Το κοινωνικό αγαθό της παιδείας, στο τομέα των μεταπτυχιακών σπουδών, δεν μπορούν να απολαύσουν δυστυχώς όλοι οι πολίτες. Την τελευταία δεκαπενταετία η ανάγκη για επιστημονική εξειδίκευση προκάλεσε μια απίστευτη έκρηξη στο χώρο των  μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών.

Μια έκρηξη συνοδευόμενη όμως από τσουχτερό τίμημα αφού τα δίδακτρα σε πολλές σχολές είναι απαγορευτικά για την πλειοψηφία των φοιτητών, καθιστώντας έτσι το συνταγματικά κατοχυρωμένο αγαθό της παιδείας, αγαθό για τους λίγους έχοντες.

Με μεγάλη καθυστέρηση, έστω, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, που θα είναι σε διαβούλευση μέχρι τις 10 Οκτωβρίου, επιχειρεί να βάλει τέλος στην αναρχία που επικρατεί στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ανομοιογένεια στη δομή, το επίπεδο και τη χρήση των πόρων των προγραμμάτων αυτών, είναι τα χαρακτηριστικά στα μεταπτυχιακά προγράμματα που παρέχουν σήμερα τα ΑΕΙ.

Με το σχέδιο νόμου, μεταπτυχιακά προγράμματα θα μπορούν να ιδρύουν μόνο αυτοδύναμα τμήματα.  Για την  έγκριση και τη δημιουργία των προγραμμάτων αυτών θα απαιτούνται ενισχυμένες πλειοψηφίες από τα αρμόδια όργανα διοίκησης των Τμημάτων και των Ιδρυμάτων. Σε ότι αφορά δε στη διαχείριση  θα τεθούν αυστηροί όροι διαφάνειας ως προς την  διαχείριση των οικονομικών στοιχείων. Είναι σίγουρα, μια αρχή…

Τι προβλέπει το σχέδιο Νόμου για τον Δεύτερο και τρίτο κύκλο σπουδών:

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών και Διδακτορικές Σπουδές

Με το παρόν σχέδιο νόμου επιχειρείται να ρυθμιστεί το πεδίο των προγραμμάτων που παρέχονται από τα ελληνικά ΑΕΙ σε επίπεδο μεταπτυχιακών σπουδών, καθώς και οι όροι υπό τους οποίους διεξάγεται η έρευνα στο πλαίσιο εκπόνησης διδακτορικής διατριβής.

Συνολικά, το πνεύμα του νομοσχεδίου διατρέχει η δημιουργία και διεύρυνση του Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας με τη σύμπραξη επιστημόνων όλων των πεδίων (καθηγητών Πανεπιστημίων, ΤΕΙ, ερευνητών, διδακτόρων) της ημεδαπής και της αλλοδαπής, η ενίσχυση της εξωστρέφειας και η υποστήριξη της διεθνοποίησης.

Ενδεικτικά, στο σχέδιο νόμου προβλέπεται ρητά η δυνατότητα ίδρυσης προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών μόνο σε αυτοδύναμα τμήματα, το δε περιεχόμενο των προγραμμάτων πρώτου και δεύτερου κύκλου οφείλει να διαφοροποιείται ουσιωδώς.

Το Τμήμα στο οποίο ανήκει το ΠΜΣ θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψει διδακτικά κατά πλειονότητα τον κορμό της ειδίκευσης. Το σχέδιο ίδρυσης του ΠΜΣ συντάσσεται από τη Συνέλευση με ειδική πλειοψηφία 2/3 επί των μελών της, περιλαμβάνει στοιχεία που εξαντλητικά παρατίθενται στο νόμο και εγκρίνεται από τη Σύγκλητο του Ιδρύματος (ή τη Συνέλευση του ΤΕΙ), με απόφαση που αναρτάται στο διαδικτυακό τόπο του Ιδρύματος και κοινοποιείται στην ΑΔΙΠ.

Μεταπτυχιακό έργο μπορούν να αναλάβουν σε ένα ΠΜΣ καθηγητές του Τμήματος ή άλλων Τμημάτων του Ιδρύματος ή άλλων Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, αφυπηρετήσαντες καθηγητές, ερευνητές, διδάκτορες και λοιπές εκ του νόμου προβλεπόμενες κατηγορίες διδασκόντων, εφόσον λάβουν σχετική εντολή αυτοδύναμης μεταπτυχιακής διδασκαλίας και επίβλεψης μεταπτυχιακών εργασιών από τη Συνέλευση του Τμήματος με απόλυτη πλειοψηφία επί των μελών της. Με υπουργική απόφαση ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή των εξ αποστάσεως ΠΜΣ.

Η χρηματοδότηση των ΠΜΣ προέρχεται από τον προϋπολογισμό του ΑΕΙ που είναι υπεύθυνο για το σχεδιασμό τους ή από το ΥΠΠΕΘ, το οποίο καθορίζει προϋποθέσεις και κριτήρια ποιότητας για προγράμματα που εντάσσονται σε τομείς προτεραιότητας σύμφωνα με σχετική εισήγηση του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας.

Πηγή χρηματοδότησης μπορούν ακόμη να είναι δωρεές, παροχές, κληροδοτήματα, χορηγίες φορέων, ερευνητικά προγράμματα, ευρωπαϊκοί πόροι, κ.α. Σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις που οι ανωτέρω πηγές δεν επαρκούν για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων, μπορεί να προβλέπεται καταβολή εκ μέρους των φοιτητών τέλους εγγραφής.

Το ποσό του τέλους εγγραφής δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση το τριπλάσιο του εκάστοτε νομοθετικά οριζόμενου κατώτατου ακαθάριστου μηνιαίου μισθού. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται από τη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου ή τη Συνέλευση του ΤΕΙ με ειδική πλειοψηφία 2/3 και προϋποθέτει την ειδικά αιτιολογημένη και διεξοδικά τεκμηριωμένη πρόταση της Συνέλευσης του οικείου Τμήματος.

Με την ίδια πλειοψηφία προσδιορίζονται οι αμοιβές των καθηγητών που συμμετέχουν σε ΠΜΣ, με ανώτατο όριο απολαβών το 20% των ακαθάριστων αποδοχών της βαθμίδας τους και υπό την προϋπόθεση ότι έχουν συμπληρώσει τις εκ του νόμου προβλεπόμενες διδακτικές τους υποχρεώσεις, στις οποίες εμπίπτει μια τουλάχιστον εβδομαδιαία διδασκαλία σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα.

Στην περίπτωση επιβολής τέλους εγγραφής διαβιβάζονται τα πλήρη και αναλυτικά στοιχεία του προϋπολογισμού στον αρμόδιο Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και η ίδρυση του ΠΜΣ πραγματοποιείται μετά από τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές οφείλουν να ανανεώνουν την εγγραφή τους κάθε ακαδημαϊκό εξάμηνο και μπορούν να προβαίνουν σε προσωρινή αναστολή σπουδών ή να τίθενται σε καθεστώς μερικής φοίτησης εφόσον είναι εργαζόμενοι.

Για κάθε μεταπτυχιακό φοιτητή ορίζεται Σύμβουλος Σπουδών ο οποίος επιβλέπει την ερευνητική πρόοδο και υποβάλει έκθεση αξιολόγησης. Ο ανώτατος χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο της προβλεπόμενης διάρκειας σπουδών.

Κάθε φοιτητής μπορεί να επανεγγραφεί ή να αντικαταστήσει μεταπτυχιακά μαθήματα στα οποία δεν έλαβε προβιβάσιμο βαθμό, σύμφωνα πάντα με τις ειδικότερες προβλέψεις του Κανονισμού Μεταπτυχιακών Σπουδών. Οι διπλωματικές εργασίες αναρτώνται στο διαδικτυακό τόπο του Ιδρύματος.

Όσον αφορά τον τρίτο κύκλο σπουδών, ρητά αναφέρεται ότι οι διδακτορικές σπουδές παρέχονται δωρεάν και οργανώνονται σε αυτοδύναμο Τμήμα Πανεπιστημίου, στο οποίο λειτουργεί ΠΜΣ.

