Ο Γκάι Φοκς, ο περίφημος ηγέτης της Συνωμοσίας της Πυρίτιδιδας, πέθανε σαν σήμερα το 1606, ενώ γεννήθηκε στις 13 Απριλίου του 1570 στο Γιορκ της Αγγλίας. Ήταν το πρώτο παιδί ενός κοσμήτορα εκκλησιαστικού δικαστηρίου και μίας γυναίκας γόνου γνωστής εμπορικής οικογένειας του Γιορκ.

Τα πρώτα του χρόνια φοίτησε σε γνωστό εκκλησιαστικό σχολείο της πόλης. Εκεί θα λειτουργήσει ως μέντοράς του ένας σκληροπυρηνικός καθολικός δάσκαλος που θα επηρεάσει πολύ τον ψυχισμό και την αντίληψη του.

Όταν ήταν στην τρυφερή ηλικία των οκτώ ετών, ο πατέρας του πεθαίνει και η μητέρα του, αφού πέρασε εννιά χρόνια ως χήρα, αποφάσισε να ξαναπαντρευτεί, με την ίδια και τον νέο της σύζυγο να ξοδεύουν σταδιακά μεγάλο μέρος της περιουσίας που είχε αφήσει ο πατέρας στον μοναχογιό του, Γκάι.

Το 1590, σύμφωνα με τα δημοτολόγια της πόλης, ο Γκάι παντρεύτηκε και απέκτησε έναν γιο, ωστόσο, δεν έχουν δοθεί περαιτέρω στοιχεία για την οικογένεια του στην δημοσιοτητα.

Το 1591, αφού ενηλικιώθηκε μπόρεσε να πάρει την πλέον ελάχιστη περιουσία που είχε μείνει από αυτήν που του είχε αφήσει ο πατέρας του και πρώτη του δουλειά ήταν να ξεπουλήσει τμήμα της πατρικής κληρονομιάς.

guuyfaksesss1

Ο Φοκς εγκατέλειψε την Αγγλία περίπου το 1593 με κατεύθυνση τη Φλάνδρα, παρέα με ξάδελφό του που έγινε ιερωμένος. Όταν ήταν στις Κάτω Χώρες στρατολογήθηκε στον ισπανικό στρατό σε μια προσπάθεια να βρει κάποια δουλειά με καλές αποδοχές.

Λίγο αργότερα, ο Φοκς ανήλθε στις τάξεις του μισθοφορικού εκστρατευτικού στρατεύματος και ήταν διοικητής πια της διμοιρίας του όταν οι Ισπανοί κατέλαβαν το Καλέ το 1596.

Στα στρατιωτικά έγγραφα της εποχής χαρακτηρίζεται ως άντρας «με άριστη φυσική κατάσταση, πολύ αποφασιστικός και με εγκυκλοπαιδικές γνώσεις», ο οποίος ξεχώριζε «μεταξύ των πιο διακεκριμένων στον στρατό του αρχιδούκα για την ευγένεια και την αρετή του».

Ο αρχιδιοικητής του μισθοφορικού ισπανικού στρατεύματος τον χαρακτηρίζει ως άνθρωπο «με μεγάλη ευλάβεια, με υποδειγματική εγκράτεια, με ήπιο και καλοσυνάτο χαρακτήρα, εχθρό των καυγάδων και των διαφορών, πιστό φίλο και αξιοσημείωτο για την ευλαβική τήρηση των θρησκευτικών του υποχρεώσεων».

