‘Ενα ενδιαφέρον παρασκήνιο για τον νέο πόλεμο των δανειστών εναντίον της Ελλάδας, αποκαλύπτει η εφημερίδα «La Tribune» με εκτενές άρθρο που υπογράφει ο Romaric Godin.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι «η παραίτηση του διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς προκάλεσε μια νέα επίθεση των δανειστών ενάντια στην «πολιτικοποιημένη» διαχείριση των τραπεζών. Στόχος της είναι να αποδυναμώσει περαιτέρω την ελληνική Κυβέρνηση, αναφορικά με το ζήτημα της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού».

Ο θυμός ενός κερδοσκοπικού ταμείου

H έναρξη, λοιπόν, της πολεμικής είναι η παραίτηση -στις 14 Ιανουαρίου- του διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία προκάλεσε τον θυμό ενός εκ των ιδιωτών μετόχων της τράπεζας, της αμερικανικής Paulson & Co., η οποία το περασμένο φθινόπωρο συμμετείχε στην αύξηση του κεφαλαίου της τράπεζας, αποκτώντας το 9% του μετοχικού κεφαλαίου. Σύμφωνα με το ταμείο, είχε αφεθεί να εννοηθεί, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ότι ο Άνθιμος Θωμόπουλος θα παρέμενε Πρόεδρος του ιδρύματος.

Η Paulson & Co αναφέρεται, λοιπόν, σε «πολιτικές πιέσεις» που ενδέχεται να εξανάγκασαν τον Πρόεδρο να παραιτηθεί. Ο βασικός μέτοχος, με το 26% επί του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς, είναι το ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ένα ανεξάρτητο ταμείο, επιφορτισμένο με τη διαχείριση των κεφαλαίων που προορίζονται για τις τράπεζες.

Οι επιθέσεις του Jeroen Dijsselbloem

Εντούτοις, ο Πρόεδρος του Eurogroup, Jeroen Dijsselbloem, αποφάσισε την Παρασκευή να αναμεταδώσει τις καταγγελίες της Paulson & Co. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου κατήγγειλε «την πολιτική επιρροή αναφορικά με τον διορισμό των διοικητών των τραπεζών», ενώ ο διορισμός του αντικαταστάτη του κ. Θωμόπουλου δεν έχει ακόμη γνωστοποιηθεί. Επίσης, εξέφρασε την «ανησυχία του για μια ενδεχόμενη αρνητική επιρροή αυτών των γεγονότων στο πώς τα αντιλαμβάνονται οι αγορές, και ως εκ τούτου, στην επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές, αλλά και στον αντίκτυπο που θα μπορούσε να υπάρξει στην αξιολόγηση» του προγράμματος που ξεκίνησε στις 18 Ιανουαρίου. Για να ενισχύσει την κλιμάκωση, η συντηρητική εφημερίδα Καθημερινή δημοσίευσε χθες, άρθρο ενός εκ των μεγαλύτερων πολέμιων του ΣΥΡΙΖΑ, του Bρετανού Hugo Dixon, στο οποίο αναφέρεται ότι Ελλάδα και Πολωνία παραβιάζουν τις αρχές του κράτους δικαίου. Η επίθεση, λοιπόν, έχει ξεκινήσει.

Ένα πρόβλημα του Κράτους Δικαίου;

Η σύγκριση με την Πολωνία μοιάζει να είναι ελάχιστα αρμόζουσα. Η ελληνική Κυβέρνηση -μέχρι στιγμής- δεν έχει επιδείξει χειριστική συμπεριφορά έναντι των θεσμών. Βέβαια, ο Dixon επικαλείται την απόλυση της επικεφαλής ανεξάρτητης φορολογικής αρχής. Αλλά, αυτή η διαδικασία ήταν νόμιμη και εξάλλου, βελτιώθηκαν οι φορολογικές επιστροφές. Στην πραγματικότητα, η Κυβέρνηση Τσίπρα έχει υπάρξει τόσο ευσυνείδητη που διατήρησε στην κεφαλή της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας τον Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος υπήρξε ανοιχτά αντίθετος στην τωρινή Κυβέρνηση και τον προηγούμενο Υπουργό Οικονομικών. Άλλες Κυβερνήσεις δεν έχουν επιδείξει την αντίστοιχη υπομονή και σεβασμό. Η τωρινή συντηρητική Κυβέρνηση της Κύπρου, για παράδειγμα, έδιωξε τον Πανίκο Δημητριάδη, ο οποίος είχε διοριστεί ως επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου από την προηγούμενη Κυβέρνηση το Μάρτιο του 2014, χωρίς αυτή η απόφαση, περιέργως, να προκαλέσει αντιδράσεις από τους δανειστές της Κύπρου και από τον διεθνή οικονομικό Τύπο (ο οποίος τότε υποστήριζε την καθαίρεση του τραπεζίτη που είχε διοριστεί από την αριστερά.