Ο υποψήφιος που ενδιαφέρεται για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής μπορεί να υποβάλει αίτηση σε δυο περιόδους ανά ακαδημαϊκό έτος που ορίζονται με τον Κανονισμό Διδακτορικών Σπουδών. Ο αιτών επιλέγει τον προτεινόμενο ως επιβλέποντα και υποβάλλει στο Τμήμα αδρά τεκμηριωμένο σχέδιο διδακτορικής διατριβής, στην ελληνική και μία ακόμη γλώσσα της προτίμησής του.

Η Συνέλευση εγκρίνει ή απορρίπτει την αίτηση μετά από εισήγηση ειδικά προς τούτο συγκροτημένης επιτροπής και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του προτεινόμενου ως επιβλέποντος, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να αποφασίσει την υποστήριξη της πρότασης ενώπιον τριμελούς επιτροπής ειδικών.

Δικαίωμα επίβλεψης διδακτορικής διατριβής έχουν οι μόνιμοι καθηγητές του οικείου πανεπιστημιακού τμήματος. Εντολή επίβλεψης διδακτορικής διατριβής μπορεί ακόμη να παρέχεται από τη Συνέλευση του Τμήματος, μετά από σχετική εισήγηση επιτροπής ειδικών και με πλειοψηφία 2/3 επί των μελών της, η οποία στη συνέχεια επικυρώνεται από τη Σύγκλητο του Ιδρύματος με την ίδια πλειοψηφία, όταν πρόκειται για μόνιμους καθηγητές ΤΕΙ ή διδάκτορες ερευνητές Α’, Β’ ή Γ’ βαθμίδας.

Επιβλέπων που δεν είναι μέλος της Συνέλευσης του Τμήματος μπορεί να μετέχει με δικαίωμα λόγου σε θέματα που αφορούν τη διατριβή. Καθηγητής ή ερευνητής μπορεί να επιβλέπει έως τρεις νέους υποψήφιους διδάκτορες ανά ακαδημαϊκό έτος και πάντως όχι περισσότερους από δέκα υποψήφιους διδάκτορες ταυτοχρόνως.

Οι υποψήφιοι διδάκτορες ανανεώνουν υποχρεωτικά την εγγραφή τους κάθε ακαδημαϊκό έτος. Προϋπόθεση για την ανανέωση της εγγραφής είναι η υποβολή εκ μέρους του υποψήφιου διδάκτορα αναλυτικού υπομνήματος προς την τριμελή επιτροπή για την πρόοδο της διδακτορικής του διατριβής.

Η συμβουλευτική επιτροπή συντάσσει με τη σειρά της έκθεση προόδου (με δυνατότητα να υποβάλλονται από τα μέλη και ξεχωριστές εκθέσεις), με την οποία αποτιμά την πρόοδο της εργασίας του Υ.Δ. και την ανταπόκρισή του στις προβλεπόμενες από τον Κανονισμό υποχρεώσεις. Ο Υ.Δ. συμμετέχει σε εργαστήρια ή σεμινάρια που υποστηρίζουν τη διδακτορική έρευνα, σε συζητήσεις επί ερευνητικών ζητημάτων, κλπ.

Η Συνέλευση εξετάζει σε συνεδρίασή της εντός του Χειμερινού Εξαμήνου το σύνολο των υποβληθεισών εκθέσεων προόδου και εκδίδει συνοπτικό συγκεντρωτικό υπόμνημα για την πρόοδο του συνόλου των εκπονούμενων διδακτορικών διατριβών στο Τμήμα.

Η συμβουλευτική επιτροπή μπορεί σε συνεργασία με τον Υ.Δ. να τροποποιεί και να οριστικοποιεί τον προσωρινό τίτλο της διατριβής, ενώ μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής αποδέχεται ή απορρίπτει αίτηση του υποψηφίου για δημόσια υποστήριξη.

Κατά τη διαδικασία της υποστήριξης της διατριβής, η εξεταστική επιτροπή επισυνάπτει στο πρακτικό σημείωμα έκφρασης γνώμης το οποίο καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου. Με ομοφωνία των επτά μελών μπορεί να απονέμεται η εύφημος μνεία «Μετ’ Επαίνου» σε διατριβή που βαθμολογήθηκε με Άριστα και η σύντομη δικαιολογητική έκθεση που συντάσσεται συνοδεύει την ανάρτηση της διατριβής στον διαδικτυακό τόπο του οικείου Ιδρύματος.

Οι υποψήφιοι διδάκτορες διατηρούν μέχρι πέντε πλήρη ακαδημαϊκά έτη από την εγγραφή τους όλα τα δικαιώματα, τις παροχές και τις διευκολύνσεις που προβλέπονται για τους φοιτητές του δεύτερου κύκλου σπουδών. Μέχρι και ένα έτος μετά την ολοκλήρωση της διδακτορικής διατριβής διατηρούνται τα δικαιώματα πρόσβασης, δανεισμού και χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών.

Στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος αναρτώνται, στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα, οι τίτλοι των εκπονούμενων διδακτορικών διατριβών, τα ονόματα των υποψηφίων διδακτόρων, τα μέλη των συμβουλευτικών επιτροπών και τα ονόματα των καθηγητών ΤΕΙ και ερευνητών στους οποίους έχει δοθεί εντολή επίβλεψης διδακτορικής διατριβής.

Τα Τμήματα μπορούν υπό τους όρους του παρόντος σχεδίου νόμου να συνεργάζονται με αναγνωρισμένα ομοταγή ιδρύματα της αλλοδαπής για την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών με συνεπίβλεψη, καθώς και να προκηρύσσουν θέσεις υποψηφίων διδακτόρων σε θέματα ή ερευνητικά πεδία προτεραιότητας.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

Προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών και διδακτορικές σπουδές

ΑΡΘΡΟ 1

Γενικές διατάξεις

  1. Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα έχουν την ευθύνη για τον σχεδιασμό και την οργάνωση του δεύτερου κύκλου σπουδών, καταρτίζουν Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) και απονέμουν Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ). Στα αυτοδύναμα Τμήματα των Πανεπιστημίων που λειτουργούν ΠΜΣ εκπονούνται διδακτορικές διατριβές (τρίτος κύκλος σπουδών) και τα Ιδρύματα στα οποία ανήκουν απονέμουν τον τίτλο του διδάκτορα. Ειδικότερα ζητήματα ρυθμίζονται στον Κανονισμό Μεταπτυχιακών Σπουδών και στον Κανονισμό Διδακτορικών Σπουδών κάθε Ιδρύματος, οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Εσωτερικού Κανονισμού στον οποίο ενσωματώνονται.

 

  1. Τα ΠΜΣ εδρεύουν σε αυτοδύναμα Τμήματα, θεραπεύουν ίδιες ή συναφείς ειδικότητες με το επιστημονικό πεδίο του Τμήματος και αποσκοπούν στην προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και των τεχνών, την ανάπτυξη της έρευνας και την υψηλού επιπέδου εξειδίκευση πτυχιούχων σε εφαρμογές, ειδικές θεματικές ενότητες ή επί μέρους κλάδους των επιστημών οι οποίοι θεραπεύονται στα προγράμματα πρώτου κύκλου σπουδών των ελληνικών ΑΕΙ.

 

  1. Τα ΠΜΣ αντιστοιχούν κατ’ ελάχιστον στις εκάστοτε οριζόμενες από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις πιστωτικές μονάδες (ECTS). Τα ΔΜΣ που απονέμουν τα ελληνικά ΑΕΙ υπόκεινται στους περιορισμούς και τους κανόνες που απορρέουν από το εκάστοτε ισχύον στην Ελλάδα ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων.

ΑΡΘΡΟ 2

Όργανα Διοίκησης των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών και των Διδακτορικών Σπουδών

  1. Αρμόδια όργανα για την οργάνωση και λειτουργία των ΠΜΣ είναι: Η Σύγκλητος ή η Συνέλευση του Ιδρύματος, η Συνέλευση του Τμήματος ή η Ειδική Διατμηματική Επιτροπή (ΕΔΕ), η Συντονιστική Επιτροπή του ΠΜΣ και ο Διευθυντής του ΠΜΣ.

 

  1. Η Σύγκλητος ή η Συνέλευση του Ιδρύματος είναι το αρμόδιο όργανο για θέματα διοικητικού, οργανωτικού, οικονομικού χαρακτήρα των ΠΜΣ.