Όσο για το παρουσιαστικό του, πρέπει να ήταν αρκετά εντυπωσιακό: ψηλός, δυνατός και ρωμαλέος, με πυκνά καστανοκόκκινα μαλλιά, παχύ μουστάκι και πλούσιο μούσι. Την ίδια εποχή υιοθετεί το φιλικότερο στους Ισπανούς «Γκουίντο» ως όνομα και συνεχίζει να διακρίνεται στις μάχες.

guuyfaksesss6

Η γενναιότητα του, η εμπειρία του,  και η φήμη που είχε αποκτήσει ανάμεσα στους στρατιώτες τον έφεραν στο στόχαστρο του σερ Ουίλιαμ Στάνλεϊ, διοικητή του βρετανικού αποσπάσματος στη Φλάνδρα.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο Φοκς να κόψει τους δεσμούς του με τις δυνάμεις του αρχιδούκα στις 16 Φεβρουαρίου 1603, όταν στάλθηκε στην Ισπανία εκ μέρους του βρετανού διοικητή για να διαφωτίσει τον ισπανό βασιλιά για λογαριασμό του για την πραγματικά δεινή κατάσταση που είχαν περιέλθει οι ρωμαιοκαθολικοί της Αγγλίας.

Σε αυτήν του την αποστολή γνωρίζει και γίνεται φίλος με τον κόμη Τζον Ράιτ και οι δυο άντρες έβαλαν στόχο να λάβουν την ισπανική υποστήριξη για την εισβολή στην Αγγλία, μετά τον θάνατο της Ελισάβετ.

Η αποστολή στέφθηκε, ωστόσο, από αποτυχία και επιστρέφοντας στις Βρυξέλλες ενημερώθηκε αμέσως ότι ο Τόμας Ουίντορ τον ζητούσε εσπευσμένα. Ήταν Πάσχα όταν ο διοικητής Στάνλεϊ παρουσίασε τον πλέον δαφνοστεφανωμένο στρατιώτη στον Ουίντορ, ο οποίος του είπε τα καθέκαστα για τη συνωμοσία που οργάνωνε ο καθολικός κύκλος των ευγενών κατά του προτεσταντικού καθεστώτος.

Μέχρι τον Μάιο, ο Φοκς είχε ήδη γνωρίσει και τον έτερο εγκέφαλο της συνωμοσίας, τον ξάδελφο του Ουίντορ, Ρόμπερτ Κάτεσμπι, και η παρέα συναντήθηκε με τον φρούραρχο της Καστίλης, Χουάν ντε Βελάσκο, ο οποίος ήταν καθοδόν για την αυλή του νεόκοπου βασιλιά Ιακώβου Α’ για να συνάψει σύμφωνο ανακωχής μεταξύ Ισπανίας και Αγγλίας.

Τον επόμενο Μάιο(1604), ο Γκάι Φοκς και ο Τόμας Πέρσι συναντήθηκαν σε πανδοχείο του Λονδίνου με τους τρεις εγκεφάλους της συνωμοσίας Ρόμπερτ Κάτεσμπι, Τζον Ράιτ και Τόμας Ουίντορ για να ορκιστούν με ιερό όρκο, συντάσσοντας τις δυνάμεις τους στην ανατροπή του προτεστάντη μονάρχη.

Ο Κάτεσμπι είχε ήδη νοικιάσει ένα μικρό διαμέρισμα κοντά στο Παλάτι του Γουέστμινστερ και ο Φοκς τέθηκε επικεφαλής της ομάδας που ήταν υπεύθυνη για τη διάνοιξη της σήραγγας κάτω από το βρετανικό κοινοβούλιο.

Η πρόοδος των εργασιών κατέληξε να είναι πολύ αργή, καθώς οι ευγενείς δεν ήταν καθόλου συνηθισμένοι σε βαριά χειρωνακτική εργασία και μέχρι τον Δεκέμβριο το τούνελ δεν πήγαινε καθόλου καλά. Παρόλα αυτά, όλο και περισσότερα μέλη εντάσσονταν στη συνωμοσία.

guuyfaksesss12

Τον Μάρτιο του 1605, οι συνωμότες κατάφεραν να εξασφαλίσουν με τις υψηλόβαθμες διασυνδέσεις τους ένα κελάρι στο υπόγειο της Βουλής των Λόρδων, και ο Φοκς τέθηκε τώρα επικεφαλής της απόρρητης επιχείρησης για τη μεταφορά της πυρίτιδας στο κελάρι.

