Συμπληρώθηκαν χθες 26 χρόνια από την υπογραφή των Τζορτζ Μπους και Μπόρις Γιέλτσιν στη «Διακήρυξη του Καμπ Ντέιβιντ», με την οποία μπήκε επίσημα τέλος στον Ψυχρό πόλεμο.

George_H._W._Bush_and_Boris_Yeltsin_1993

Με τον όρο «Ψυχρός Πόλεμος» περιγράφεται η εχθρικότητα που επικρατούσε ανάμεσα στις σχέσεις των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων, όπου δεν σημειώθηκε καμία ένοπλη σύρραξη μεταξύ τους καθώς αυτό θα σήμανε και την ισάξια καταστροφή τους. Ωστόσο, πραγματοποιήθηκαν δεκάδες περιφερειακές συρράξεις σε διάφορες περιοχές του πλανήτη με την εμπλοκή των δύο πλευρών είτε άμεσα είτε έμμεσα.

xyo4qplifaa7cj376g4q

Οι δύο υπερδυνάμεις, το Δυτικό μπλοκ, με ηγέτιδα δύναμη τις ΗΠΑ και το Ανατολικό μπλοκ με ηγέτιδα δύναμη την ΕΣΣΔ, μπήκαν σε μακρόχρονη κούρσα εξοπλισμών και συγκρότησης ισχυρότατων στρατιωτικών δυνάμεων με τον φόβο ξεσπάσματος πιθανής γενικευμένης σύρραξης.

soviet-space-program-propaganda-poster-6

Κομβικό ρόλο είχαν οι δυνάμεις που είχαν ως προς τα πυρηνικά όπλα και τα συστήματα μεταφοράς τους (υποβρύχια, στρατηγικά βομβαρδιστικά, βαλλιστικοί πύραυλοι κλπ). Και οι δύο πλευρές, πάντως, διέθεταν κολοσσιαία οπλοστάσια πυρηνικών όπλων προκειμένου να εξασφαλισθεί η βέβαιη ολοκληρωτική καταστροφή του αντιπάλου εάν αυτός επιχειρούσε πρώτος επίθεση με ατομικά ή συμβατικά όπλα. Το δόγμα έγινε γνωστό ως η Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή (MAD).

married-a-communist

Πέραν του στρατιωτικού ανταγωνισμού, η αντιπαράθεση των δύο συνασπισμών υπήρξε και σε άλλα επίπεδα, κάποια από αυτά ήταν το ιδεολογικοπολιτικό, το οικονομικό και το τεχνολογικο. Ένα από τα σημαντικότερα, ήταν προπαγάνδα και ο ψυχολογικός πόλεμος όπου και από τις δύο πλευρές υπήρξε έντονη δραστηριότητα και αντιπαράθεση. Ο τεχνολογικός ανταγωνισμός οδήγησε, μεταξύ των άλλων, στην ανάπτυξη της αστροναυτικής, με την εκτόξευση του πρώτου τεχνητού δορυφόρου στην ιστορία, του σοβιετικού Σπούτνικ.

red-iceberg

Η έναρξη αυτού του διαφορετικού «πολέμου» για πολλούς έγινε με την ομιλία του Αμερικάνου προέδρου Χάρι Τρούμαν, προς το Κογκρέσο, τον Μάρτιο του 1947. Στην ομιλία του αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση της ρημαγμένης Ελλάδας και σε κάποιο σημείο ανέφερε: «Οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν ελεύθερους λαούς, που αντιστέκονται στην επιχειρούμενη υποδούλωση από οπλισμένες μειοψηφίες και εξωτερικές πιέσεις». Αυτό ήταν το περίφημο «δόγμα Τρούμαν», που για τη χώρα μας σήμαινε σημαντική οικονομική βοήθεια, απώλεια εθνικής κυριαρχίας και απόλυτα αντικομμουνιστική πολιτική.

0fb9aa68efc3b3296af45d3412d2f79c

Αυτή ήταν και η αρχή για την δημιουργία χωρών και ζώνων επιρροής από τις δύο χώρες με αποτέλεσμα το 1962, στην κρίση των πυραύλων της Κούβας, παραλίγο να ξεκινήσει ένας Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος, πυρηνικός. Τελικά, οι αντιπαραθέσεις τους περιορίστηκαν σε πολέμους, όπου η μια πλευρά υποστήριζε με όπλα, χρήματα και διπλωματικά μέσα, τον αντίπαλο της άλλης.

isthistomorrow

Λίγες φορές μονάχα υπήρξε άμεση εμπλοκή με ανθρώπινο δυναμικό. Μία από αυτές ήταν στον πόλεμο του Βιετνάμ και στη Σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν.

Φυσικά, η ψυχροπολεμική εχθρικότητα, μεταφέρθηκε και γενικότερα στην κοινωνία, μετατρέποντας τον αθλητισμό και τον πολιτισμό, σε χώρο για ανάδειξης του καλύτερου πολιτικού συστήματος της κάθε χώρας, κάνοντας ακόμα και τους Ολυμπιακούς αγώνες πεδίο δόξης λαμπρόν.

am92Dvo_700b (1)

Ο Ψυχρός Πόλεμος, ή αλλιώς το «Σιδηρούν Παραπέτασμα», τελείωσε επίσημα το 1991, με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, ενώ ήδη είχει αρχίσει να καταρρέει με την πτώση του τείχους του Βερολίνου, το 1989.

Όπως ήταν επόμενο, οι καλλιτέχνες της εποχής, και όχι μόνο, εμπνεύστηκαν και επηρεάστηκαν πολύ από αυτήν την διαμάχη φτιάχνοντας έτσι εκατοντάδες βιβλία, ταινίες, αφίσες, τραγούδια που αναφέρονται σε αυτόν τον «ψυχρό» ανταγωνισμό.

Νάντια Ρούμπου

 

SHARE

loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