«Όταν η Ελλάδα πιέστηκε για να αυξήσει τους φόρους αυτό το καλοκαίρι, για να αυξήσει τα δημόσια έσοδα, οι επιχειρηματίες της εστίασης το αντιμετώπισαν ως ένα θανάσιμο πλήγμα. Η αύξηση των φόρων αντιμετωπίστηκε ως καύσιμο που θα φουντώσει τη φωτιά της φοροδιαφυγής που φαίνεται να είναι το εθνικό σπορ της Ελλάδας»  γράφουν οι Financial Times, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι μπορεί η Ελλάδα να έχει ίσως την πιο «ανεπτυγμένη» παραοικονομία της Ευρώπης, αλλά δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει προβλήματα πάταξης της φοροδιαφυγής.

Αυτή την εβδομάδα η ΕΕ ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις έχασαν 168 δισ. ευρώ μόνο το 2013, από την αποτυχία τους να συλλέξουν τον ΦΠΑ. Ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί, προέτρεψε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις προσπάθειές τους, για την πάταξη της φοροδιαφυγής, «η οποία παραμένει ένα καυτό θέμα» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το ακριβές ποσό της φοροδιαφυγής είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπολογιστεί, αλλά μία έρευνα του Friedrich Schneider, καθηγητή στο πανεπιστήμιο Linz της Αυστρίας, εκτιμά ότι οι απώλειες από την φοροδιαφυγή στην Ευρώπη, κάθε χρόνο, αγγίζουν το αστρονομικό ποσό των 454 δισ. ευρώ ή το 8,6% των συνολικών φορολογικών εσόδων. Στην Αυστρία η φοροδιαφυγή υπολογίζεται στο 4,5% του συνολικού αριθμού αποδείξεων, την ώρα που στη Βουλγαρία αυτό το ποσοστό ξεπερνά το 18%.

Σε γενικές γραμμές οι μεγαλύτερες φορολογικές απώλειες, συμπληρώνει η εφημερίδα, γίνεται από εταιρείες που διακινούν μεγάλες ποσότητες ρευστού και δεν δηλώνουν το σύνολο των ποσών που διακινούν. Επίσης μεγάλη φοροδιαφυγή παρατηρείται σε εταιρείες που δεν δηλώνουν τους εργαζόμενους, όπως υπηρεσίες καθαριότητας και κατασκευών.

Στις αναπτυσσόμενες χώρες η παραοικονομία είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη. Το ΔΝΤ επιρρίπτει τις ευθύνες στην διαφθορά και τους αυστηρούς κανόνες, αν και σημειώνει η παραοικονομία μπορεί να έχει ένα θετικό ρόλο για την μελλοντική ανάπτυξη.

Η οικονομική κρίση έχει δώσει μια ισχυρή ώθηση για την καταπολέμηση της παραοικονομίας, σύμφωνα με τον Andreas Pratz, εταίρο στην συμβουλευτική εταιρεία  AT Kearney. Ο ίδιος λέει ότι οι κυβερνήσεις έχουν θεσπίσει περισσότερα από εκατό μέτρα καταστολής για την αδήλωτη εργασία κατά τα τελευταία χρόνια. Αλλά η επιτυχία τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιβολή. Ο κ. Pratz συμβουλεύει τις κυβερνήσεις να εξετάσουν μέτρα «καρότου και μαστιγίου» αλλά υποστηρίζει ότι θα μπορούσε κανείς να πατάξει το 20% με 30%  της παραοικονομίας με έξυπνες πολιτικές, αλλά όχι περισσότερο.

Για παράδειγμα, οι επιδοτήσεις και οι φορολογικές εκπτώσεις έχουν αποδειχθεί χρήσιμα εργαλεία για την παροχή κινήτρων για τον περιορισμό της αδήλωτης απασχόλησης. Το σύστημα του Βελγίου των «δελτίων παροχής υπηρεσιών» – που επιχορηγεί την απασχόληση των ατόμων για την εκτέλεση των καθηκόντων των νοικοκυριών – υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένο μέτρο στη συμπίεση της παραοικονομίας, λέει ο Pratz.