 

  1. Η Συνέλευση του οικείου Τμήματος είναι αρμόδια για την κατάρτιση και εισήγηση προτάσεων ίδρυσης ΠΜΣ, για τις εντολές διδασκαλίας, τον ορισμό των μελών της Συντονιστικής Επιτροπής (ΣΕ), των Συμβουλευτικών Επιτροπών, των Εξεταστικών Επιτροπών, την απονομή ΔΜΣ, τη συγκρότηση των επιτροπών επιλογής ή εξέτασης των υποψηφίων μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών, καθώς και για κάθε άλλο θέμα που προβλέπεται από επί μέρους διατάξεις. Σε κάθε περίπτωση διατμηματικού ΠΜΣ, τις αρμοδιότητες της Συνέλευσης ασκεί η ΕΔΕ, η οποία συγκροτείται από μέλη των αντίστοιχων Συνελεύσεων των οικείων Τμημάτων, τα οποία εκλέγονται από κάθε Τμήμα.

 

  1. Η Συντονιστική Επιτροπή (ΣΕ) του ΠΜΣ η οποία απαρτίζεται από καθηγητές του Τμήματος οι οποίοι έχουν αναλάβει μεταπτυχιακό έργο και ορίζεται από τη Συνέλευση. Η ΣΕ είναι αρμόδια για την παρακολούθηση και το συντονισμό λειτουργίας του προγράμματος. Οι αρμοδιότητες της ΣΕ ρυθμίζονται από τον Κανονισμό Μεταπτυχιακών Σπουδών.

 

  1. Ο Διευθυντής κάθε ΠΜΣ είναι μέλος της ΣΕ και ορίζεται με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος ή, στην περίπτωση διατμηματικού ΠΜΣ, της ΕΔΕ, για διετή θητεία. Ο Διευθυντής προεδρεύει της ΣΕ ή της ΕΔΕ στην περίπτωση διατμηματικού ΠΜΣ, ανήκει στη βαθμίδα του Καθηγητή ή Αναπληρωτή Καθηγητή, είναι του ιδίου ή συναφούς γνωστικού αντικειμένου με το γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ και ασκεί τα καθήκοντα που ορίζει ο Κανονισμός Μεταπτυχιακών Σπουδών του ιδρύματος ή του ΠΜΣ και ο εσωτερικός κανονισμός του Ιδρύματος. Ο Διευθυντής του Π.Μ.Σ. εισηγείται στη Συνέλευση ή στην ΕΔΕ για κάθε θέμα που αφορά την αποτελεσματική λειτουργία του. Ο Διευθυντής δεν μπορεί να έχει περισσότερες των δύο συνεχόμενες θητείες.

 

  1. Η Σύγκλητος και οι Συνελεύσεις των Τμημάτων των Πανεπιστημίων είναι τα αρμόδια όργανα για θέματα διοικητικού, οργανωτικού και οικονομικού χαρακτήρα του Τρίτου Κύκλου Σπουδών.

ΑΡΘΡΟ 3

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

Ίδρυση, όροι και διάρκεια λειτουργίας Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών

  1. Τα ΠΜΣ που απονέμουν ΔΜΣ διαρκούν ένα έως δυο πλήρη ημερολογιακά έτη, περιλαμβανομένου και του χρόνου που απαιτείται για την εκπόνηση και την υποβολή της προς κρίση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Το ΠΜΣ οφείλει να διαφοροποιείται ουσιωδώς από το πρόγραμμα του Πρώτου Κύκλου Σπουδών που θεραπεύεται στο Τμήμα και ο κορμός της ειδίκευσης να καλύπτεται διδακτικά κατά πλειονότητα από αυτό. Στα μονοτμηματικά ΠΜΣ ποσοστό τουλάχιστον 75% των διδασκόντων πρέπει να προέρχεται από το Τμήμα. Η έναρξη μπορεί να γίνει το χειμερινό ή εαρινό εξάμηνο. Είναι δυνατή η λειτουργία ΠΜΣ και κατά τη θερινή περίοδο σε συνεργασία με ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα και Ινστιτούτα της χώρας ή του εξωτερικού ή διακεκριμένους επιστήμονες και ερευνητές.

 

  1. Το Σχέδιο ίδρυσης ΠΜΣ συντάσσεται από τη Συνέλευση του αυτοδύναμου Τμήματος με ειδική πλειοψηφία 2/3 επί των μελών της και περιλαμβάνει τουλάχιστον τα εξής στοιχεία που εξετάζονται και εγκρίνονται από τη Σύγκλητο του οικείου Ιδρύματος

α. Το αντικείμενο, ο σκοπός και τα ακαδημαϊκά κριτήρια κατάρτισης του προγράμματος.

β. Οι κατηγορίες των πτυχιούχων που γίνονται δεκτές.

γ. Η χρονική διάρκεια φοίτησης για τη χορήγηση του τίτλου.

δ. Το πρόγραμμα μαθημάτων (θεωρητικών, εργαστηριακών και κλινικών), η γλώσσα διδασκαλίας και συγγραφής της διπλωματικής εργασίας, οι πρακτικές ασκήσεις και κάθε άλλου είδους δραστηριότητα, καθώς και οι πιστωτικές μονάδες σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων. Με πρόταση της Συνέλευσης του Τμήματος και έγκριση της Συγκλήτου μπορεί να γίνεται τροποποίηση ή διεύρυνση του προγράμματος των μαθημάτων και ανακατανομή μαθημάτων μεταξύ των εξαμήνων.

ε. Ο αριθμός των μεταπτυχιακών φοιτητών, οι δυνατότητες και οι ανάγκες του οικείου Τμήματος σε προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή για την απρόσκοπτη λειτουργία του προγράμματος.

στ. Η χρονική διάρκεια λειτουργίας του ΠΜΣ και αναλυτικά το κόστος της αναγκαίας υλικοτεχνικής υποδομής, της λειτουργίας, ενδεχόμενης αποζημίωσης διδασκόντων και οι πηγές χρηματοδότησης του.

ζ. Η έκθεση αξιολόγησης του οικείου Τμήματος, σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία, από την οποία προκύπτει η ύπαρξη των απαραίτητων προϋποθέσεων για τη λειτουργία του προγράμματος.

η. Αναλυτικός προϋπολογισμός λειτουργίας και βιωσιμότητα του Προγράμματος.

θ. Έκθεση για τις υποδομές υποστήριξης του προγράμματος με ειδική μνεία στις υπηρεσίες βιβλιοθήκης, στις ηλεκτρονικές, εργαστηριακές και κλινικές υποδομές του Ιδρύματος στο οποίο εδρεύει το ΠΜΣ και των συνεργαζόμενων φορέων.

ι. Επιστημονική επάρκεια και εμπειρία των συμμετεχόντων στο σχετικό επιστημονικό πεδίο.

 

  1. Η Σύγκλητος ή η Συνέλευση αποφασίζει σχετικά με την υποβληθείσα πρόταση ίδρυσης ΠΜΣ. Η απόφαση έγκρισης του ΠΜΣ δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αναλυτικά αιτιολογημένη απόφαση ως προς την έγκριση ή απόρριψη αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο του Ιδρύματος και κοινοποιείται στη ΑΔΙΠ.

 

  1. Εντολή αυτοδύναμης διδασκαλίας και επίβλεψης μεταπτυχιακών διπλωματικών εργασιών παρέχεται από τη Συνέλευση του Τμήματος, με απόλυτη πλειοψηφία επί των μελών της, σε μέλη ∆ΕΠ του αυτού Τμήματος, άλλων Τμημάτων του Ιδρύματος ή άλλων ΑΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, αφυπηρετήσαντες καθηγητές, ερευνητές, διδάκτορες καθώς και όσες κατηγορίες διδασκόντων, ερευνητών ή επιστημόνων αναγνωρισμένου κύρους προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις, μετά από αίτηση των ενδιαφερομένων, συνοδευόμενη από αναλυτικό υπόμνημα σπουδών και έργων. Τα ονόματα των καθηγητών ΤΕΙ, των ερευνητών και των λοιπών κατηγοριών διδασκόντων στους οποίους έχει δοθεί εντολή αυτοδύναμης διδασκαλίας αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος. Οι διδάσκοντες, πέραν των διδακτικών τους καθηκόντων όπως ορίζονται στο ΠΜΣ, έχουν την ευθύνη παρακολούθησης των σπουδαστών για τους οποίους ορίζονται ως Σύμβουλοι Σπουδών.