Αφού κατάφερε να γεμίσει κάπου 20 βαρέλια με πυρίτιδα και να τα καμουφλάρισε για να μην τραβήξει την προσοχή κανενός, στάλθηκε κατόπιν στη Φλάνδρα για να ενημερώσει τον άγγλο διοικητή της εκεί δύναμης, Στάνλεϊ, για την πρόοδο των μυστικών εργασιών.

Στα τέλη Αυγούστου, επέστρεψε στο Λονδίνο και αναγκάστηκε να αντικαταστήσει τη χαλασμένη πυρίτιδα με νέα (36 πια βαρέλια).Η καθοριστική στιγμή ήρθε στις 26 Οκτωβρίου, όταν Φοκς, Κάτεσμπι και Ουίντορ συναντήθηκαν για να συζητήσουν πώς θα τη γλιτώσουν οι καθολικοί λόρδοι από την ανατίναξη της βουλής.

Την ίδια μέρα, στάλθηκε η επίμαχη επιστολή που θα τα αποκάλυπτε όλα: με συντάκτη ανώνυμο, ο καθολικός λόρδος Μόντιγκλ ενημερώθηκε να απέχει βολικά την 5η Νοεμβρίου από την εναρκτήρια συνεδρίαση του κοινοβουλίου. Πολλοί συνωμότες ανησύχησαν για την επίμαχη επιστολή, ο συντάκτης της οποίας δεν εξακριβώθηκε ποτέ.

Στις 30 Οκτωβρίου, ο Φοκς, που δεν είχε ιδέα για την επιστολή, επιθεώρησε για άλλη μια φορά την πυρίτιδα στα έγκατα του κοινοβουλίου. Την Κυριακή 3 Νοεμβρίου, ο βασικός πυρήνας της «Συνωμοσίας της Πυρίτιδας» συναντήθηκε σε ένα μαγαζί στο Λονδίνο και συμφώνησαν ότι η πλεκτάνη τους ήταν ακόμα ασφαλής.

Όλοι όμως, εκτός του Φοκς, είχαν ήδη ετοιμάσει πλάνο επείγουσας φυγής από την πόλη, την ίδια ώρα που ο στρατιωτικά έμπειρος με την πυρίτιδα Γκάι επιφορτίστηκε με την ανατίναξη του κοινοβουλίου.

Κατόπιν είχε αναλάβει να πήγαινε στη Φλάνδρα για να μεταφέρει το χαρμόσυνο μήνυμα στους εκεί θύλακες της συνωμοσίας. Αυτό που δεν ήξεραν, ωστόσο, οι συνωμότες ήταν ότι ο λόρδος Μοντίγκλ είχε ήδη εμπιστευτεί το προειδοποιητικό γράμμα στον Ρόμπερτ Σέσιλ, υπουργό της κυβέρνησης.

Κι έτσι, τη Δευτέρα το απόγευμα, οι Αρχές αναγκάστηκαν να ψάξουν το κελάρι, όπου βρήκαν έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό από δεμάτια και καυσόξυλα. Εκτός από αυτά, βρήκαν και τον Φοκς όπου είχε πάει για να επιθεωρήσει μία τελευταία φορά την πυρίτιδα. Όταν τον ρώτησαν σε ποιον ανήκουν όλα αυτά, εκείνος αποκρίθηκε ότι ήταν ο Τόμας Πέρσι που είχε νοικιάσει το κελάρι. Η επίκληση του ονόματος του Πέρσι έκανε τους αξιωματούχους να μην ψάξουν αρχικά τα πράγματα.

guuyfaksesss8

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της επόμενης μέρας, 4ης Νοεμβρίου πια, ο φρούραρχος της Βουλής, με τη συνοδεία του επέστρεψαν στο κελάρι και βρήκαν πάλι τον Φοκς μέσα, ο οποίος είχε εντωμεταξύ ειδοποιήσει τον Πέρσι και είχε επιστρέψει στην αποθήκη. Αυτήν την φορά οι Αρχές ανακάλυψαν τα βαρέλια με την πυρίτιδα και συνέλαβαν αμέσως τον Γκάι, καθώς πάνω του εντόπισαν σπίρτα και πυρσούς.

