Με αφορμή τη ρήση του λόρδου Τζον Άκτον «Η εξουσία διαφθείρει, αλλά η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα», ομάδα ερευνητών από την Ελβετία διεξήγαγε μελέτη γύρω από τη σχέση της εξουσίας με τη διαφθορά.

Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλά επίπεδα της ανδρικής σεξουαλικής ορμόνης τεστοστερόνης τείνουν να κάνουν τους ανθρώπους πιο… επιρρεπείς στη διαφθορά.

Πιο συγκεκριμένα, ζήτησαν από 718 φοιτητές Διοίκησης Επιχειρήσεων να παίξουν δύο διαφορετικές εκδοχές ενός κλασικού κοινωνικού πειράματος, γνωστό ως «το παιχνίδι του δικτάτορα», ορίζοντας τη διαφθορά ως το σπάσιμο ενός αποδεκτού κοινωνικού συμβολαίου για προσωπική πρόοδο ή ανταμοιβή.

Στην πρώτη εκδοχή, οι 162 τυχαία επιλεχθέντες φοιτητές ανέλαβαν το ρόλο του «ηγέτη» και κάθε ένας από αυτούς είχε από έναν έως τρεις «ακόλουθους». Εν συνέχεια, οι ερευνητές έδωσαν στους «ηγέτες» μια ποσότητα χρημάτων και τους ζήτησαν να τα διανείμουν στην ομάδα τους ίσα ή ανόμοια, όπως ήθελαν. Όσοι είχαν περισσότερους ακολούθους -άρα, και περισσότερη εξουσία-, ήταν πιο πιθανό να κρατήσουν μεγαλύτερο μερίδιο για τον εαυτό τους.

Στη δεύτερη εκδοχή, 240 φοιτητές έπαιξαν το ίδιο παιχνίδι ξανά. Όμως, προτού ξεκινήσουν, οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα της τεστοστερόνης στον οργανισμό τους, υποβάλλοντάς τους και σε τεστ προσωπικότητας. Επιπλέον, κλήθηκαν να ψηφίσουν πόσα χρήματα θα θεωρούσαν ως ένα λογικό ποσό για να παρακρατούν οι «ηγέτες». Το ποσό αυτό θα ήταν ένα «κοινωνικό συμβόλαιο», το οποίο, αν οι «ηγέτες» αποφάσιζαν να «σπάσουν», θα θεωρούνταν δικτάτορες.

«Περιμένουμε, ότι τα άτομα πρέπει να συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ως προς το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι ηγέτες, όταν αποκτούν εξουσία», εξήγησε ο επικεφαλής της έρευνας και καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς, Τζον Αντωνάκις, και συνέχισε: «Έτσι, μπορούμε να έχουμε ένα σχετικά καλό μέτρο για τη διαφθορά που μετρά το βαθμό κατά τον οποίο οι ηγέτες χρησιμοποιούν την εξουσία τους για προσωπικό όφελος και πώς παραβιάζουν τους κοινωνικούς κανόνες, ως μια λειτουργία της εξουσίας για να επωφελούνται οι ίδιοι σε βάρος του κοινωνικού καλού».

Όπως διαπίστωσαν, παρότι είχαν συμφωνήσει σε ένα «κοινωνικό συμβόλαιο», οι «ηγέτες» που απέκτησαν μεγαλύτερη εξουσία, ήταν περισσότερο διεφθαρμένοι, παρακρατώντας μεγαλύτερη ποσότητα των χρημάτων για τον εαυτό τους. Ακόμη κι εκείνοι που είχαν υψηλά επίπεδα ειλικρίνειας, βρέθηκε ότι ήταν επιρρεπείς στις επιδράσεις της διαφθοράς.

«Η εξουσία είναι για τους ηγέτες, ό,τι το αίμα για τα βαμπίρ. Μόλις πάρουν μια γεύση από αυτή, δεν μπορούν να την αποχωριστούν. Το γεγονός ότι η εξουσία μπορεί να διαφθείρει, είναι πιθανό. Όμως, είναι εξίσου πιθανό το γεγονός ότι όσοι είναι διεφθαρμένοι ‘στην καρδιά’, μπορεί να αναζητούν την ‘εξουσία’», τόνισε ο καθηγητής.

Επιπροσθέτως, τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης έκαναν ακόμη πιο πιθανό το σπάσιμο των κοινωνικών κανόνων από τους «ηγέτες». «Όσοι είχαν υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης ‘απενεργοποιούσαν΄ το αίσθημα της συναισθηματικής επίδρασης που θα είχαν οι αποφάσεις τους σε τρίτους και έτειναν να εστιάζουν περισσότερο στη μεγιστοποίηση του δικού τους κέρδους», κατέληξε.

Σημειώνεται ότι παλαιότερες μελέτες είχαν συνδέσει τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης με την αντικοινωνική συμπεριφορά και τις εγωκεντρικές τάσεις.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Leadership Quarterly.

SHARE

loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