 

  1. Η διάρκεια λειτουργίας ενός ΠΜΣ, σύμφωνα με την πράξη ίδρυσής του, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα έξι (6) έτη. Το αργότερο το τελευταίο εξάμηνο του χρόνου λειτουργίας του, με απόφαση της Συγκλήτου μετά από τεκμηριωμένη πρόταση της Συνέλευσης του Τμήματος και έκθεση του Διευθυντή του ΠΜΣ με τη συνολική αποτίμηση του προγράμματος, δίδεται παράταση της λειτουργίας του για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που καθορίζεται κάθε φορά με την ίδια απόφαση. Η παράταση της λειτουργίας του ΠΜΣ δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

 

  1. Κατά τη λήξη της θητείας των Συντονιστικών Επιτροπών (ΣΕ), με ευθύνη του απερχόμενου Διευθυντή, συντάσσεται αναλυτικός απολογισμός δραστηριοτήτων, καταγραφής και αποτίμησης του ερευνητικού και εκπαιδευτικού έργου με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, τη βελτιστοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και την κοινωνικά επωφελή χρήση των διαθέσιμων πόρων, δημοσίων και μη, στα ΑΕΙ και στα συνεργαζόμενα Ερευνητικά Κέντρα. Ο απολογισμός υποβάλλεται δια της οικείας Κοσμητείας στην Α.ΔΙ.Π. και δημοσιοποιείται στον διαδικτυακό τόπο του ΠΜΣ.

 

  1. ΠΜΣ μπορούν να οργανώνονται από περισσότερα Τμήματα του ίδιου ή άλλων ΑΕΙ ή αναγνωρισμένα Ερευνητικά Ιδρύματα και Ινστιτούτα της ημεδαπής. Στην περίπτωση διατμηματικού ή διιδρυματικού ΠΜΣ καταρτίζεται Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας (ΕΠΣ) μεταξύ των συνεργαζόμενων Τμημάτων, το οποίο εγκρίνεται από τις οικείες Συγκλήτους των Πανεπιστημίων ή τα αντίστοιχα όργανα διοίκησης των συνεργαζόμενων Ιδρυμάτων, και στο οποίο καθορίζονται πλην των άλλων οι υποχρεώσεις κάθε Τμήματος, θέματα του διδακτικού προσωπικού και μεταπτυχιακών φοιτητών, ο αριθμός των μελών της Ειδικής Διατμηματικής Επιτροπής (ΕΔΕ) στην οποία εκπροσωπείται κάθε Τμήμα, η διαδικασία εκλογής Διευθυντή ο οποίος είναι μέλος της ΕΔΕ και γενικά κάθε θέμα που κρίνεται αναγκαίο σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία για την εύρυθμη λειτουργία του ΠΜΣ. Μέλη της ΕΔΕ ορίζονται κατά προτίμηση καθηγητές αντίστοιχου ή συναφούς γνωστικού αντικειμένου.

Στην περίπτωση των διατμηματικών και διιδρυματικών ΠΜΣ, οι προϋποθέσεις θα πρέπει να καλύπτονται τουλάχιστον από το Τμήμα που υποστηρίζει διοικητικά το ΠΜΣ. Οι ίδιοι όροι και προϋποθέσεις ισχύουν και για τα εξ αποστάσεως ΠΜΣ, όπως ορίζει απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

 

  1. ΑΕΙ της ημεδαπής μπορούν να συνεργάζονται με αναγνωρισμένα ομοταγή ιδρύματα της αλλοδαπής για την οργάνωση και λειτουργία κοινών ΠΜΣ για χορήγηση ΔΜΣ. Για τα κοινά αυτά ΠΜΣ καταρτίζεται Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας (ΕΠΣ) μεταξύ των συνεργαζόμενων ιδρυμάτων, στο οποίο καθορίζονται το αντικείμενο του προγράμματος, η διάρκεια της συνεργασίας, οι πηγές χρηματοδότησης, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, η μετακίνηση του διδακτικού προσωπικού ή των φοιτητών, η χορήγηση ενιαίου τίτλου ή χωριστού τίτλου από κάθε ίδρυμα, ο τύπος του χορηγούμενου τίτλου, η συγκρότηση συντονιστικού οργάνου με αρμοδιότητες αντίστοιχες αυτών της ειδικής διατμηματικής επιτροπής των διιδρυματικών προγραμμάτων της ημεδαπής, η γλώσσα ή οι γλώσσες διδασκαλίας ή συγγραφής και κάθε άλλο θέμα που κρίνεται αναγκαίο σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο της νομοθεσίας που διέπει τις μεταπτυχιακές σπουδές κάθε συνεργαζόμενης χώρας.

ΑΡΘΡΟ 4

Πόροι Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ)

  1. Η χρηματοδότηση των ΠΜΣ προέρχεται α) από τον προϋπολογισμό του ΑΕΙ που είναι υπεύθυνο για τον σχεδιασμό τους, β) από το ΥΠΠΕΘ, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα προγράμματα εντάσσονται σε τομείς προτεραιότητας κατόπιν εισήγησης του ΕΣΥΠ και σύμφωνα με την ΥΑ έγκρισής τους η οποία καθορίζει και τις προϋποθέσεις χρηματοδότησής τους βάσει κριτηρίων ποιότητος γ) από δωρεές, παροχές, κληροδοτήματα, χορηγίες φορέων του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, από παροχές νομικών προσώπων, πόρους από ερευνητικά προγράμματα, ευρωπαϊκούς πόρους και κάθε άλλη νόμιμη πηγή και δ) από μέρος των οφειλών των υπόχρεων των ΕΛΚΕ των ΑΕΙ βάσει του άρθρου 27 του ν. 4415/2016 (ΦΕΚ 159 Α’), έπειτα από απόφαση της Συγκλήτου. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες τα λειτουργικά έξοδα ενός ΠΜΣ δεν είναι δυνατό να καλυφθούν εξ ολοκλήρου από τις υπό α) έως δ) πηγές χρηματοδότησης, μόνο τότε δύναται να προβλεφθεί καταβολή εκ μέρους των φοιτητών τέλους εγγραφής.
  1. i) Το ποσό του τέλους εγγραφής προσδιορίζεται για όλη τη διάρκεια των σπουδών του μεταπτυχιακού φοιτητή και το ύψος του δεν πρέπει να καθιστά αδύνατη ή δυσχερή τη συμμετοχή φοιτητών περιορισμένης εισοδηματικής ικανότητας.

ii) Το τέλος εγγραφής δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση το τριπλάσιο του εκάστοτε νομοθετικά οριζόμενου κατώτατου ακαθάριστου μηνιαίου μισθού, μπορεί να καταβάλλεται τμηματικά και προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας του προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών.

iii) Πρόσθετες επιβαρύνσεις, που δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 1/3 του τέλους εγγραφής, μπορεί να προβλέπονται για το κόστος συμμετοχής μεταπτυχιακών φοιτητών σε εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες, πέρα από τη συμμετοχή τους στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα.

 

  1. Απόφαση επιβολής τέλους εγγραφής σε ΠΜΣ λαμβάνεται από τη Σύγκλητο ή τη Συνέλευση του ΑΕΙ με ειδική πλειοψηφία 2/3. Προϋπόθεση για την έγκριση αυτή είναι η ειδικά αιτιολογημένη και διεξοδικά τεκμηριωμένη πρόταση της Συνέλευσης του αρμόδιου Τμήματος.

 

  1. Με την ίδια πλειοψηφία προσδιορίζονται οι αμοιβές των καθηγητών που συμμετέχουν σε ΠΜΣ. Για τις αμοιβές αυτές ισχύουν οι εκ του Νόμου προβλεπόμενες παρακρατήσεις υπέρ του ΕΛΚΕ. Για διδασκαλία σε μόνο ένα ΠΜΣ δεν νοείται κανενός είδους αμοιβή. Το όριο των απολαβών των διδασκόντων από την εν γένει συμμετοχή τους σε ΠΜΣ δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% των ακαθάριστων αποδοχών της βαθμίδας τους.