Aκόμη ένα δημοφιλές μέτρο είναι οι λαχειοφόρες αγορές, με βάση τις αποδείξεις που έχει κάθε πολίτης στην κατοχή του, μία ιδέα που έχει υιοθετηθεί από την Πορτογαλία, τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Κολομβία, το Πουέρτο Ρίκο, την Ταϊβάν και τη Σλοβακία.

Οι περικοπές στις συναλλαγές με μετρητά είναι ακόμη ένα μέτρο που κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Η  Γαλλία αυτό το μήνα έγινε η τελευταία κυβέρνηση που εφάρμοσε πιο αυστηρούς κανόνες σε σχέση με την διακίνηση ανώνυμου χρήματος, σε μια προσπάθεια να πατάξει την ανωνυμία που τροφοδοτεί το έγκλημα, την τρομοκρατία και τη φοροδιαφυγή. Οι κυβερνήσεις μπορούν επίσης να προσφέρουν κίνητρα για την ενθάρρυνση του περιορισμού χρήσης μετρητών, με την Κολομβία και την Αργεντινή να είναι μεταξύ εκείνων των χωρών που εισάγουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για τις πωλήσεις που πραγματοποιούνται με κάρτες.

Η απομάκρυνση από τα μετρητά είναι πιο αισθητή στις σκανδιναβικές χώρες, όπως η Σουηδία, όπου η χρήση μετρητών έχει μειωθεί κατά το ένα πέμπτο. Αλλού, υπήρξε μια ραγδαία ανάπτυξη των χαρτονομισμάτων κάτι που η Τράπεζα της Αγγλίας αποδίδει εν μέρει στην αποταμίευση από φοροφυγάδες. «Τα μετρητά δεν είναι πιθανό να πεθάνουν σύντομα», λέει ο Schneider στους Financial Times.

Η εφημερίδα, όπως και η κυρίαρχη ρητορική, επιμένει στην φοροδιαφυγή των ατόμων και μικρών επιχειρήσεων. Δεν γίνεται λόγος για τη νόμιμη φοροδιαφυγή, όπου οι απώλειες των κρατών ενδεχομένως να είναι πολύ μεγαλύτερες. Το 2012 στη Μεγάλη Βρετανία ξέσπασε ένα μεγάλο σκάνδαλο με τρεις πολυεθνικές εταιρείες – κολοσσούς . Οι συγκεκριμένες εταιρείες, αποκαλύφθηκε ότι, ενώ είναι από τις πλέον κερδοφόρες, πλήρωναν μηδενικούς φόρους στη χώρα. Μπορούσαν  -και αφού μπορούσαν το έκαναν- να μεταφέρουν ζημιές και κέρδη σε διαφορετικές χώρες και να γλυτώνουν με αυτό τον τρόπο εκατομμύρια από φόρους. Το σκάνδαλο έλαβε μεγάλες διαστάσεις με αποτέλεσμα οι εταιρείες να θορυβηθούν, βλέποντας το brand name τους να πλήττεται. Λίγες ημέρες μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου μία από τις εταιρείες, με ολοσέλιδες διαφημίσεις στις εφημερίδες ανακοίνωσε ότι θα πληρώσει στο Βρετανικό κράτος το ποσό των 20 εκατ. λιρών σε διάστημα δύο ετών και το θέμα έκλεισε. Οι εταιρείες που μπορούν καταφεύγουν σε νόμιμη φοροδιαφυγή το κάνουν προκαλώντας τεράστια αιμορραγία στα κράτη, αλλά αυτό όπως φαίνεται είναι δύσκολο να απασχολήσει τις κυβερνήσεις,  την Κομισιόν και το ΔΝΤ.

SHARE

loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