Σεβασμός του Κράτους Δικαίου στην Ελλάδα;

Αυτή η σύγκριση μοιάζει παράξενη από την πλευρά των δανειστών οι οποίοι έχουν δώσει σε εκείνους, στο πρώτο μνημόνιο, τη δυνατότητα έγκρισης των σχεδίων νόμου που καταθέτει η Κυβέρνηση πριν από την έγκρισή τους από τη Βουλή. Το ίδιο ισχύει για τους δανειστές, οι οποίοι αρνήθηκαν να ακούσουν την απόφαση του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου και οι οποίοι ξεκάθαρα ζήτησαν από την ελληνική Κυβέρνηση να παρακάμψει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τις συντάξεις, η οποία ακύρωνε τις αποφασισμένες περικοπές που είχαν λάβει χώρα υπό την πίεση της τρόικας. Στην πραγματικότητα, οι δανειστές της Ελλάδας δεν επέδειξαν πολύ σεβασμό στο Κράτος Δικαίου της χώρας κατά τη διάρκεια των τελευταίων (6) ετών.

Είναι πραγματικά ανεξάρτητο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας;

Το βασικό ερώτημα αφορά το ΤΧΣ. Το εν λόγω Ταμείο είναι ανεξάρτητο ή εξαρτάται από την ελληνική Κυβέρνηση; Στην πραγματικότητα, οι δανειστές ποτέ δεν έθεσαν ζητήματα ανεξαρτησίας του Ταμείου όταν οι ελληνικές Κυβερνήσεις τους βόλευαν. Η ιδέα των πολιτικών πιέσεων είναι ελάχιστα πιθανή. Τα τρία μέλη του Συμβουλίου του ΤΧΣ διορίζονται βέβαια, από το Υπουργείο Οικονομικών, αλλά η επιλογή τους ελέγχεται από μια επιτροπή η οποία αποτελείται κατά το ήμισυ από αντιπροσώπους του οικείου Υπουργείου και της Τράπεζας της Ελλάδας. Ο Πρόεδρος του ΤΧΣ διορίστηκε στις 16 του περασμένου Ιουλίου, εποχή κατά την οποία η Κυβέρνηση δεν είχε λόγους να ενοχλήσει τους δανειστές.

Ο μύθος των πολιτικών πιέσεων

Επιπλέον, όπως το προβλέπει το μνημόνιο, η Βουλή ενέκρινε τον Οκτώβριο την ίδρυση μιας «Επιτροπής Επιλογής», αρμόδια να εξετάσει τους τρεις διευθυντές του Ταμείου. Ούσα συστημένη λίγο καιρό πριν, θα όφειλε να ξεκινήσει τις εργασίες της μέσα σε μία εβδομάδα. Αυτή η επιτροπή αποτελείται από τρεις αντιπροσώπους των θεσμών, δύο του Υπουργείου Οικονομικών και έναν από την ΤτΕ. Με άλλα λόγια, η θέση της ελληνικής Κυβέρνησης εκεί είναι μειονοτική! Η διοίκηση λοιπόν, του ΤΧΣ, η οποία αποτελείται από τραπεζίτες και όχι στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είχε κανένα συμφέρον να υποχωρήσει στις πολιτικές πιέσεις μιας Κυβέρνησης που τις επόμενες ημέρες δεν θα μπορέσει να τους σώσει από μια ενδεχόμενη ανάκληση. Επιπλέον, η διαδικασία προσλήψεων και διορισμού που προωθήθηκε από την Τράπεζα Πειραιώς εμπνέεται από το ελβετικό γραφείο EgonZehnder, εταιρεία που αποτελεί σημείο αναφοράς στον συγκεκριμένο τομέα. Υπάρχει λοιπόν η θέληση να βρεθεί ένας ικανός διευθυντής και όχι ένα μέλος του ΣΥΡΙΖΑ για να αντικατασταθεί ο Άνθιμος Θωμόπουλος. Μπορούμε λοιπόν, να στοιχηματίσουμε ότι αυτή η ιδέα των «πολιτικών πιέσεων» αποκαλύπτει έναν μύθο.

Μια ιδιωτική υπόθεση

Στην πράξη, η Τράπεζα Πειραιώς δεν είναι ένας θεσμός του Κράτους. Επιπλέον, αν ο βασικός μέτοχος αυτής της τράπεζας επιθυμεί να απομακρύνει τον Πρόεδρό της, σύμφωνα με τον ελληνικό οικονομικό Τύπο, για λόγους απόκλισης αναφορικά με τις στρατηγικές ανακεφαλαιοποίησης, δεν προκύπτει ότι υπάρχει εκτροπή από το Κράτος Δικαίου. Όσο και να δυσαρεστεί την Paulson & Co, δεν μπορούμε να επιβάλουμε τη θέλησή μας με το 9% του μετοχικού κεφαλαίου, όταν ένας μέτοχος κατέχει το 26%. Από πότε τα συμφέροντα ή οι επιθυμίες ενός κερδοσκοπικού ταμείου προσδιορίζουν ή όχι το σεβασμό των αρχών του Κράτους Δικαίου σε μια χώρα;

Ένα εμπόδιο για την επιστροφή στις αγορές;

Όσον αφορά την επιστροφή στις αγορές, την οποία επικαλέστηκε ο Jeroen Dijsselbloem, πρόκειται για ένα λόγο ελάχιστα έγκυρο. Ο καθείς ξέρει ότι η Ελλάδα σήμερα δεν μπορεί να γυρίσει στις αγορές, με ή χωρίς τον Άνθιμο Θωμόπουλο στην κεφαλή της Τράπεζας Πειραιώς. Το τελευταίο μνημόνιο αποτελεί μάλιστα έναν πολύ πιο έγκυρο λόγο που εξηγεί την απομάκρυνση των ξένων επενδυτών.

