την προθεσμία εφαρμογής του, τον Ιούλιο του 2021 ενώ για όσα προϊόντα απαγορεύονται θα υπάρχουν και διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις, με σεβασμό στο περιβάλλον, ενώ η απαγόρευση θα ξεκινήσει 6 μήνες νωρίτερα για τον δημόσιο τομέα.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, δύο δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια αναψυκτικών και νερών διατίθενται στην Ελλάδα κάθε χρόνο, ενώ παράλληλα περισσότερα από 300 εκατομμύρια πλαστικά ποτήρια για το σερβίρισμα του καφέ κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα το 50% των απορριμμάτων στη θάλασσα είναι πλαστικά μίας χρήσης.

«Να δείξουμε στον κόσμο ότι κάνουμε εμείς το πρώτο βήμα και ότι τα λόγια μας με τις πράξεις μας συμβαδίζουν», επισήμανε ο υπουργός, ενώ συμπλήρωσε ότι ανάμεσα στις βασικές απαιτήσεις της Οδηγίας, είναι η μείωση της κατανάλωσης σε πλαστικά ποτήρια και πλαστικούς περιέκτες τροφίμων κατά 30% μέχρι το 2024 και κατά 60% μέχρι το 2026.

Επιπλέον, πρόκειται να γίνει επανασχεδιασμός των προϊόντων, που αφορά τις πλαστικές φιάλες και τους περιέκτες ποτών. Ειδικότερα, τίθεται υποχρεωτικός στόχος χωριστής συλλογής των πλαστικών μπουκαλιών, 77% το 2025 και 90% το 2030, ενώ όπως είπε ο υπουργός, ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί «μέσα από την εφαρμογή ενός συστήματος επιστροφής εγγύησης στον πολίτη».

Παράλληλα, υπάρχουν νέες προδιαγραφές για τα προϊόντα αυτά. Όλα τα καπάκια θα πρέπει να είναι προσαρτημένα στα μπουκάλια τους μέχρι το 2024, ενώ τα πλαστικά μπουκάλια θα πρέπει να κατασκευάζονται από 25% ανακυκλωμένο περιεχόμενο το 2025 και από 30%, αντίστοιχα, το 2030.

«Για να διασφαλίσουμε ότι όλοι συμμορφώνονται με τις νέες απαιτήσεις για το ανακυκλωμένο περιεχόμενο, εισάγουμε το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 15343. Ταυτόχρονα όμως, δίνουμε και κίνητρο στους παραγωγούς των προϊόντων αυτών ώστε, για παράδειγμα, όσο περισσότερο ανακυκλωμένο περιεχόμενο θα έχουν τα μπουκάλια, τόσο θα μειώνονται οι υποχρεωτικές εισφορές των παραγωγών πλαστικών μπουκαλιών (eco-modulation)», σημείωσε ακόμη ο κ. Χατζηδάκης.

Παράλληλα, εισάγονται νέες απαιτήσεις σήμανσης από τον Ιούλιο του 2021, αναφορικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις συγκεκριμένων προϊόντων. Τα προϊόντα αυτά είναι τα πλαστικά ποτήρια, τα υγρά μαντηλάκια, τα είδη προσωπικής υγιεινής και τα καπνικά προϊόντα.

Επόμενο μέτρο, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, είναι η υποχρέωση των παραγωγών ορισμένων πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης, για την κάλυψη του κόστους της περιβαλλοντικής διαχείρισης των προϊόντων τους.

Ειδικότερα, θεσπίζονται έως τον Ιανουάριο του 2023 συστήματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για δύο νέες ομάδες προϊόντων, όπως τα καπνικά προϊόντα και τα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και άλλες 8 κατηγορίες προϊόντων (κυπελάκια ποτών, περιέκτες τροφίμων, περιέκτες ποτών, πακέτα και περιτυλίγματα, λεπτές σακούλες μεταφοράς, υγρά μαντηλάκια και μπαλόνια) τα οποία θα είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση των αποβλήτων των προϊόντων αυτών και για τον καθαρισμό των κοινόχρηστων χώρων και ακτών από τα απόβλητα των προϊόντων αυτών.

«Δεν μένουμε όμως στα όσα ορίζει η Οδηγία, αλλά προχωράμε και ένα βήμα παραπέρα. Λαμβάνουμε επιπλέον εθνικά μέτρα, πέραν των όσων ορίζει η Οδηγία, προκειμένου να στείλουμε ξεκάθαρο περιβαλλοντικό μήνυμα. Ότι στην Ελλάδα το περιβάλλον είναι ο εθνικός μας πλούτος», επισήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Περιβαλλοντική εισφορά

Σχετικά με τα εθνικά μέτρα που πρόκειται να ληφθούν, προκειμένου να μειωθεί η κατανάλωση σε πλαστικά ποτήρια και τους περιέκτες τροφίμων, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, θεσπίζεται περιβαλλοντική εισφορά στα προϊόντα αυτά από 01.01.2022. Τα χρήματα που θα συλλέγονται θα πηγαίνουν στο Πράσινο Ταμείο και θα επιστρέφουν στους δήμους και τις περιφέρειες για δράσεις καταπολέμησης της περιβαλλοντικής ρύπανσης.

