26-09-2020

Τσικνοπέμπτη: Τι συμβολίζει, γιατί «τσικνίζουμε» σήμερα και ποια είναι τα έθιμα ανά την Ελλάδα (video)

 

Από πού πήρε το όνομά της

Μυρωδιές από ψητό κρέας κάθε είδους, παντού καπνός από κάρβουνα, μουσική και ποτήρια να τσουγκρίζουν. Κάπως έτσι υποδέχονται οι περισσότεροι και περισσότερες την ημέρα του κρέατος, ή όπως την ονομάζουμε, την Τσικνοπέμπτη.

Από πού πήρε το όνομά της

Η Τσικνοπέμπτη γιορτάζεται 11 ημέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα, την Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (Κρεατινής), επειδή την ημέρα αυτή όλα τα σπίτια ψήνουν κρέας ή λιώνουν το λίπος από τα χοιρινά και ο μυρωδάτος καπνός (τσίκνα) είναι διάχυτος παντού. Από αυτή την τσίκνα, λοιπόν, έχει πάρει και το όνομά της η Πέμπτη και λέγεται Τσικνοπέμπτη.

Λέγεται, ότι επιλέχτηκε η Πέμπτη ως ημέρα κρεατοφαγίας, καθώς παραδοσιακά οι ημέρες νηστείας των Ελληνορθόδοξων είναι η Τετάρτη και η Παρασκευή. Η «Τσικνοπέφτη», όπως είναι επίσης γνωστή, ήταν η ημέρα που ετοίμαζαν σε παλαιότερες εποχές, το «παστό». Έβραζαν δηλαδή το λίπος με λίγο νερό και το ράντιζαν ταυτόχρονα (με νερό), πριν το σουρώσουν. Μια εβδομάδα πριν από την Τσικνοπέμπτη, ξεκινούσε η διαδικασία της σφαγής των γουρουνιών, τα λεγόμενα «χοιροσφάγια».

Από πού προέρχεται το έθιμο

Το έθιμο χάνεται στα βάθη των αιώνων, χωρίς να γνωρίζουμε την προέλευσή του. Εικάζεται, όμως, ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού. Σύμφωνα με τον λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο, το φαγοπότι και το γλέντι της ημέρας είναι «ομοιοπαθητικές προσπάθειες για την ευφορία της γης».

Ανάλογες γιορτές στον κόσμο

Την Τσικνοπέμπτη ξεκινούν ουσιαστικά οι εκδηλώσεις της Αποκριάς, οι οποίες κορυφώνονται με τα Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα. Ανάλογες γιορτές υπάρχουν στη Γερμανία (Schmutziger Donnerstag = Λιπαρή Πέμπτη) και στη Νέα Ορλεάνη των ΗΠΑ (Mardi Gras = Λιπαρή Τρίτη), που συνδυάζονται με καρναβαλικές εκδηλώσεις.

Ποιοι αντιτίθενται

Στο έθιμο της Τσικνοπέμπτης και γενικά στην κρεατοφαγία αντιτίθεται η οργάνωση «Πολίτες για τα Δικαιώματα της Φύσης και της Ζωής» (ΠΟΦΥΖΩ), που υποστηρίζει την ιδεολογία του «αντισπισισμού» (anti-speciesism), η οποία στρέφεται κατά της καταπάτησης των δικαιωμάτων των ζώων.

ΔΗΜΟΦΙΛΕΣ  Επεισόδια στην Αθήνα μπροστά στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη

Η Τσικνοπέμπτη ανά την Ελλάδα

Στην παλαιά πόλη της Κέρκυρας τελούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσια ή αλλιώς Κουτσομπολιά ή Πέτε Γόλια. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό. Η πετεγολέτσα πραγματοποιείται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης, στην Πιάτσα κοντά στην τοποθεσία “Κουκουνάρα”, της πόλης τής Κέρκυρας.

Στην Πάτρα έχουμε το έθιμο της Κουλουρούς. Η Γιαννούλα η Κουλουρού πιστεύει λανθασμένα πως ο Ναύαρχος Ουίλσον είναι τρελά ερωτευμένος μαζί της και πως έρχεται να την παντρευτεί. Γι’ αυτό ντύνεται νύφη και με τη συνοδεία των Πατρινών πηγαίνει να προϋπαντήσει τον καλό της στο λιμάνι. Γύρω της οι Πατρινοί διασκεδάζουν με τα καμώματά της.

