της Έλενας Καραμαγκάλη

Η απόφαση των Βρετανών να ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης της χώρας από την Ε.Ε. δεν αλλάζει μόνο την ιστορική πορεία του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τα θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με το ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη και τον κόσμο. Με την προσφυγική κρίση να έχει αποδυναμώσει πολιτικά την καγκελάριο Μέρκελ τα ερωτήματα αυτά είναι πιο πιεστικά από ποτέ.

Οι ίδιοι οι Γερμανοί πιστεύουν εν πολλοίς ότι η Ε.Ε. αποτελεί για αυτούς βάρος και όχι πλεονέκτημα την ώρα που τα υπόλοιπα κράτη μέλη, όπως πιστεύουν, θέλουν να επωφεληθούν από την εύρωστη γερμανική οικονομία.

Στην πραγματικότητα, η Γερμανία είναι η μεγάλη νικήτρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά.

Όπως το έθεσε ο Γιόσκα Φίσερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας και πρώην αντικαγκελάριος, το 2015, η Γερμανία αποκατέστησε την φήμη της έπειτα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αφού ασπάστηκε την Δυτική ολοκλήρωση και τον εξευρωπαϊσμό.

Τα πρώτα χρόνια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το μέτωπο των ισχυρών κρατών, αποφάσισε ότι κάποια από τα μέλη της ευρωζώνης «έπασχαν από έλλειψη ανταγωνιστικότητας». Η θεραπεία για αυτό ήταν η «δημοσιονομική προσαρμογή» και οι «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις».

Αυτά με μια λέξη συνιστούν τη «λιτότητα», δηλαδή τον περιορισμό των δαπανών και την αύξηση των φόρων. Στη συνέχεια, το βάρος δόθηκε στο πρώτο σκέλος αφού διαπιστώθηκε ότι οι κοινωνικές παροχές βλάπτουν την ανταγωνιστικότητα, όπως και οι υψηλοί φόροι. Οι «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις», ένας όρος ασαφής ώστε να καλύπτει ένα πλήθος πολιτικών, στο σύνολό τους υπέρ των επιχειρήσεων, περιλαμβάνουν ψαλίδισμα των εργασιακών δικαιωμάτων.

Ο ρόλος της Γερμανίας ενδυναμώθηκε μέσα από την ελληνική κρίση, όταν εξέφρασε ανοιχτά την πρόθεσή της να μετατρέψει την ευρωζώνη από ένα ευρωπαϊκό πρότζεκτ σε μια σφαίρα επιρροής. Η Γερμανία δεν ήθελε πλέον «περισσότερη Ευρώπη» αλλά λιγότερη.

Για να περιορίσουν την κρίση της ευρωζώνης  οι χώρες της βόρειας Ευρώπης επέβαλαν περικοπές στους προϋπολογισμούς του νότου καθώς και μέτρα λιτότητας σε συνδυασμό με επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παρέκκλισης από την «γερμανική συνταγή». Η «θεραπεία» αποδείχτηκε καταστροφική, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά: εγκαθίδρυσε την ύφεση και εξέθρεψε την ακροδεξιά. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα αμφισβητείται ανοιχτά και αυτή η αμφισβήτηση κερδίζει έδαφος.

Στον ευρωπαϊκό νότο με την πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα αρχίζει να μορφοποιείται ένα μέτωπο κατά της λιτότητας. Σε συνδυασμό με την αποχώρηση της Μεγάλης Βρετανίας, η Ευρώπη δεν αναμένεται να γίνει πιο γερμανική σύντομα. Η λιτότητα έχει αποτύχει και η Ευρώπη χρειάζεται ανάπτυξη. Και για να γίνει αυτό, η Γερμανία θα πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκή.

Κι αν αυτό διαφαίνεται εξαιρετικά δύσκολο, μια χαραμάδα φωτός έχει αρχίσει να διακρίνεται στον ορίζοντα: Δημοσίευμα του Politico, επικαλούμενο ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο, αναφέρει πως τη «χαλάρωση» των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ θα επιδιώξει το προσεχές διάστημα, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο πρόεδρος της Κομισιόν έχει ήδη παρουσιάσει την πρότασή του στο Κολέγιο των Επιτρόπων, με τους Πιερ Μοσκοβισί και Μαριάνα Τισέν να εκφράζονται θετικά γι’ αυτήν.

 


loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