«Προάγουμε την επαναχρησιμοποίηση. Θεσπίζουμε μέτρα για τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, όπως την υποχρέωση διάθεσης επαναχρησιμοποιήσιμων εναλλακτικών προϊόντων από 01.01.2022», σημείωσε, ενώ προσέθεσε ότι προκειμένου να διευκολυνθεί η μείωση της κατανάλωσης των πλαστικών φιαλών νερού, θεσπίζεται η υποχρέωση δωρεάν παροχής νερού σε δημόσιες βρύσες μέσω των ΟΤΑ, σε δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικές χαρές, από τον Ιούλιο του 2021.

«Προκειμένου να πετύχουμε τα υψηλά ποσοστά συλλογής στα πλαστικά μπουκάλια, εφαρμόζουμε τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και θεσπίζουμε πανελλαδικό σύστημα επιστροφής εγγύησης στον πολίτη. Από 05.01.2023 οι πολίτες που θα επιστρέφουν στα σημεία πώλησης τα πλαστικά μπουκάλια, για τα οποία θα επιβαρύνονται με λίγα λεπτά, θα παίρνουν πίσω τα επιπλέον χρήματα, ως ανταμοιβή για τη συμμετοχή τους στην ανακύκλωση. Για την αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου αυτού και τον καθορισμό της εγγύησης θα πραγματοποιηθεί μελέτη εφαρμογής έως τον Ιούλιο του 2021», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης. Παράλληλα, όπως είπε, διευρύνουν την περιβαλλοντική σήμανση σε όλα τα πλαστικά μίας χρήσης που εμπίπτουν στην Οδηγία από 03.01.2022, ώστε να γνωρίζουν οι πολίτες ποια προϊόντα προορίζονται για επαναχρησιμοποίηση, για ανακύκλωση και για κομποστοποίηση.

Τσουχτερά πρόστιμα

Στη συνέχεια, ο κ. Χατζηδάκης αναφέρθηκε και στις κυρώσεις που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο.

«Ειδικότερα, προβλέπουμε για τη διάθεση προϊόντων που υπόκεινται σε απαγόρευση: Στον παραγωγό -1% επί του κύκλου εργασιών του, το προηγούμενο έτος, ενώ στην επιχείρηση εστίασης: 5 ευρώ ανά τεμάχιο προϊόντος που διέθεσε στην αγορά (ελάχιστο πρόστιμο 500 ευρώ)», γνωστοποίησε ο υπουργός, ενώ για τη μη απόδοση της εισφοράς από τα πλαστικά ποτήρια και τους περιέκτες τροφίμων προβλέπεται, στην επιχείρηση εστίασης -200 έως 5000 ευρώ ανά παράβαση και σε περίπτωση υποτροπής διπλασιασμός (όπως και στην πλαστική σακούλα).

Όσον αφορά τη διάθεση προϊόντων που δεν πληρούν τις προδιαγραφές σχεδιασμού για ανακυκλωμένο περιεχόμενο, προβλέπεται στον παραγωγό -1% επί του κύκλου εργασιών του, το προηγούμενο έτος.

«Αυτά είναι τα μέτρα τα οποία ερχόμαστε να ανακοινώσουμε έγκαιρα, με σκοπό η αγορά αλλά και οι πολίτες να έχουν ένα ικανό διάστημα προσαρμογής στα νέα δεδομένα», υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης, «προκειμένου να μπορούμε σε σύντομο χρόνο από σήμερα να περηφανευόμαστε για μία”Ελλάδα Χωρίς Πλαστικά Μίας Χρήσης”».

Όπως γνωστοποίησε ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, Κωνσταντίνος Αραβώσης, σκοπεύουν να δημιουργήσουν χρηματοδοτικά εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών, την αναβάθμιση του εξοπλισμού της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, στο πλαίσιο των απαιτήσεων επανασχεδιασμού προϊόντων, την ενίσχυση εγκαταστάσεων ανάκτησης ανακυκλωμένων πλαστικών φιαλών ή για την παραγωγή εναλλακτικών προϊόντων, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τη θαλάσσια ρύπανση από πλαστικά και τη σύνδεση έρευνας και επιχειρηματικότητας στον τομέα της ανάπτυξης εναλλακτικών προϊόντων.

«Παράλληλα, θεσπίζουμε κίνητρα για τους πολίτες αλλά και τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες, προκειμένου να προωθήσουμε την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Από την παροχή δημοσίων βρυσών σε όλες τις αθλητικές εγκαταστάσεις και την υποχρέωση των καταστημάτων εστίασης να εξυπηρετούν τους πολίτες με επαναχρησιμοποιούμενα σκεύη, μέχρι τα κίνητρα για τους παραγωγούς, οι οποίοι όταν χρησιμοποιούν περισσότερο ανακυκλωμένο περιεχόμενο στις φιάλες τους, θα μειώνονται οι υποχρεωτικές εισφορές τους προς τα συστήματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού (eco-modulation), διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στη βάση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας», υπογράμμισε ο κ. Αραβώσης.

ΣΧΟΛΙΑ

Tο altsantiri.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.