Περικόπτοντας ακόμη περισσότερο την εσωτερική ζήτηση, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις προοπτικές ανάπτυξης, συσσωρεύοντας ακόμη μεγαλύτερο δημόσιο χρέος (το οποίο θα μπορούσε να αγγίξει το 200% του ΑΕΠ), είναι περισσότερο οι επιλογές του Eurogroup εκείνες που έχουν απομακρύνει τους δανειστές από την Ελλάδα. Και μόνο μία ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα εξαγοράς της ΕΚΤ θα ήταν σε θέση να επαναφέρει τους αγοραστές, διότι αυτή η αγορά θα έχει τις εγγυήσεις της Φρανκφούρτης.

Η ιδέα της επανεγκαθίδρυσης της εμπιστοσύνης, η οποία θα επιτρέψει την επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές είναι μύθος. Εξάλλου, η παρέμβαση του Κράτους στη λειτουργία μιας τράπεζας δεν σημαίνει την απόρριψη των αγορών. Όταν το Φεβρουάριο του 2013 ο Jeroen Dijsselbloem εθνικοποίησε τη χρεοκοπημένη SNS Reaal και απαλλοτρίωσε το μετοχικό κεφάλαιο, δεν συνεισέφερε στο να μετατραπεί η Ολλανδία σε κόλαση για τους επενδυτές.

Αποδυνάμωση της ελληνικής Κυβέρνησης

Αυτή η πολεμική λοιπόν, οργανώθηκε προκειμένου να αποδυναμωθεί λίγο ακόμη η ελληνική Κυβέρνηση. Ο στόχος είναι προφανής: να δείξουν ότι η τρέχουσα Κυβέρνηση συνδέεται με το πελατειακό σύστημα ακριβώς όπως και οι προκάτοχοί της και ότι δεν απολαμβάνει την εμπιστοσύνη των δανειστών. Πρόκειται, λοιπόν, για μια έκκληση προς τον ελληνικό λαό να στηρίξει την συντηρητική αντιπολίτευση.

Πρόκειται επίσης, για άσκηση επιπλέον πίεσης στον Αλέξη Τσίπρα, για να εξαναγκαστεί να δεχτεί μια μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού που θα περιλαμβάνει αυτό στο οποίο ακόμη αντιτίθεται, δηλαδή μειώσεις στις συντάξεις. Επισείοντας την απειλή της αξιολόγησης, ο Jeroen Dijsselbloem αγγίζει το ευαίσθητο σημείο: χωρίς μια θετική αξιολόγηση, η Αθήνα δεν θα χάσει μόνο τη δεύτερη δόση της χρηματοδοτικής στήριξης, αλλά και τη δυνατότητα να δει την ΕΚΤ να αποδέχεται το χρέος της σαν εγγύηση για την αναχρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών. Με άλλα λόγια, η ελληνική Κυβέρνηση θα μπορούσε να μη δει ποτέ την εξομάλυνση του χρηματοπιστωτικού της συστήματος. Επίσης, χωρίς θετική αξιολόγηση, δεν θα υπάρξει ούτε συζήτηση για την ελάφρυνση του χρέους.

Ο Αλέξης Τσίπρας δέχεται όλο και πιο λίγη στήριξη

Οι δανειστές έχουν διαλέξει την κατάλληλη στιγμή. Διότι τώρα είναι η στιγμή που η Κυβέρνηση έχει αρχίσει να χάνει τη στήριξη της: το αφήγημα της Κυβέρνησης που επιδιώκει να μετριάσει τις απαιτήσεις της τρόικας αποδυναμώνεται όσο το μνημόνιο ξεκινά να εφαρμόζεται. Το κόμμα της ΝΔ προηγήθηκε λοιπόν του ΣΥΡΙΖΑ σε δημοσκόπηση της Alco της 15ης Ιανουαρίου. Ως εκ τούτου, ο έλληνας Π/Θ δεν μπορεί να επιδοθεί σε ένα μπρα ντε φερ με τους δανειστές, αντίστοιχο με το περσινό. Όσον αφορά την πλειοψηφία του, αυτή διατρέχει τον κίνδυνο να τα αποδεχτεί όλα προκειμένου να αποφευχθούν νέες εκλογές που ίσως απομακρύνουν τον ΣΥΡΙΖΑ από την εξουσία. Οι δανειστές βρίσκονται σε θέση ισχύος. Και επωφελούνται από την θέση τους για να κάμψουν κάθε αντίσταση που θα μπορούσε να προκύψει από την Αθήνα.


loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