 

  1. Η Σύγκλητος ή η Συνέλευση αντιστοίχως, σε περιπτώσεις επιβολής τέλους εγγραφής, υποβάλλει πλήρη και αναλυτικά στοιχεία του προϋπολογισμού των ΠΜΣ στον αρμόδιο Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Στα στοιχεία που, μέσω του πρύτανη του Ιδρύματος, αποστέλλονται στο ΥΠΠΕΘ περιλαμβάνονται i) απόφαση για τον καθορισμό του ποσού που διατίθεται για το συγκεκριμένο ΠΜΣ από τον προϋπολογισμό του Ιδρύματος, ii) αναλυτική κατάσταση για τη χρηματοδότηση μέσω των στοιχείων της περίπτωσης γ) της παρ. 1 του άρθρου 4 του παρόντος, iii) ειδικά αιτιολογημένη απόφαση για την ανάγκη της επιβολής και το ύψος τέλους εγγραφής και iv) ειδικά αιτιολογημένη πρόταση για τον καθορισμό των απολαβών του διδακτικού προσωπικού που συμμετέχει στο ΠΜΣ.

 

  1. Η εγκριτική απόφαση η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία 2/3 επί των μελών της Συγκλήτου ή της Συνέλευσης του ιδρύματος αποστέλλεται στον αρμόδιο Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, ο οποίος μπορεί σε αποκλειστική προθεσμία εξήντα (60) ημερών να την αναπέμψει προς τροποποίηση. Η ίδρυση του ΠΜΣ ισχύει από τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

 

  1. Η διαχείριση των εσόδων των μεταπτυχιακών προγραμμάτων γίνεται από τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) και κατανέμονται ως εξής:

i. 50% για λειτουργικά έξοδα του προγράμματος και για αμοιβές- αποζημιώσεις τακτικού προσωπικού για εργασία που υπερβαίνει τις κατά νόμο υποχρεώσεις μεταπτυχιακής διδασκαλίας και έκτακτου προσωπικού καθώς και τεχνικού και διοικητικού προσωπικού των ΑΕΙ,

ii. 25% για κάλυψη λειτουργικών εξόδων του Ιδρύματος που αφορούν τις σπουδές δεύτερου και τρίτου κύκλου του Τμήματος στο οποίο εδρεύει και,

iii. 25% για τη χορήγηση ανταποδοτικών υποτροφιών.

Η ανωτέρω κατανομή δεν ισχύει στην περίπτωση χορηγίας ή δωρεάς για συγκεκριμένο σκοπό, καθώς και για κρατικές επιχορηγήσεις, οι οποίες κατανέμονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.

 

  1. Ο Διευθυντής του Προγράμματος είναι αρμόδιος για τη σύνταξη του προϋπολογισμού και απολογισμού του, τους οποίους υποβάλλει στη Συνέλευση, καθώς και για την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και την έκδοση των εντολών πληρωμής των σχετικών δαπανών.

Κατά τη λήξη του οικονομικού έτους, ο αναλυτικός οικονομικός απολογισμός του Προγράμματος, ανεξαρτήτως των πηγών χρηματοδότησης, αναρτάται με ευθύνη του Διευθυντή στον διαδικτυακό τόπο του μεταπτυχιακού προγράμματος.

 

  1. ΑΕΙ της ημεδαπής μπορούν να δημιουργούν μόνα τους, ή σε συνεργασία μεταξύ τους, αυτοδύναμα αυτοχρηματοδοτούμενα ΠΜΣ στο εξωτερικό.

Για τα προγράμματα αυτά, το ίδρυμα ή τα συνεργαζόμενα ιδρύματα της ημεδαπής οφείλουν να υποβάλουν μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας στο ΥΠΠΕΘ, όπου θα παρουσιάζονται αναλυτικά ο προϋπολογισμός, οι πηγές χρηματοδότησης, οι διαδικασίες εγκατάστασης, οι ενδεχόμενες συνεργασίες, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, η μετακίνηση του διδακτικού προσωπικού, ο τύπος του χορηγούμενου τίτλου, η οργάνωση και λειτουργία του προγράμματος, η συγκρότηση συντονιστικού οργάνου, η γλώσσα διδασκαλίας και κάθε άλλο θέμα που κρίνεται αναγκαίο σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις μεταπτυχιακές σπουδές της χώρας υποδοχής.

 

  1. Τα θερινά προγράμματα μπορούν να έχουν ειδικούς όρους αποζημίωσης των διδασκόντων και τέλη εγγραφής για τους ενδιαφερομένους, που ορίζονται ρητά στη σχετική πρόσκληση.

Θερινά προγράμματα πυκνών συναντήσεων μπορούν να εντάσσονται στις προαιρετικές διδακτικές λειτουργίες των μεταπτυχιακών προγραμμάτων και να προσφέρουν πιστωτικές μονάδες και βαθμολογία στους φοιτητές που τα παρακολουθούν. Στις περιπτώσεις αυτές, το κόστος συμμετοχής των κανονικά εγγεγραμμένων μεταπτυχιακών φοιτητών καλύπτεται από τα αρχικά τέλη εγγραφής. Σε διαφορετική περίπτωση η συμμετοχή των φοιτητών σε αυτά είναι προαιρετική.

ΑΡΘΡΟ 5

Επιλογή, δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταπτυχιακών φοιτητών.

  1. Η επιλογή μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου και τις ρητές προβλέψεις των οικείων Kανονισμών Μεταπτυχιακών Σπουδών. Οι Έλληνες πτυχιούχοι πρέπει να γνωρίζουν μια τουλάχιστον ξένη γλώσσα, οι δε αλλοδαποί πρέπει να μπορούν να εκφραστούν επαρκώς στη γλώσσα διεξαγωγής του ΠΜΣ.

Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται λαμβάνοντας υπ’ όψη κριτήρια που εξειδικεύονται στους οικείους Κανονισμούς. Έπειτα από απόφαση της Συντονιστικής Επιτροπής προβλέπεται η δυνατότητα διεξαγωγής προεισαγωγικών εξετάσεων, υπό όρους οι οποίοι περιγράφονται στη σχετική δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

 

  1. Για κάθε μεταπτυχιακό φοιτητή ορίζεται Σύμβουλος Σπουδών, ο οποίος επιβλέπει τη φοίτηση και την ερευνητική του πρόοδο, σύμφωνα με τις προβλέψεις των οικείων Κανονισμών Μεταπτυχιακών Σπουδών.

Μετά την ολοκλήρωση κάθε εξαμήνου, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεούνται να υποβάλουν στο Σύμβουλο Σπουδών έκθεση προόδου καθώς και αντίγραφα όλων των εργασιών που έχουν εκπονήσει. Όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των μαθημάτων και πριν την υποβολή προς κρίση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, ο Σύμβουλος Σπουδών συντάσσει σύντομη έκθεση αξιολόγησης, που καταχωρίζεται στον φάκελο του φοιτητή, και ζητά τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής.

 

  1. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές εγγράφονται και συμμετέχουν στα μεταπτυχιακά προγράμματα υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον οικείο Κανονισμό Σπουδών. Η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική για τους εγγεγραμμένους φοιτητές, σύμφωνα με τις προβλέψεις του οικείου κανονισμού.

 

  1. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές έχουν όλα τα δικαιώματα, τις παροχές και τις διευκολύνσεις που προβλέπονται και για τους φοιτητές του πρώτου κύκλου σπουδών πλην του δικαιώματος παροχής δωρεάν διδακτικών συγγραμμάτων.

 

  1. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές ανανεώνουν υποχρεωτικά την εγγραφή τους κάθε ακαδημαϊκό εξάμηνο. Η μη ανανέωση εγγραφής για δύο συνεχόμενα εξάμηνα οδηγεί, εφόσον δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, στην οριστική διαγραφή του φοιτητή από τα μητρώα μεταπτυχιακών φοιτητών. Σε κάθε περίπτωση η τελική απόφαση ανήκει στην αρμοδιότητα της Συνέλευσης του Τμήματος.

