Πριν 14 χρόνια, ο τότε πρόεδρος της Αμερικής, George Bush, άνοιξε το κέντρο κράτησης του Γκουαντάναμο, ως μέτρο έκτακτης ανάγκης, με σκοπό την κράτηση των υπόπτων τρομοκρατίας μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Οι φυλακές αυτές προορίζονταν εξ αρχής να λειτουργούν πέρα από τα όρια του δικαίου των ΗΠΑ.

Οι πρώτοι κρατούμενοι έφθασαν στο Γκουαντάναμο στις 11 Ιανουαρίου 2002 και ήταν μέλη των Ταλιμπάν και της Αλ Κάιντα από το Αφγανιστάν, το Ιράκ κι άλλες χώρες.

Η υπεράκτια φυλακή που βρίσκεται στη ναυτική βάση των ΗΠΑ στην Κούβα, σύντομα έγινε γνωστή για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων βασανιστηρίων και τη συνεχή επ’ αόριστον κράτηση ανθρώπων χωρίς απαγγελία κατηγορίας ή δίκη. Οι μέθοδοι σύλληψης, ανάκρισης και παραμονής των κρατουμένων, φυσικά, εγείρουν τις αντιδράσεις παγκοσμίως.

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι γρήγορα έγινε το επίκεντρο διαμαρτυριών από μέρους της Αλ Κάιντα, κάνοντας προπαγάνδα κατά των ΗΠΑ, με χαρακτηριστικά πλάνα από το Γκουαντάναμο και την γνωστή πορτοκαλί στολή που φορούν όλοι οι κρατούμενοι.

Πολλές φορές, μάλιστα, ειδικοί από την στρατιωτική και την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει στο γεγονός ότι το κέντρο κράτησης του Γκουαντάναμο έχει επιφέρει σοβαρά και επιζήμια προβλήματα για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος Ομπάμα στην αρχή της εκλογής του προσπάθησε να παλέψει και να τοποθετηθεί εκ νέου για αυτό το ζήτημα. Όμως, κατά κύριο λόγο εξαιτίας της εναντίωσης του Κογκρέσου πάνω στο ζήτημα, το κέντρο κράτησης παραμένει εώς και σήμερα ανοιχτό, όντας ένα αγκάθι στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Μέσης Ανατολής.

Επτά χρόνια μετά την πρώτη υπόσχεση του Προέδρου Ομπάμα, να κλείσει την φυλακή στην Κούβα, είναι στο χέρι του να εξηγήσει στο Κογκρέσο και τον αμερικάνικο λαό γιατί αυτό το βήμα είναι αναγκαίο, παρουσιάζοντας ένα σχέδιο που θα εξηγεί πως ακριβώς σκοπεύει να το κάνει αυτό.

Το Γκουαντάναμο δεν δείχνει μόνο την αδυναμία των ΗΠΑ, να αλλάξουν σε τέτοια ζητήματα, αλλά δείχνει την συνεχιζόμενη τραγωδία που επιδέχονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, όσο συνεχίζεται.

Τον Ιανουάριο του 2010, η διοίκηση υποστήριξε ότι 48 από τους κρατούμενους του Γουαντάναμο δεν ήταν δυνατό ούτε να αφεθούν ελεύθεροι, ούτε να τους απαγγελθούν κατηγορίες, αλλά έπρεπε να παραμείνουν επ’αόριστον υπό στρατιωτική κράτηση χωρίς απαγγελία κατηγορίας ή δίκη, σύμφωνα με τη μονομερή ερμηνεία των ΗΠΑ περί του δικαίου του πολέμου.

Ακόμη και σήμερα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να έχουν 104 άντρες φυλακισμένους επ’αόριστον, εκ των οποίων οι περισσότεροι δεν έχουν απαγγελία κατηγορίας ή δικαστεί. Αυτό σημαίνει συναγερμό όχι μόνο για τους φυλακισμένους εκεί αλλά για τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως.

Το παράλογο, μέσα σε όλο αυτό, είναι ότι το δικαστήριο των ΗΠΑ δεν έχει διστάσει πολλές φορές να καταδικάσει άλλες χώρες για αντίστοιχες συμπεριφορές.

«Το Γουαντάναμο συμβολίζει τη συστηματική αποτυχία των ΗΠΑ να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά την αντίδρασή τους στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αγνόησε τα ανθρώπινα δικαιώματα από την πρώτη μέρα που ξεκίνησαν οι κρατήσεις στο Γουαντάναμο», δήλωσε ο Ρομπ Φρίερ, ερευνητής της Διεθνούς Αμνηστίας για τις ΗΠΑ, κατά την 10ετη επέτειο από το άνοιγμα του κέντρου κράτησης.

Χαρακτηριστικό των συγκεκριμένων φυλακών είναι ότι ομάδες που μάχονται υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν έχουν πρόσβαση και δεν μπορούν να συναντηθούν με κρατούμενους, έτσι ώστε να αξιολογήσουν την κατάσταση τους.

Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, παρά τις υποσχέσεις αντί να βελτιώνονται τα πράγματα φαίνεται να χειροτερεύουν.

Ο John F. Kelly, επικεφαλής της Νότιας Διοίκησης των ΗΠΑ και υπεύθυνος της βάσης του Γκουαντάναμο, επιδείνωσε την έλλειψη διαφάνειας στη φυλακή κάνοντας τις επισκέψεις στο κέντρο κράτησης πιο δύσκολες για τους δημοσιογράφους, καθώς και για εκπροσώπους από άλλες χώρες που εξετάζουν την αποδοχή ορισμένων από τους κρατούμενους. Η προθυμία άλλων χωρών να δεχθούν κρατουμένους, όμως, παίζει σημαντικό ρόλο για το κλείσιμο του Γκουαντάναμο .

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι αιωρείται το ενδεχόμενο η συνεχιζόμενη φυλάκιση κάποιων ανδρών στο κέντρο κράτησης του Γκουαντανάμο να λειτουργεί προς όφελος κάποιων μελών του Κογκρέσου, που αποφασίζουν να στηρίξουν την πολιτική τους στον φόβο.

Ένας από τους βασικότερους παράλογους περιορισμούς, που υπάρχουν σε αυτό το «ξεχωριστό» κέντρο κράτησης, είναι ότι απαγορεύεται η μεταβίβαση των κρατουμένων από το Γκουαντάναμο σε τρίτες χώρες καθώς και οι μεταφορές εξ ολοκλήρου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και αν αυτό αφορά τη δίκη ή τη συνέχιση της κράτησης κάπου αλλού.

Οι πιο πρόσφατες εξελίξεις πάνω στο ζήτημα από μέρους της πολιτείας, είναι η δέσμευση που εκ νέου έδωσε ο πρόεδρος Ομπάμα τον Δεκέμβριο, για το κλείσιμο της εγκατάστασης.

Η πιο ελπιδοφόρα εξέλιξη, πάντως, έρχεται από τον Λευκό Οίκο που πρόσφατα προχώρησε σε μεταφορές κρατούμενων, και το Πεντάγωνο αυξάνει τον ρυθμό των ακροάσεων ανθρώπων που σε άλλες χώρες έχει αποφασιστεί ότι πρέπει να ελευθερωθούν.

Το νομοσχέδιο, ωστόσο, ακόμα αναμένεται, επτά χρόνια μετά την πρώτη δέσμευση για το κλείσιμο του κέντρου, αφήνοντας στον Ομπάμα λιγότερο από ένα χρόνο να υλοποιήσει την υπόσχεση του με σύμμαχο ή και όχι το Κογκρέσο.

Νάντια Ρούμπου

SHARE

loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