Νωρίς το πρωινό της 5ης Νοεμβρίου, ο Φοκς σύρθηκε αλυσοδεμένος στα ιδιαίτερα διαμερίσματα του Ιακώβου Α’, όπου ισχυρίστηκε ότι τον έλεγαν Τζον Τζόνσον και ήταν στη δούλεψη του Τόμας Πέρσι. Αν και μετά την ανάκριση και τον βασανισμό του αναγκάστηκε τελικά να αποκαλύψει τη συνωμοσία. Όταν μάλιστα ο βασιλιάς τον ρώτησε πώς μπορούσε να συνωμοτήσει σε μια τέτοια φρικτή προδοσία, ο Φοκς του αντιγύρισε ότι «μια επικίνδυνη ασθένεια χρειαζόταν μια απελπισμένη θεραπεία».

Ο Ιάκωβος διέταξε τότε τον φριχτό βασανισμό του για να προδώσει και τους άλλους συνωμότες, καθώς τα βασανιστήρια ήταν απαγορευμένα στο ποινικό Δίκαιο της Αγγλίας εκτός και αν είχαν τη ρητή εντολή του βασιλιά.

Στις 7 Νοεμβρίου, το ηθικό του Φοκς είχε πια καμφθεί, οπότε ομολόγησε τόσο το πραγματικό του όνομα όσο και ότι στη συνωμοσία δεν ήταν μόνος. Όλα τα έκανε για την καθολική πίστη, είπε στον βασιλιά, και κατόπιν προσευχήθηκε για την ψυχή του.

Την επόμενη μέρα, καθώς η βασανιστική ανάκριση συνεχιζόταν, ο Φοκς περιέγραψε τα γεγονότα της πλεκτάνης και έδωσε ονόματα των 5 βασικών συνωμοτών, γνωρίζοντας πια ότι πολλοί είχαν διαφύγει και άλλοι τόσοι είχαν ήδη συλληφθεί.

Την 27η Ιανουαρίου 1606 άρχισε η δίκη των οχτώ συνωμοτών που είχαν επιβιώσει από τις εκτεταμένες διώξεις. Πάντως, ήταν η πρώτη φορά που η ετυμηγορία είχε ήδη εκδοθεί πριν από την δίκη. Οι κατηγορούμενοι δήλωσαν αθώοι, κάτι που κατέπληξε τους παριστάμενους, όχι ότι είχε βέβαια σημασία.

Κι έτσι στις 31 Ιανουαρίου 1606, ο Γκάι Φοκς, ο Τόμας Ουίντορ και δύο ακόμα συνωμότες μεταφέρθηκαν στον προαύλιο χώρο του Γουέστμινστερ και απαγχονίστηκαν. Οι συνωμότες Κάτεσμπι, Πέρσι και Ράιτ σκοτώθηκαν στην προσπάθεια τους να διαφύγουν.Κατόπιν οι σοροί όλων βουτήχτηκαν στο νερό και τελικά τα πτώματα διαμελίστηκαν στα τέσσερα. Ο Γκάι Φοκς κρεμάστηκε τελευταίος.

Αυτό ήταν το τέλος της «Συνωμοσίας της Πυρίτιδας», για την οποία έχουν γράψει δεκάδες λογοτέχνες, καλλιτέχνες και ιστορικοί. Η ιστορία του Γκαι Φοκς συγκεκριμένα, ενέπνευσε τον Άλαν Μουρ να δημιουργήσει το κόμικ «V for Vendetta», που αργότερα έγινε ταινία με μεγάλη επιτυχία κάνοντας την μάσκα με το πρόσωπο του Γκάι Φοκς παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης.

Νάντια Ρούμπου

SHARE

loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