 

  1. Εργαζόμενοι μεταπτυχιακοί φοιτητές έχουν δικαίωμα μερικής φοίτησης, κατά τα προβλεπόμενα και για τους φοιτητές του Πρώτου Κύκλου Σπουδών. Οι φοιτητές μερικής φοίτησης δικαιούνται τον διπλάσιο χρόνο για την ολοκλήρωση των σπουδών τους και την απονομή του τίτλου σπουδών από εκείνον που προβλέπεται στο ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών που παρακολουθούν.

 

  1. Ο ανώτατος επιτρεπόμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών ορίζεται σύμφωνα με τον Κανονισμό Σπουδών και δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο της προβλεπόμενης κανονικής διάρκειας σπουδών. Στην περίπτωση αυτή, κάθε φοιτητής μπορεί να επανεγγραφεί σε μεταπτυχιακά μαθήματα στα οποία δεν έλαβε προβιβάσιμο βαθμό ή να τα αντικαταστήσει με άλλα, αν αυτό προβλέπεται στον οικείο Κανονισμό Σπουδών.

Έπειτα από αιτιολογημένη αίτηση, σε οποιαδήποτε φάση της μεταπτυχιακής φοίτησης, δίνεται η δυνατότητα προσωρινής αναστολής των σπουδών, που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δύο συνεχή εξάμηνα κατά τα οριζόμενα στον οικείο Κανονισμό Σπουδών. Τα εξάμηνα αναστολής της φοιτητικής ιδιότητας δεν προσμετρώνται στην προβλεπόμενη ανώτατη διάρκεια κανονικής φοίτησης.

 

  1. Για την απονομή μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών απαιτείται προβιβάσιμος βαθμός σε όλα τα προβλεπόμενα από το οικείο πρόγραμμα μαθήματα, εκτός αν προβλέπεται διαφορετική ρύθμιση στον Κανονισμό Σπουδών, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του μεταπτυχιακού φοιτητή στο σύνολο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο πρόγραμμα και στον Κανονισμό.

 

  1. Οι μεταπτυχιακές διπλωματικές εργασίες, εφ’ όσον εγκριθούν, αναρτώνται υποχρεωτικά στον διαδικτυακό τόπο του οικείου Ιδρύματος, σύμφωνα με τον κανονισμό του ιδρύματος και για τις διδακτορικές διατριβές και τις προδιαγραφές του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης.

 

  1. Για την αξιολόγηση και βαθμολόγηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας ορίζεται από τη ΣΕ του ΠΜΣ τριμελής εξεταστική επιτροπή, σύμφωνα με όσα προβλέπονται ανωτέρω και, ειδικότερα, στον οικείο Κανονισμό Σπουδών.

ΑΡΘΡΟ 6

ΤΡΙΤΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διδακτορικές Σπουδές, επιλογή, δικαιώματα και υποχρεώσεις υποψηφίων διδακτόρων.

  1. Οι διδακτορικές σπουδές προσφέρονται δωρεάν, οργανώνονται σε αυτοδύναμα Τμήματα Πανεπιστημίων στα οποία λειτουργούν ΠΜΣ υπό τους όρους των οικείου Κανονισμού Διδακτορικών Σπουδών, οι δε διδακτορικοί τίτλοι απονέμονται από το Πανεπιστήμιο στο οποίο ανήκει το τμήμα που τις προσφέρει.

Τα Πανεπιστήμια της ημεδαπής μπορούν να συνεργάζονται με αναγνωρισμένα ομοταγή ιδρύματα της αλλοδαπής για την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών με συνεπίβλεψη. Στην περίπτωση αυτή, οι τίτλοι απονέμονται βάσει των διατάξεων του παρόντος και του Ειδικού Πρωτοκόλλου Συνεργασίας (ΕΠΣ) των ιδρυμάτων.

 

  1. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής έχει ο κάτοχος Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ), αναγνωρισμένου σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τον Κανονισμό, μπορεί να γίνει δεκτός ως υποψήφιος διδάκτορας και μη κάτοχος ΔΜΣ. Πτυχιούχοι ΤΕΙ, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ή ισοτίμων σχολών μπορούν να γίνουν δεκτοί ως υποψήφιοι διδάκτορες μόνο εφόσον είναι κάτοχοι ΔΜΣ.

 

  1. Ο υποψήφιος υποβάλλει κατά την έναρξη και πριν τη λήξη κάθε ακαδημαϊκού έτους, σε ημερομηνίες που προβλέπονται ρητά στον Κανονισμό Διδακτορικών Σπουδών, σχετική αίτηση στη Γραμματεία του Τμήματος, στο οποίο επιθυμεί να εκπονήσει τη διδακτορική διατριβή.

Στην αίτηση αναγράφεται ο προσωρινός τίτλος και ο προτεινόμενος ως επιβλέπων της διδακτορικής διατριβής, συνοδεύεται δε από αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα του υποψήφιου και αδρά τεκμηριωμένο σχέδιο διδακτορικής διατριβής. Ο προτεινόμενος τίτλος και το σχέδιό της υποβάλλονται στην ελληνική και σε μία ακόμη γλώσσα της προτίμησης του αιτούντος ή οριζόμενης από τον οικείο Κανονισμό.

 

  1. Η Συνέλευση, μετά από εισήγηση ειδικά προς τούτο συγκροτημένης επιτροπής, εξετάζει αν ο υποψήφιος πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με βάση τους όρους που προβλέπονται από το νόμο και τον οικείο Κανονισμό, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη θετική ή αρνητική γνώμη του προτεινόμενου επιβλέποντος και εγκρίνει ή απορρίπτει την εγγραφή.

Σε ειδικές περιπτώσεις, η Συνέλευση μπορεί να αποφασίσει την υποστήριξη της πρότασης ενώπιον τριμελούς επιτροπής ειδικών. Στη διαδικασία αυτή μπορεί να παρευρίσκεται και ο προτεινόμενος επιβλέπων με δικαίωμα λόγου. Η εγγραφή του υποψήφιου διδάκτορα ισχύει από την ημερομηνία αποδοχής της αίτησής του.

 

  1. Η Συνέλευση μπορεί να ορίζει άλλη πλην της ελληνικής ως γλώσσα συγγραφής της διδακτορικής διατριβής και, μετά από εισήγηση της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, αποφαίνεται για κάθε άλλο θέμα σχετικά με την εκπόνησή της. Η σχετική απόφαση καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου.

 

  1. Η Συνέλευση του Τμήματος αναθέτει στον προτεινόμενο επιβλέποντα, τη διεύθυνση της διδακτορικής διατριβής. Περαιτέρω, ορίζει δύο ακόμη μέλη που θα πλαισιώνουν και θα υποστηρίζουν την εκπόνηση και τη συγγραφή της. Ο επιβλέπων, εφ’ όσον δεν είναι καθηγητής του οικείου Τμήματος, μπορεί να συμμετέχει με δικαίωμα λόγου στη Συνέλευση για θέματα που αφορούν τη διατριβή.

 

  1. Δικαίωμα επίβλεψης διδακτορικών διατριβών έχουν οι μόνιμοι καθηγητές του Τμήματος. Εντολή επίβλεψης διδακτορικών διατριβών παρέχεται από τη Συνέλευση του Τμήματος με πλειοψηφία 2/3 επί των μελών της σε μόνιμους καθηγητές ΤΕΙ ή διδάκτορες ερευνητές Α΄, Β΄ ή Γ΄ βαθμίδας, μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου, συνοδευόμενη από αναλυτικό υπόμνημα σπουδών και έργων.

Τριμελής επιτροπή ειδικών αναλαμβάνει να συντάξει σχετική έκθεση και πρόταση προς τη Συνέλευση. Η σχετική απόφαση επικυρώνεται από τη Σύγκλητο με την ίδια πλειοψηφία. Τα ονόματα των καθηγητών ΤΕΙ και των ερευνητών στους οποίους έχει δοθεί εντολή επίβλεψης διδακτορικών διατριβών αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος. Καθηγητής ή ερευνητής στον οποίο έχει δοθεί εντολή μεταπτυχιακής διδασκαλίας μπορεί να επιβλέπει έως τρεις (3) νέους υποψήφιους διδάκτορες ανά ακαδημαϊκό έτος και όχι άνω των δέκα (10) ταυτοχρόνως.