Στις Σέρρες ανάβονται μεγάλες φωτιές στις αλάνες, στις οποίες αφού ψήσουν το κρέας, πηδούν από πάνω τους. Στο τέλος κάποιος από την παρέα με χιούμορ αναλαμβάνει τα «προξενιά», ανακατεύοντας ταυτόχρονα τα κάρβουνα με ένα ξύλο.

Στην Κομοτηνή καψαλίζουν την κότα που θα φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά πραγματοποιούν την παροιμία πως ο «έρωτας περνάει από το στομάχι».

Στο Ηράκλειο της Κρήτης, μικροί και μεγάλοι περιδιαβαίνουν μεταμφιεσμένοι στους δρόμους και στις πλατείες της πόλης, τραγουδώντας και χορεύοντας.

Η Αθήνα «τσικνίζει»

Με γλέντι από το πρωί, γιορτάζει η Αθήνα την Τσικνοπέμπτη.

ΔΗΜΟΦΙΛΕΣ  Μόνο με ηλεκτρονική ιατρική συνταγή το αντιγριπικό εμβόλιο - Μετά τα μέσα Οκτωβρίου ο εμβολιασμός (video)

Οι εκδηλώσεις αρχίζουν στις 11 το πρωί, με τα «σκήπτρα», όπως συμβαίνει κάθε χρόνο τέτοια μέρα, να τα κρατά η Βαρβάκειος Αγορά, όπου θα «απογειωθεί» το κέφι, με ένα μουσικό πρόγραμμα με τον Μπάμπη Τσέρτο και τα ωραιότερα τραγούδια του ελληνικού ρεπερτορίου. Λίγο αργότερα, η πιο… αποκριάτικη πομπή από μπουλούκια με γαϊτανάκι και με αφετηρία το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης & Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη», είναι σίγουρο πως θα συνεπάρει όποιον και όποια την συναντήσει.

(Με πληροφορίες από sansimera.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ)

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Big Brother»: Διέρρευσε νέο ροζ βίντεο της Χριστίνας Ορφανίδου (video)

Τέλος δεν έχει ο εφιάλτης για τη Χριστίνα Ορφανίδου. Εδώ και λίγες ώρες διέρρευσε νέο ροζ βίντεο της παίκτριας του «Big Brother» σύμφωνα με την...

Θα απαντήσει ο Μαρκουλάκης στη Μενδώνη για τα «μαύρα»;

Έξαλλος είναι ο καλλιτεχνικός κόσμος μετά τη δήλωση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ότι δεν είναι δυνατόν να αποζημιωθούν όλοι οι καλλιτέχνες αφού, όπως είπε,...

Ο Κικίλιας έβαλε «χέρι» σε πολίτη – «Μη με ακουμπάτε» (video)

Παρατήρηση σε πολίτη που τον πλησίασε αρκετά έκανε ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας, την ώρα που βρισκόταν στην Κυψέλη με τον Σωτήρη Τσιόδρα και...

Αυτοκτόνησε ο διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής στον Βόλο Αλέκος Δούρας

Σοκαρισμένη είναι η τοπική κοινωνία του Βόλου από την αυτοκτονία του γνωστού καρδιολόγου και Διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής του «Αχιλλοπούλειου» Νοσοκομείου, Αλέξανδρου Δούρα. Όπως αναφέρει...

Ξέφυγε η κατάσταση στο «Big Brother» – Άρχισαν οι πιο αισθησιακές σκηνές (video)

Άρχισαν οι πιο hot σκηνές στο σπίτι του «Big Brother». Στο επεισόδιο της Τρίτης η κάμερα «έπιασε» τον Παναγιώτη να χαϊδεύει τη Χριστίνα ενώ της...

Η αποκάλυψη της Δαλιάνη για την εποχή της «Μαρίας της άσχημης» που θα συζητηθεί (video)

Η Αγγελική Δαλιάνη έγινε γνωστή μέσα από τη σειρά «Μαρία η άσχημη» και μίλησε για αυτή την επιτυχία που γνώρισε. «Χαιρόμουν που είχε τόσο μεγάλη...