 

  1. Στις περιπτώσεις συνεργασίας με ομοταγή ιδρύματα του εξωτερικού (συνεπίβλεψη), ορίζεται ένας επιβλέπων από κάθε συνεργαζόμενο ίδρυμα. Τη διοικητική και οργανωτική ευθύνη της εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής αναλαμβάνει ένα εκ των συνεργαζόμενων ιδρυμάτων που ορίζεται στο Ειδικό Πρωτόκολλο Συνεργασίας (Ε.Π.Σ.) που έχουν ήδη υπογράψει τα συνεργαζόμενα ιδρύματα.

Η διαδικασία εκπόνησης της διατριβής γίνεται με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στη νομοθεσία της χώρας, το ίδρυμα της οποίας έχει τη διοικητική και οργανωτική ευθύνη. Εφόσον υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο ΕΠΣ, μπορεί να χορηγείται ενιαίο διδακτορικό δίπλωμα, στο οποίο γίνεται μνεία των συνεργαζόμενων ιδρυμάτων ή χωριστό διδακτορικό δίπλωμα για τους υποψηφίους κάθε χώρας, στο οποίο όμως γίνεται μνεία των συνεργαζόμενων ιδρυμάτων.

Στην περίπτωση κατά την οποία πρόκειται για πανεπιστήμιο της ημεδαπής, για τους επιβλέποντες, τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής ή τα μέλη της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, καθηγητές ή ερευνητές των ιδρυμάτων της αλλοδαπής βρίσκουν αναλογική εφαρμογή οι διατάξεις του παρόντος που ορίζουν τους όρους και τη διαδικασία επίβλεψης και υποστήριξης διατριβών από καθηγητές ή ερευνητές που δεν ανήκουν στο Τμήμα εγγραφής του υποψηφίου διδάκτορα. Διδακτορικοί τίτλοι που χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής θεωρούνται αυτοδικαίως ως ισότιμοι με τους χορηγούμενους από τα συνεργαζόμενα ιδρύματα.

 

  1. Η Συμβουλευτική Επιτροπή έχει ως μέλη τον επιβλέποντα καθηγητή ή ερευνητή και δύο ακόμη καθηγητές ΑΕΙ ή ερευνητές, προερχόμενους από το ίδιο ή άλλο ΑΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής ή ερευνητές των βαθμίδων Α΄, Β΄ ή Γ΄ αναγνωρισμένου ερευνητικού κέντρου της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, κατόχους διδακτορικού διπλώματος. Στη Συμβουλευτική Επιτροπή μετέχει τουλάχιστον ένας καθηγητής του οικείου Τμήματος.

 

  1. Τα ονόματα των υποψηφίων διδακτόρων, οι τίτλοι των εκπονούμενων διδακτορικών διατριβών και τα μέλη των Συμβουλευτικών Επιτροπών αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος στην ελληνική και στην αγγλική.

 

  1. Η χρονική διάρκεια για την απόκτηση διδακτορικού διπλώματος δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τρία (3) πλήρη ημερολογιακά έτη από την ημερομηνία της πρώτης εγγραφής.

 

  1. Τυπικές υποχρεώσεις υποψηφίων διδακτόρων.

α. Οι υποψήφιοι διδάκτορες ανανεώνουν υποχρεωτικά την εγγραφή τους κάθε ακαδημαϊκό έτος κατά τις προβλεπόμενες από τον Κανονισμό Σπουδών προθεσμίες. Η μη ανανέωση εγγραφής υποψήφιου διδάκτορα για δύο συνεχόμενα ακαδημαϊκά έτη οδηγεί, εφ’ όσον δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, στην οριστική διαγραφή από τα μητρώα υποψηφίων διδακτόρων. Σε κάθε περίπτωση η στάθμιση των πραγματικών περιστατικών και η σχετική απόφαση είναι στην αρμοδιότητα της Συνέλευσης.

β. Οι υποψήφιοι διδάκτορες, καθ’ όλη τη διάρκεια της φοίτησής τους, συμμετέχουν, με ευθύνη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, σε εργαστήρια ή σεμινάρια που υποστηρίζουν τη διδακτορική έρευνα ή σε συζητήσεις που διεξάγονται επί ερευνητικών ζητημάτων.

γ. Κάθε υποψήφιος διδάκτορας υποβάλλει κάθε Απρίλιο αναλυτικό υπόμνημα προς την τριμελή συμβουλευτική επιτροπή για την πρόοδο της διδακτορικής του διατριβής του. Αντίγραφο του υπομνήματος καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου. Η υποβολή του υπομνήματος αποτελεί τυπική προϋπόθεση για την εγγραφή του υποψηφίου στο επόμενο ακαδημαϊκό έτος.

δ. Κάθε Μάιο ο Επιβλέπων της διατριβής, σε συνεννόηση με τα λοιπά μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής, συντάσσει έκθεση προόδου με την οποία εγκρίνει ή όχι το υπόμνημα του υποψηφίου, αποτιμά την πρόοδο της εργασίας του και διαπιστώνει την ανταπόκρισή του στις προβλεπόμενες από τον κανονισμό υποχρεώσεις του.

Η έκθεση καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου διδάκτορα και κοινοποιείται στον υποψήφιο και τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπή, κάθε ένα από το οποία μπορεί να συντάξει και να υποβάλει στους ενδιαφερόμενους διαφορετική έκθεση η οποία, επίσης κοινοποιείται στον υποψήφιο και τα μέλη της Επιτροπής και καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου διδάκτορα. Κάθε μέλος μπορεί να συντάξει και να υποβάλει στους ενδιαφερόμενους διαφορετική έκθεση η οποία, επίσης κοινοποιείται στον υποψήφιο και τα μέλη της Επιτροπής και καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου διδάκτορα.

ε. Η τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή μπορεί, ομοφώνως και τεκμηριωμένα, να προτείνει τη διαγραφή υποψηφίων διδακτόρων, μετά την παρέλευση τριετίας από την πρώτη εγγραφή τους. Η σχετική απόφαση κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο και στη Συνέλευση του Τμήματος η οποία, σε συνεδρίαση στην οποία καλείται να παραστεί και να λάβει το λόγο ο ενδιαφερόμενος υποψήφιος διδάκτορας, λαμβάνει την τελική απόφαση.

στ. Η Συνέλευση, σε συνεδρίαση που πραγματοποιεί το αργότερο έως τη λήξη του Χειμερινού Εξαμήνου, εξετάζει το σύνολο των εκθέσεων προόδου των διατριβών που εκπονούνται στο Τμήμα και εκδίδει συνοπτικό συγκεντρωτικό υπόμνημα της προόδου του συνόλου των εκπονούμενων διατριβών.

η. Οι υποψήφιοι διδάκτορες, με απόφαση της Συνέλευσης και τη χορήγηση ανταποδοτικών υποτροφιών, αναλαμβάνουν να προσφέρουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες στο Τμήμα.

 

  1. Οι υποψήφιοι διδάκτορες έχουν και διατηρούν μέχρι πέντε πλήρη ακαδημαϊκά έτη από την πρώτη εγγραφή τους, όλα τα δικαιώματα, τις παροχές και τις διευκολύνσεις που προβλέπονται και για τους φοιτητές του δεύτερου κύκλου σπουδών, όπως προβλέπεται στους οικείους Κανονισμούς. Μέχρι και ένα έτος μετά την ολοκλήρωση της διδακτορικής τους διατριβής, διατηρούν δικαιώματα πρόσβασης, δανεισμού και χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών.

ΑΡΘΡΟ 7

Συγγραφή, υποστήριξη και αξιολόγηση της διδακτορικής διατριβής.

  1. Κατά την πρόοδο της διδακτορικής διατριβής η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή, σε συνεργασία με τον υποψήφιο, οριστικοποιεί ή τροποποιεί τον προσωρινό τίτλο της διδακτορικής διατριβής και συντάσσει σχετικό πρακτικό που καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου.

 

  1. Μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής της διδακτορικής διατριβής, η Συμβουλευτική Επιτροπή αποδέχεται ή απορρίπτει αίτηση του υποψηφίου για τη δημόσια υποστήριξη και την αξιολόγησή της. Εφ’ όσον αποδεχθεί την αίτηση του υποψηφίου, συντάσσει αναλυτική Εισηγητική Έκθεση και την υποβάλλει προς τη Συνέλευση του Τμήματος, ζητώντας τη συγκρότηση Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής για την αποδοχή, την κρίση και τη βαθμολόγηση της διδακτορικής διατριβής.

 

  1. Μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής, στην οποία μετέχουν και τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής, μπορούν να είναι εν ενεργεία ή αφυπηρετήσαντες καθηγητές Πανεπιστημίων, προερχόμενοι από το ίδιο ή άλλο Πανεπιστήμιο, καθηγητές ΑΣΕΙ ή μέλη ΕΠ των ΤΕΙ και της ΑΣΠΑΙΤΕ ή ερευνητές των βαθμίδων Α΄, Β΄ ή Γ΄ αναγνωρισμένου ερευνητικού κέντρου της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, οι οποίοι είναι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος και θεραπεύουν εγνωσμένα το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο με την υπό κρίση διδακτορική διατριβή.

 

  1. Η διδακτορική διατριβή υποστηρίζεται δημόσια από τον υποψήφιο διδάκτορα. Η διαδικασία της δημόσιας υποστήριξης προϋποθέτει τη φυσική ή μέσω τηλεδιάσκεψης συμμετοχή πέντε τουλάχιστον μελών της εξεταστικής επιτροπής. Ο υποψήφιος διδάκτορας αναπτύσσει τη διατριβή του δημόσια ενώπιον της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, η οποία, στη συνέχεια, συνεδριάζει χωρίς την παρουσία τρίτων και κρίνει το πρωτότυπο της εργασίας και κατά πόσον αυτή αποτελεί συμβολή στην επιστήμη. Για την έγκριση της διδακτορικής διατριβής απαιτείται η σύμφωνη γνώμη πέντε (5) τουλάχιστον μελών της Εξεταστικής Επιτροπής. Η βαθμολόγηση της διατριβής, στην κλίμακα «Καλώς», «Λίαν Καλώς» και «Άριστα», αποφασίζεται από την πλειοψηφία των παρόντων μελών της και ανακοινώνεται δημόσια. Η Εξεταστική Επιτροπή, με ομοφωνία των επτά μελών της, μπορεί να απονείμει εύφημο μνεία «Μετ’ Επαίνου» σε διατριβή που βαθμολογήθηκε με Άριστα. Στην περίπτωση αυτή συντάσσεται σύντομη δικαιολογητική έκθεση, που υπογράφεται από όλα τα μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής και συνοδεύει την ανάρτηση της διατριβής στον διαδικτυακό τόπο του οικείου ιδρύματος.

 

  1. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποστήριξης και ανεξάρτητα από την έκβασή της, συντάσσεται πρακτικό που υπογράφεται από τον επιβλέποντα και όλα τα παρόντα μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής. Στο πρακτικό επισυνάπτεται σημείωμα έκφρασης γνώμης από το σύνολο των μελών της Εξεταστικής Επιτροπής που συμμετείχαν στη διαδικασία της υποστήριξης και καταχωρίζεται στον ατομικό φάκελο του υποψηφίου.

 

  1. Η αναγόρευση του υποψηφίου σε διδάκτορα του Τμήματος γίνεται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Τα σχετικά με την αναγόρευση καθορίζονται στον οικείο Κανονισμό Διδακτορικών Σπουδών.

 

  1. Το διδακτορικό δίπλωμα αναφέρει τον τίτλο της διδακτορικής διατριβής, τον βαθμό, την ονομασία του Τμήματος και του Πανεπιστημίου όπου εκπονήθηκε. Τα σχετικά με την αναγόρευση καθορίζονται στον οικείο Κανονισμό Διδακτορικών Σπουδών.

ΑΡΘΡΟ 8

Προκήρυξη ή Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής.

  1. Tα Πανεπιστήμια μπορούν να προκηρύσσουν θέσεις υποψηφίων διδακτόρων, υποτρόφων ή όχι, και να εκδίδουν προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος υποψηφίων διδακτόρων σε περιπτώσεις υποτροφιών, σε θέματα ή ερευνητικά πεδία προτεραιότητας ή τρέχοντα ερευνητικά προγράμματα. Οι σχετικές θέσεις αναφέρονται σε συγκεκριμένο Τμήμα, δημοσιοποιούνται δια του ημερησίου τύπου και αναρτώνται στους οικείους διαδικτυακούς τόπους των Ιδρυμάτων με την υπογραφή του Προέδρου του Τμήματος.

 

  1. Οι προϋποθέσεις, οι όροι, οι προθεσμίες και οι διαδικασίες κατάθεσης υποψηφιοτήτων και επιλογής υποψηφίων διδακτόρων μνημονεύονται ρητά στις σχετικές προκηρύξεις και προσκλήσεις.

 

  1. Στις ανωτέρω περιπτώσεις, οι υποχρεώσεις των υποψηφίων διδακτόρων, τα χρονικά όρια ολοκλήρωσης των διατριβών και ενδεχόμενες ρήτρες συνεπειών πρέπει να αναφέρονται ρητά στις σχετικές προκηρύξεις και προσκλήσεις ενδιαφέροντος.

 

  1. Η ανάθεση επίβλεψης των διδακτορικών διατριβών μπορεί να υπόκειται σε διαδικασίες και επιπλέον κριτήρια από εκείνα που προβλέπονται στον παρόντα νόμο και τους Κανονισμούς Διδακτορικών Σπουδών των Πανεπιστημίων.

 

  1. Στις περιπτώσεις αυτές είναι δυνατόν να προβλέπονται ειδικοί όροι, διαδικασίες, παραδοτέα και προϋποθέσεις για την επιβεβαίωση της εγγραφής των υποψηφίων διδακτόρων μετά από διάστημα που ορίζεται ρητά στην προκήρυξη ή στη δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

Τίθεται από σήμερα σε δημόσια διαβούλευση το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων για τον Δεύτερο και Τρίτο Κύκλο Σπουδών – Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών και Διδακτορικές Σπουδές.

Στόχος της νομοθετικής παρέμβασης είναι να περιγραφούν οι ακαδημαϊκοί όροι και οι λειτουργικές προϋποθέσεις που θα διασφαλίσουν υψηλής ποιότητας μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές. Η έκρηξη ίδρυσης ΠΜΣ την τελευταία δεκαπενταετία δημιούργησε ένα εν πολλοίς άναρχο τοπίο, με μεγάλη ανομοιογένεια στη δομή, το επίπεδο και τη χρήση των πόρων των προγραμμάτων αυτών. Η διαδικασία έγκρισης των προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών μετέρχεται πλέον στάδια τα οποία απαιτούν ενισχυμένες πλειοψηφίες από τα αρμόδια όργανα διοίκησης των Τμημάτων και των Ιδρυμάτων, προστίθενται δε αυστηροί όροι διαφάνειας ως προς τη διαχείριση των οικονομικών, με υποχρέωση ανάρτησης των αναλυτικών στοιχείων των οικονομικών απολογισμών.

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις λαμβάνεται επίσης πρόνοια για την κατοχύρωση του δικαιώματος πρόσβασης στο κοινωνικό αγαθό της παιδείας για όλους τους πολίτες και ειδικότερα η δυνατότητα πρόσβασης στις μεταπτυχιακές σπουδές φοιτητών περιορισμένης εισοδηματικής ικανότητας, καθώς καταγράφηκε έντονα το φαινόμενο επιβολής υψηλών διδάκτρων, δημιουργώντας έτσι συνθήκες μιας μη συνταγματικά ανεκτής εμπορευματοποίησης στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.

Στο πλαίσιο των διδακτορικών σπουδών, οι οποίες ρητά προβλέπεται ότι παρέχονται δωρεάν, κατοχυρώνονται τα δικαιώματα και οι παροχές των υποψηφίων διδακτόρων για πέντε πλήρη ακαδημαϊκά έτη από την εγγραφή τους, ενώ παρατείνονται για ένα ακόμη έτος δικαιώματα πρόσβασης, δανεισμού και χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών.

Οι υποψήφιοι επιλέγουν οι ίδιοι τους επιβλέποντες καθηγητές ή ερευνητές, ενώ η Συνέλευση του Τμήματος αποκτά συνολική εποπτεία των εκπονούμενων διατριβών με τη σύνταξη συγκεντρωτικών εκθέσεων.


loading...

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